ΠΕΡΙΒΛΕΠΤΟΣ

Σκέψεις στὸ κατώφλι τῆς Σαρακοστῆς τῶν Χριστουγέννων.

Σὲ λίγες ἡμέρες ἡ Ἐκκλησία μας ἀνοίγει μπροστά μας τὸν δρόμο τῶν σαράντα ἡμερῶν. Εἶναι ἕνας δρόμος ποὺ δὲν τελειώνει σὲ ἀνάκτορο. Τελειώνει σὲ ἕνα σπήλαιο. Καὶ ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς, μὲ μιὰ φράση σχεδὸν παρενθετική, μᾶς δίνει τὸ κλειδὶ ὅλης αὐτῆς τῆς πορείας: «Διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι» (Λουκ. 2,7).

Δὲν ὑπῆρχε τόπος. Ὁ Λόγος, δι' οὗ «τὰ πάντα ἐγένετο» (Ἰω. 1,3), ἔρχεται στὸν κόσμο ποὺ ὁ Ἴδιος ἔπλασε καὶ δὲν βρίσκει θέση. Ὁ Δημιουργὸς τοῦ χώρου μένει ἔξω ἀπὸ τὸν χῶρο τῶν ἀνθρώπων. «Εἰς τὰ ἴδια ἦλθε, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον» (Ἰω. 1,11).

Εὔκολα κατηγοροῦμε τὸν ἀνώνυμο πανδοχέα τῆς Βηθλεέμ. Ὁ ἄνθρωπος ὅμως ἐκεῖνος δὲν ἔδιωξε κανέναν μὲ μίσος. Ἁπλῶς τὸ κατάλυμα ἦταν γεμάτο. Ἐδῶ τὸ Εὐαγγέλιο παύει νὰ εἶναι διήγηση καὶ γίνεται καθρέφτης. Τὸ γεμάτο κατάλυμα εἶναι ἡ δική μας καρδιά: Γεμάτη μέριμνες, σχέδια, φόβους, λογισμούς καὶ πάνω ἀπ' ὅλα γεμάτη ἀπὸ τὸν ἑαυτό μας. Σπάνια ἀποκλείουμε τὸν Χριστὸ μὲ ἐχθρότητα. Τὸν ἀποκλείουμε συνήθως μὲ πληρότητα. Δὲν τοῦ λέμε «φύγε». Τοῦ λέμε «δὲν χωρᾶς».

Γι' αὐτὸ ἡ νηστεία ποὺ ἀρχίζει δὲν εἶναι διατροφικὸ πρόγραμμα. Εἶναι ἄδειασμα. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος γράφει γιὰ τὸν Χριστό: «Ἑαυτὸν ἐκένωσε, μορφὴν δούλου λαβών» (Φιλιπ. 2,7). Ὁ Θεὸς κενώνεται γιὰ νὰ χωρέσει σὲ μιὰ φάτνη. Ὁ ἄνθρωπος καλεῖται νὰ κενωθεῖ γιὰ νὰ χωρέσει ὁ Θεός. Ἡ θεία κένωση συναντᾶ τὴν ἀνθρώπινη. Αὐτὸ εἶναι τὸ βαθύτερο νόημα τῆς Σαρακοστῆς. Κάθε φορὰ ποὺ ἀρνούμαστε κάτι, ἀπὸ τὸ φαγητὸ ὡς τὸν θόρυβο καὶ τὸν λόγο ποὺ περισσεύει, ἀνοίγουμε λίγο περισσότερο τόπο μέσα μας.

Ἀλλὰ ποιὸς τόπος; Ἐδῶ βρίσκεται ἡ μεγαλύτερη παρηγοριά τῆς Γεννήσεως. Ὁ Χριστὸς δὲν διάλεξε καθαρὸ καὶ φωτεινὸ δωμάτιο. Διάλεξε σπήλαιο σκοτεινὸ καὶ φάτνη ἀλόγων ζώων. Ὁ προφήτης Ἡσαΐας τὸ εἶχε προείπει μὲ πόνο: «Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ, Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω» (Ἡσ. 1,3). Ὁ Ἄρτος τῆς ζωῆς τοποθετεῖται ἐκεῖ ποὺ τρέφονταν τὰ ζῶα, καὶ ἡ φάτνη γίνεται ἤδη προεικόνιση τῆς Ἁγίας Τραπέζης.

Ὁ Θεὸς λοιπὸν δὲν περιμένει νὰ γίνει ἡ καρδιά μας ἀνάκτορο γιὰ νὰ ἔρθει. Ζητᾶ μόνο νὰ τοῦ ἀνοίξουμε τὸ σπήλαιο, ὅπως εἶναι. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος διατύπωσε μιὰ ἀλήθεια ποὺ στηρίζει ὅλη τὴν Ὀρθόδοξη ἀνθρωπολογία: «Τὸ γὰρ ἀπρόσληπτον, ἀθεράπευτον». Ὅ,τι δὲν προσέλαβε ὁ Χριστός, δὲν θεραπεύτηκε. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ μᾶς. Ὅ,τι κρύβουμε ἀπὸ τὸν Χριστό, μένει ἀθεράπευτο. Τὰ πάθη ποὺ ντρεπόμαστε νὰ ὁμολογήσουμε, οἱ πληγὲς ποὺ σκεπάζουμε μὲ ἐπιμέλεια, τὸ σκοτάδι ποὺ δὲν θέλουμε νὰ δοῦμε, ὅλα αὐτὰ εἶναι ἡ φάτνη ὅπου ζητᾶ νὰ γεννηθεῖ. Γι' αὐτὸ ἡ ἐξομολόγηση μέσα στὴ Σαρακοστὴ δὲν εἶναι τυπικὴ ὑποχρέωση πρὸ τῆς Θείας Κοινωνίας. Εἶναι τὸ ἄνοιγμα τῆς πόρτας τοῦ σπηλαίου.

Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος συνόψισε ὅλο τὸ μυστήριο σὲ μία φράση: «Αὐτὸς γὰρ ἐνηνθρώπησεν, ἵνα ἡμεῖς θεοποιηθῶμεν». Τὰ Χριστούγεννα λοιπὸν δὲν εἶναι ἐπέτειος ἑνὸς γεγονότος ποὺ ἔγινε κάποτε. Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς τολμᾶ νὰ πεῖ ὅτι ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ θέλει πάντοτε καὶ σὲ ὅλους νὰ ἐνεργεῖται τὸ μυστήριο τῆς ἐνσωματώσεώς του. Ὁ Χριστὸς γεννήθηκε μία φορὰ στὴ Βηθλεέμ, καὶ ζητᾶ νὰ γεννιέται ἀδιάκοπα μέσα στοὺς ἀνθρώπους. Ἡ ἐρώτηση τῶν ἡμερῶν δὲν εἶναι λοιπὸν ἂν γιορτάζουμε τὰ Χριστούγεννα, ἀλλὰ ἂν ὁ Χριστὸς βρίσκει φέτος τόπο μέσα μας.

Ὑπάρχει καὶ μιὰ ἄλλη φάτνη, πολὺ κοντά μας. Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ὀνόμαζε τὸν φτωχὸ θυσιαστήριο ποὺ στήνεται σὲ κάθε δρόμο. Ὁ μοναχικὸς γείτονας, ὁ ἀσθενὴς ποὺ κανεὶς δὲν ἐπισκέπτεται, ὁ ἄνθρωπος ποὺ μᾶς ἐνοχλεῖ, ὅλοι αὐτοὶ εἶναι οἱ σημερινοὶ ταξιδιῶτες ποὺ χτυποῦν τὴν πόρτα μας ζητώντας τόπο. Ἂν δὲν τοὺς χωροῦμε, εἶναι δύσκολο νὰ χωρέσουμε τὸν Χριστό.

Ἡ ὑμνογραφία τῶν ἡμερῶν ἀρχίζει ἤδη νὰ ψάλλει: «Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε». Τὸ «ἀπαντήσατε» σημαίνει «βγεῖτε νὰ τὸν προϋπαντήσετε». Αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἡ Σαρακοστή: Μιὰ ἔξοδος ἀπὸ τὸ γεμάτο κατάλυμα τοῦ ἑαυτοῦ μας πρὸς τὸ φτωχὸ σπήλαιο ὅπου ὁ Θεὸς ἔγινε ἄνθρωπος. Καλὴ καὶ εὐλογημένη πορεία.

πηγή:
https://euxh.gr/theologia/1476-skepseis-gia-ta-xristougenna.html