Σάββατο 9 Μαΐου 2026

Το Φρέαρ του Ιακώβ, ένα μαρτυρικό προσκύνημα


Το Φρέαρ του Ιακώβ στη Σαμάρεια είναι ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα των Αγίων Τόπων

Σε ολόκληρη την Καινή Διαθήκη, λίγες ήταν οι φορές που ο Χριστός αναφέρθηκε στον εαυτό του ως τον Μεσσία. Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που κάνει το Φρέαρ του Ιακώβ τόσο μοναδικό. Εδώ ο Χριστός, σε μια γυναίκα από τη Σαμάρεια της αποκάλυψε τον εαυτό Του ως τον αληθινό Μεσσία, που ήρθε για να σώσει τον κόσμο. Το Φρέαρ σήμερα βρίσκεται εντός του ναού της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος, στην πόλη Συχέμ.


Φρέαρ του Ιακώβ, Σαμάρεια

Η ιστορία αυτής της τοποθεσίας στα Ιεροσόλυμα ξεκινάει από πολύ παλιά. Ο Ιακώβ κατόπιν εντολή στις μητέρας του, έκλεψε τα “πρωτοτόκια” από τον αδερφό του Ισαάκ, αποσπώντας λάθρα την ευλογία του τυφλού πατέρα του. Ο θεσμός αυτός είχε μεγάλη σημασία τα χρόνια προ της ελεύσεως του Χριστού και αναφερόταν, στα προνόμια που απολάμβανε ο πρωτότοκος γιος μιας οικογένειας.


Ο Ιακώβ “κλέβει” την ευλογία του πατέρα του, έργω του Ισπανού καλλιτέχνη Εσπέμπαν Μουρίγιο

Αφού πέθανε ο πατέρας, ως κεφαλή πλέον του σπιτιού είχε την ευθύνη και έπαιρνε κάθε απόφαση που αφορούσε, όσους άλλους έμεναν στο σπίτι. Επίσης και το μερίδιο του από την περιουσία ήταν περισσότερο, αφού έπαιρνε τα διπλάσια από τα υπόλοιπα αδέρφια του. Περισσότερο από όλα, η ευλογία του πατέρα στην παλαιά διαθήκη ήταν συνώνυμο της ευμάρειας και μιας ευλογημένης ζωής…

Όταν ο Ιακώβ έκλεψε τα "πρωτοτόκια πήγε στη Σαμάρεια, στην πόλη του Συχάμ. Εκεί αγόρασε ένα κομμάτι γης και έσκαψε ένα πηγάδι- το γνωστό σε εμάς σήμερα Φρέαρ του Ιακώβ. Αιώνες αργότερα ο Ιησούς συνάντησε την Αγία Φωτεινή σε αυτό το πηγάδι. Της αποκάλυψε την ζωή της, της μίλησε για την αιώνια ζωή και αποκάλυψε τον εαυτό του ως τον Μεσσία Χριστό.


Η Σαμάρεια στην Παλαιά Διαθήκη

Αυτό που κάνει ιδιαίτερο το γεγονός του Φρέαρ είναι ότι η γυναίκα που συνομίλησε ο Χριστός, ήταν από την Σαμάρεια.

Ως γνωστόν οι Ιουδαίοι με τους Σαμαρείτες είχαν μεγάλη έχθρα. Αυτό μας γίνεται ήδη γνωστό από τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης. Από το 720 π.Χ. η Σαμάρεια δέχτηκε πολλαπλές επιθέσεις από αλλόφυλους. Σαν αποτέλεσμα είχε την αλλοίωση των Σαμαρειτών ως λαού, χάριν της επιρροής που δέχτηκε από πολλούς διαφορετικούς πολιτισμούς και κουλτούρες. Παρ’ όλο όμως τις νέες αυτές επιρροές, οι Σαμαρείτες κράτησαν την πίστη τους στο Θεό και τον Ιουδαϊκό νόμο (Πεντάτευχος του Μωυσή), εισάγοντας όμως σε αυτόν, πολλά ειδωλολατρικά έθιμα. Μάλιστα ζήτησαν να αναγνωριστούν ως Ιουδαίοι για να μπορούν και αυτοί να συμμετέχουν, στην ανέγερση του Ναού στα Ιεροσόλυμα.


Η πόλη Συχέμ το βράδυ

Το αίτημά τους δεν έγινε ποτέ δεκτό. Τότε για αντίποινα κατηγόρησαν τον Ιουδαϊκό λαό στον Βασιλιά των Περσών ότι τον επιβουλεύονταν. Παρ’ ότι ο Ιουδαϊκός λαός, αργότερα, γλίτωσε την οργή του Βασιλιά κράτησε μεγάλο μίσος έναντι των Σαμαρειτών, θεωρώντας τους μάλιστα ως μίασμα. Όπως αναφέρει και ένα από τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης “πας ο εγγίζων Σαμαρείτη εις καθάρσεις υπεβάλλετο” (Β ‘Εσδρ. Δ, 4). Όμως ο πόθος αυτής της γυναίκας για την Αλήθεια, νίκησε την μακραίωνη φυλετική διαμάχη. Μάλιστα έγινε το πρότυπο της αληθινής αποκάλυψης του Θεού για αυτούς που πράγματι τον αναζητούν: “Πνεύμα ο Θεός και τους προσκυνούντας Αυτόν, εν πνεύματι και αληθεία δει προσκυνείν” (Ιω.δ΄,24).


Ο ναός της Αγίας Φωτεινής στη Σαμάρεια

Από τότε ο τόπος αυτός είχε μια ιδιαίτερη ευλογία. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους χτίστηκε μια εκκλησία στο χωριό του πηγαδιού (4ος μ.Χ.). Οι Σταυροφόροι αντικατέστησαν την εκκλησία με μια δικιά τους, τον 12ο αιώνα. Και πάνω στο πρωτότυπο αυτό, ολοκληρώθηκε η Εκκλησία με την σημερινή της μορφή, το 2007.


Η εκκλησία της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος, στην πόλη Συχέμ

Εισερχόμενοι στον ναό της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος, θα δείτε μερικά σκαλιά που οδηγούν κάτω από το ιερό. Στο χώρο αυτό, που σήμερα έχει διαμορφωθεί σε παρεκκλήσι, βρίσκεται το Φρέαρ του Ιακώβ. Το σύγχρονο κάλυμμα από ασβεστόλιθο, ένας κουβάς και μια τροχαλία σκεπάζουν το πηγάδι, το βάθος του οποίου αγγίζει τα 20 μ. Εκτός του ότι είναι ένα πολύ εύγεστο νερό, ο σημερινός φύλακας του φρέατος π. Ιουστίνος ομολογεί, πως το έχει δει να κάνει θαύματα. Σήμερα σε μια μικρή έκθεση κοντά στην έξοδο της Εκκλησίας, μπορεί όποιος θέλει να προμηθευτεί από αυτόν τον αγιασμό, που δίνεται στη μορφή μιας μικρής πλαστικής υδρίας.


Το Φρέαρ βρίσκεται κάτω από το ιερό της Αγίας Φωτεινής

Ο Άγιος Φιλούμενος

Ο Άγιος Φιλούμενος γεννήθηκε στην Αγιοτόκο νήσο της Κύπρου, στις 15 Οκτωβρίου του 1913 στη Λευκωσία. Ο κατά κόσμον Σοφοκλής Χασάπης, μαζί με τον δίδυμο αδελφό του Αλέξανδρο, από παιδικής ηλικίας αποτελούσαν πρότυπο αρετής και ευσέβειας. Το οικογενειακό περιβάλλον που μεγάλωσε ήταν το κατάλληλο για να βλαστήσει ο καρπός αυτός, της αρετής. Ο πατέρας του αγίου, Γεώργιος, ήταν πολύ ελεήμων με ιδιαίτερη αγάπη και σεβασμό προς την σύζυγό του, Μαγδαληνή. Πόθος τους ήταν να τελειώσουν μαζί μια μέρα την επίγεια βιοτή τους. Συχνά έλεγε στον εγγονό του Ανδρέα: “Ανδρέα μου, θα πεθάνω μια μέρα μαζί με τη γυναίκα μου”. “- Ο Θεός να σε αξιώσει παππού”, απάνταγε αυτός χαριτολογώντας.


Η οικογένεια του Αγίου Φιλουμένου. Ο Άγιος “κρύβεται” πίσω από την μητέρα του.

Το βράδυ της 14ης Ιουλίου του 1964, η σύζυγός του Μαγδαληνή άρχισε να ψυχορραγεί. Από συγγενείς και φίλους που βρίσκονταν γύρω της, ζήτησε να μην λυπηθούν αλλά μετά την ταφή, να πάνε στην πλατεία του χωριού για καφέ. Λίγες ώρες αργότερα ξεψύχησε. Όλοι ειδοποιήθηκαν εκτός από τον σύζυγό της Γεώργιος, που φοβήθηκαν πως δεν θα αντέξει. Ο Θεός όμως, “ο εισακούων τους ποιούντας το θέλημα αυτού” εισάκουσε την προσευχή του ταπεινού του δούλου.

Στις 4.00 το απόγευμα της ίδιας ημέρας, ο Γεώργιος ξεψύχησε, φωνάζοντας για τελευταία φορά την γυναίκα του: “Που είσαι Μαγδαληνή μου;”

Σήμερα αναπαύονται στον ίδιο τάφο, με τον σταυρό πάνω από το μνήμα να έχει την ίδια ημερομηνία, στο κοιμητήριο της Ορούντας.


Διακονία στο Φρέαρ του Ιακώβ - Μαρτύριο

Αλλά και η γιαγιά του Αγίου Φιλουμένου και του δίδυμου αδερφού του, η “Λωξαντρού”, ήταν άνθρωπος μεγάλης αρετής. Από αυτή έμαθαν τα δυο μικρά αδέρφια να προσεύχονται, να “μετανίζουν”, να διαβάζουν βίους Αγίων. Από νωρίς σηκώνονταν κρυφά τη νύχτα και έκαναν τα πνευματικά τους. Από μικρά παιδιά και ύστερα από θερμά παρακαλετά, κέρδισαν την συγκατάβαση των δικών τους, έζησαν για κάποιο χρονικό διάστημα στο Σταυροβούνι και μετά μετέβησαν στους Αγίους Τόπους.

Ο π. Ελπίδιος, ο αδερφός του Αγίου Φιλουμένου μετά από μερικά χρόνια βγήκε στον κόσμο, όπου υπηρέτησε επάξια ως πνευματικός. Άφησε φήμη, διορατικού, διακριτικού και σοφού ανδρός. Ο αδερφός του και Άγιος της Εκκλησίας μας, Φιλούμενος, μεταφέρθηκε στο Φρέαρ του Ιακώβ, στην Σαμάρεια. Εκεί έμελλε να βρει μαρτυρικό θάνατο.


Μια από τις τελευταίες φωτογραφίες του Αγίου στο Φρέαρ.

“Τη νεύσει του Πνεύματος” μια βδομάδα πριν τον τραγικό θάνατο του αποχαιρέτησε γνωστούς και φίλους. Στον π. Θεοδόσιο στο προσκύνημα της Μάρθας και Μαρίας είπε: “Τι να κάνω γέροντα; Εκεί οι Εβραίοι με απειλούν ότι θα με σκοτώσουν. Ας με σκοτώσουν. Τι να κάνω; Ένα μαρτύριο θα μας σώσει”. Όπως και έγινε…

Το απόγευμα της 29ης Νοεμβρίου του 1979 φανατικοί Εβραίοι εισήλθαν στο Φρέαρ του Ιακώβ, σκοτώνοντας με βάναυσο τρόπο τον Άγιο. Την ώρα του μαρτυρίου του, ο αδερφός του που βρισκόταν εκείνη την περίοδο στο Άγιο όρος άκουσε τη φωνή του να του λέει: “Αδερφέ μου με σκοτώνουν προς δόξαν Θεού. Σε παρακαλώ μην αγανακτήσεις…” Σταγόνες από το μαρτυρικό αίμα που πότισε τον χώρο διακρίνονται ακόμη και σήμερα στους τοίχους. Σήμερα ο Άγιος Φιλούμενος αποτελεί “σημείο” με θαυμαστά γεγονότα. Ο προστάτης του Φρέατος του Ιακώβ και του φύλακα του προσκυνήματος π. Ιουστίνου. Ένα από τα παρακάτω θαύματα που σχετίζονται με το Φρέαρ του Ιακώβ και τον Ναό της Σαμαρείτιδος περιγράφεται παρακάτω:


Ένα σύγχρονο θαύμα στο ναό της Αγίας Φωτεινής

Το 2005 και ενώ ο ναός είχε σχεδόν ολοκληρωθεί δέχτηκε επίθεση από δυο εβραϊκά τανκς. “Την ώρα που έγινε η επίθεση, στις 3.45 π.μ” θυμάται ο π. Ιουστίνος, “βρισκόμουν στο ηγουμενείο. Μου τηλεφώνησε η γυναίκα του φύλακα που δουλεύει εδώ, η οποία μένει ακριβώς απέναντι από την κεντρική πύλη του προσκυνήματος, και μου είπε: «-Πρόσεξε μην πλησιάσεις στα παράθυρα, διότι δυο τανκς είναι έτοιμα να χτυπήσουν το μοναστήρι!».

Ο π. Ιουστίνος συνεχίζει: «Έμεινα πραγματικά μέσα και κοιτάζοντας πλαγίως από το ένα παράθυρο είδα μια οβίδα να χτυπά την εκκλησία. «Άγιε Ιακώβ… Αγία Φωτεινή…» φώναξα. «Εγώ έφτιαξα το σπίτι σας με το υστέρημα του φτωχού λαού. Προστατεύεστε το, διότι μπροστά στα τανκς δεν μπορώ να κάνω τίποτα!» Όταν όμως άκουσα και το δεύτερο χτύπημα κάτω από τον καμπαναριό δίπλα στο σταυρό απελπίστηκα και είπα: “Ε, πάτερ Φιλούμενε, αν είσαι Άγιος δείξε μου το τώρα!” Και τότε πραγματικά, με αυτά τα αμαρτωλά μου μάτια είδα τον Άγιο με το γκρίζο του αντερί, επάνω στον σταυρό στο κέντρο της προσόψεως του ναού να κινεί τα χέρια του, σαν να έδιωχνε κάτι. Έπειτα διαπίστωσα ότι αυτό που έδιωχνε ήταν 3 οβίδες, οι οποίες έπεσαν κάτω χωρίς να εκραγούν και κατρακυλούσαν πάνω στο λιθόστρωτο, σαν να ήταν μπουκάλια. Έτσι, τα τανκς αποχώρησαν άπρακτα και σώθηκε ο ναός”.

πηγή: https://www.troodostravel.gr/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου