Σάββατο 22 Αυγούστου 2026

Ερμηνευτικό σχόλιο στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής 23.8.26 [ΑΠΟΔΟΣΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (Λκ 10,38-42, 11,27-28)]



Από τον κ.Δημήτριο Ρίζο *


Στὶς 23 Αὐγούστου γίνεται ἡ ἀπόδοσις τῆς ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου καί, σύμφωνα μὲ τὴν τάξι τῆς Ἐκκλησίας, ὡς εὐαγγελικὸ ἀνά-γνωσμα ἐπιλέγεται αὐτὸ τῆς ἑορτῆς καὶ ὄχι τῆς Κυριακῆς, δηλ. ἀκούγεται τὸ γνωστὸ εὐαγγέλιο τῆς μεγάλης Παρακλήσεως. 

Εὑρισκόμενος ὁ Κύριος σὲ μία κώμη, κάποια γυναῖκα, ποὺ τὴν ἔλεγαν Μάρθα, τὸν ὑποδέχθηκε στὸ σπίτι της. Εἶχε καὶ μία ἀδελφή, τὴν Μαρία, ἡ ὁποία κάθισε δίπλα στὸν Ἰησοῦ καὶ ἄκουγε τὴν διδασκαλία του. Ἡ Μάρθα φρόντιζε μόνη της τὰ ἀναγκαῖα γιὰ τὴν φιλοξενία, καὶ σὲ κάποια στιγμή, ζήτησε ἀπὸ τὸν Κύριο, γιὰ νὰ ὑποδείξη στὴν Μαρία ὅτιπρέπει νὰ βοηθήση. Ὁ Κύριος τῆς εἶπε ὅτι φροντίζεις γιὰ πολλὰ τὴν στιγμὴ ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ στρέψης ἀλλοῦ τὴν προσοχή σου, στὸ πιὸ σημαντικὸ καὶ ἀναγκαῖο, αὐτὸ ποὺ κάνει ἡ Μαρία, δηλ. ποὺ διάλεξε τὴν ἀκρόασι τῶν λόγων τοῦ Θεοῦ, καὶ αὐτὸ τὸ ὀνομάζει ὁ Κύριος «ἀγαθὴ μερίδα», ποὺ δὲν θὰ τῆς ἀφαιρεθῆ ποτέ. Τότε ἀκούσθηκε μία γυναῖκα νὰ μακαρίζη ἐκείνην ποὺ γέννησε καὶ θήλασε τὸν Χριστό. Ὡς ἀπάντησι ὁ Κύριος εἶπε· «Μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάσσοντες αὐτόν».

Μακάριοι λοιπόν ὅσοι ἀκοῦνε τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι τὸ Εὐαγγέλιο, ὅλη ἡ ἁγία Γραφὴ στὸ σύνολό της Παλαιὰ καὶ Καινὴ Διαθήκη. Μάλιστα σήμερα εἶναι προσιτὴ σὲ ὅλους, ποὺ βρίσκεται σὲ βιβλιπωλεῖα, τόσο στὸ πρωτότυπο κείμενο ὅσο καὶ σὲ ἑρμηνευτικὴ ἀπό-δοσι. Ἀκόμα καὶ πέρα ἀπὸ τὴν ἔντυπη  μορφὴ βρίσκεται καὶ στὸ διαδί-κτυο. Εὔκολα μποροῦμε νὰ ἔχουμε στὴν διάθεσί μας τὸν λόγου τοῦ Θεοῦ. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἀκούγεται στὸν ναὸ ζωντανά, ἀκούγεται ἀπὸ τὸ ραδιόφωνο, ἀλλὰ καὶ σὲ ἐπιλεγμένα κανάλια τῆς τηλεοράσεως. 

Ὑπάχουν πιστοὶ ποὺ μελετοῦν τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ μὲ πρόγραμμα κα-θημερινό. Ἄλλοι προσέρχονται σὲ προγραμματισμένες ὁμιλίες στοὺς ἐνο-ριακοὺς ναοὺς ἤ σὲ αἴθουσες ἀδελφοτήτων.

Ὅμως ὑπάρχουν στὴν πλειοψηφία πιστοὶ μέν, ἀλλὰ ἀδιάφοροι γιὰ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Μερικοὶ μάλιστα, ἐνῶ ἐκκλησιάζονται τακτικά, ἀποχω-ροῦν ἀπὸ τὸν ναὸ τὴν ὥρα τοῦ κηρύγματος, ἀρνοῦνται συστηματικὰ τὴν ἀκρόασι τοῦ κηρύγματος. Δὲν θέλουν νὰ ἀκοῦνε. Δὲν ἀκοῦνε τὸν Κύριο ποὺ μακαρίζη τοὺς ἀκροατὲς τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Δὲν θέλουν νὰ ἔχουν θέσι στήν «ἀγαθὴ μερίδα».

Πρέπει ἐδῶ νὰ τονίσουμε ὅτι ὅσοι ἐπιλέγουν τήν «ἀγαθὴ μερίδα» ἔχουν ἀκούσει καὶ γνωρίζουν ὅτι ὁ μακαρισμὸς τοῦ Κυρίου μετὰ τὸ «ἀκούοντες» τονίζει τό «καὶ φυλάσσοντες αὐτόν».

Δὲν ὠφελεῖ μόνον τὸ νὰ γνωρίζουμε τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἐπιτα-κτικὴ ἀνάγκη νὰ μάθουμε νὰ τὸν ἐφαρμόζουμε. Ἐξ ἄλλου τὸ τόνισε αὐτὸ ὁ Κύριος καὶ στὴν θαυμαστὴ ἐπὶ τοῦ ὄρους ὁμιλία του λέγοντας· «Οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι Κύριε, Κύριε εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρωνῶν, ἀλλ’ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς» (Μθ 7,21). Καὶ προσθέτει· «Πᾶς ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους καὶ μὴ ποιῶν αὐτοὺς ὁμοι-ωθήσεται ἀνδρὶ μορῷ». 

Ἀλήθεια πῶς θὰ χαρακτηριζόταν κάποιος ποὺ αἰθάνεται ὅτι ἔχει πρόβλημα ὑγείας καὶ πηγαίνει ἀσφαλῶς στὸν ἰατρό, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν ἐξέτασι κάνει τὴν διάγνωσι καὶ προτείνει τὴν θεραπευτικὴ διαδικασία. Ὁ ἀσθενὴς θαυμάζει τὸν ἰατρὸ γιὰ τὸ ἐπιστημονικό του ἐπίπεδο, τὸν εὐχαριστεῖ, ἀλλὰ περιφρονεῖ τὴν προτεινόμενη θεραπευτικὴ ἀγωγή, καὶ δὲν τὴν ἀκολουθεῖ; Δὲν δέχεται τὰ φάρμακα, οὔτε δέχεται, στὴν περί-πτωσι ποὺ κρίνεται ἀναγκαία, χειρουργικὴ ἐπέμαμβασι. Μπορεῖ νὰ θερα-πευθῆ μόνον μὲ τὴν σωστὴ διάγνωσι; Διέγνωσε τὴν ἀσθένεια, τοῦ ὑποδεί-χθηκε ὁδὸς θεραπείας, ἀλλὰ δὲν τὴν ἀκολούθησε. Εἶναι ὄντως μωρός, διότι δὲν θὰ θεραπευθῆ, παρ’ ὅλο ποὺ γνωρίζει τί πρέπει νὰ κάνη γιὰ νὰ γίνη καλά.

Εἶναι ὠφέλιμο γιὰ μᾶς νὰ ἀναφέρουμε τὴν παραβολικὴ διδασκαλία τοῦ Κυρίου μας μὲ τὶς δέκα παρθένες. Οἱ πέντε ἦταν «φρόνιμες» καὶ οἱ πέντε «μωρές». Οἰ φρόνιμες ἐφάρμοσαν τὸν νόμο καὶ μπῆκαν στὸν νυμ-φῶνα τοῦ γάμου. Ὅταν κτύπησαν τὴν θύρα οἱ μωρὲς καὶ εἶπαν· «Κύριε, κύριε ἄνοιξον ἡμῖν», πῆραν τὴν σκληρὴ ἀπάντησι· «οὐκ οἶδα ὑμᾶς».

Ἀδελφοί μου, ὁ ζῆλος γιὰ τὴν γνώσι τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀνα-γκαῖος. Μέλημα μας καθημερινὸ πρέπει νὰ εἶναι, ὅπως γιὰ τὴν συντήρησι τοῦ σώματός μας ἡ διατροφή, ἔτσι καὶ γιὰ τὴν ψυχή μας εἶναι ἀναγκαία ἡ μελέτη τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Νὰ τὸν ἀκοῦμε μὲ καλὴ διάθεσι καὶ μεγάλη προθυμία. Νὰ εἴμαστε μὲ τήν «ἀγαθὴ μερίδα» τῶν ἀκροατῶν καὶ μελε-τητῶν τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ νὰ μὴν μείνουμε μόνον ἀκροατὲς καὶ μελετητές. Ἀνάγκη σωτήρια καὶ καρποφόρα καὶ ἀποτελεσματικὴ γιὰ τὴν ψυχή μας εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ στὴν καθημερινή μας ζωή. Νὰ μὴ μείνουμε στὰ λόγια, ἀλλὰ μὲ τὰ ἔργα καὶ τὴν ἐφαρμογὴ τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ νὰ γεμίσουμε μὲ ἔργα ἀγάπης.

Θὰ ἑστιάσω τὴν προσοχή σας τώρα σὲ ἕνα λάθος ποὺ κάνομε μὲ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ καὶ τὸν νόμο του. Ἐνῶ ἀκοῦμε ἤ μελετοῦμε παρατηρεῖται μία τακτικὴ λαθεμένη. Λέμε καλὸς εἶναι, ἀλλὰ δὲν εἶναι γιὰ μᾶς, καὶ τὸ κακό εἶναι ὅτι διαπράττομε μία ἀσέβεια. Προσπαθοῦμε ὄχι νὰ τὸν ἐφαρμόσουμε στὴν ζωή μας, ἀλλὰ νὰ τὸν διορθώσουμε καὶ νὰ τὸν προσαρμόσουμε στὰ μέτρα μας. 

Ἀναφέρω γιὰ παράδειγμα τὴν νηστεία. Ὁ Κύριος λέγει· «Τοῦτο τὸ γένος (τῶν δαιμονίων) οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ» (Μθ 17,21). Μᾶς ἔπεισε ὁ διάβολος ὅτι δὲν εἶναι τίποτε ἡ νηστεία. Ἀντὶ νὰ ἀκούσωμε τὸν Κύριο, ἀκοῦμε τὸν ἐχθρό μας. Ὡς καὶ ἀπὸ «ἐκκλησια-στικούς» ἀκούγονται μειωτικὰ γιὰ τὴν νηστεία λόγια. Ἀλήθεια πόσοι Χριστιανοὶ τηροῦν τὴν νηστεία τῆς Τετάρτης καὶ τῆς Παρασκευῆς;

Ἀνέφερα ὡς παράδειγμα τὴν νηστεία γιὰ τὸ πόσο σεβόμαστε τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Τὸ ἴδιο κάνουμε καὶ γιὰ πολλὰ ἄλλα ἀντίθετα μὲ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Νομοθετοῦμε σύμφωνα μὲ τὴν θέλησί μας καὶ καταργοῦμε στὴν πρᾶξι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ μας.

Μακάρι νὰ ἔλθη ἡ ὥρα ὄχι μόνον νὰ ἀκοῦμε τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ μὲ ζῆλο καὶ ἀγάπη, ἀλλὰ καὶ μὲ προθυμία νὰ προσπαθοῦμε νὰ τὸν ἐφαρμό-σουμε χωρὶς ἐκπτώσεις καὶ προσαρμογὲς κατὰ τὴν ἐπιθυμία μας. Νὰ γίνεται τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ στὴν ζωή μας. Ἀμήν.


*Δρ θεολογίας-φιλόλογος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου