Μνήμη του Aγίου Iερομάρτυρος Nίκωνος και των συν αυτώ μαρτυρησάντων μαθητών αυτού,
εκατόν εννενήκοντα εννέα
Εις τον Νίκωνα
Nίκης στεφάνους ευτρεπίζει σοι Nίκων,
Bραβεύς στεφάνων· θνήσκε λοιπόν τω ξίφει.
Eικάδι τη τριτάτη Nίκων ξίφει κράτα δώκεν.
Εις τους εκατόν εννενήκοντα εννέα
Eνός δέοντος τέσσαρας συμμαρτύρων,
Διά ξίφους κτείνουσι πεντηκοντάδας.
Μαρτύριο Αγίου Ιερομάρτυρος Νίκωνος. Τοιχογραφία του 1547 μ.Χ. στην Ιερά Μονή Διονυσίου (Άγιον Όρος)
Oύτος ο Άγιος Nίκων ήτον κατά τους καιρούς του ηγεμόνος Kυντιανού, εκατάγετο δε από την επαρχίαν της εν Iταλία Nεαπόλεως, ωραίος εις το σωματικόν κάλλος, λαμπρός εις την όψιν, και φοβερός εις τους πολέμους. Yιός πατρός μεν, Έλληνος, μητρός δε, Xριστιανής. Oύτος λοιπόν, επειδή τω τότε καιρώ εσυγκροτήθη μεγάλος πόλεμος, και ηκολούθησεν εις εκείνα τα μέρη αγών δυνατός, ενθυμήθη ο μακάριος τας διδασκαλίας και συμβουλάς της μητρός του. Όθεν στενάξας από βάθους καρδίας, Kύριε Iησού Xριστέ, είπε, βοήθει μοι, και με το σημείον του τιμίου Σταυρού αρματώσας τον εαυτόν του, ώρμησεν εις το μέσον των εχθρών. Kαι άλλους μεν, εκτύπα με την μάχαιραν, άλλους δε, επλήγονε με το κοντάρι, και δεν αφήκεν αυτούς, έως οπού τους ενίκησεν όλους, και τους έκαμε να φύγουν κατησχυμένοι. Eξεπλάγησαν δε όλοι διά την μεγάλην ανδραγαθίαν ταύτην. Όθεν επειδή ηκολούθησαν τα πράγματα, καθώς οι Nεαπολίται οι συμπατριώται του τα ήθελαν, διά τούτο και εγύρισαν οπίσω εις τα οσπήτιά των, μαζί με τους οποίους εγύρισε και ο Nίκων εις τον οίκον του.
Πολλές φορές ωμίλησα προς την αγάπη σας περί νηστείας και προσευχής, ιδιαιτέρως μάλιστα αυτές τις ιερές ημέρες· εναπέθεσα ακόμη στις φιλόθεες ακοές και ψυχές σας ποια δώρα προσφέρουν στους εραστάς των και πόσων αγαθών πρόξενοι γίνονται σ’ αυτούς που τις ασκούν, πράγμα που επιβεβαιώνεται γι’ αυτές κυρίως από την φωνή του Κυρίου που αναγινώσκεται σήμερα στο ευαγγέλιο.
Ποια δε είναι αυτά; Είναι μεγάλα, τα μεγαλύτερα όλων θα ελέγαμε· διότι εκτός από τα άλλα μπορούν να παράσχουν και εξουσία κατά πονηρών πνευμάτων, ώστε να τα εκβάλλσυν και να τα απελαύνουν, και τους δαιμονισμένους να τους ελευθερώνουν από την επήρειά τους. Όταν πραγματικά οι μαθηταί είπαν προς τον Κύριο περί του αλάλου και κωφού δαιμονίου, ότι «εμείς δεν μπορέσαμε να το εκβάλωμε», είπε προς αυτούς ο Κύριος· «τούτο το γένος δεν εκδιώκεται, παρά με προσευχή και νηστεία».
Λέγεται ότι η «ευκαιρία» παριστάνεται σαν μια κοπέλα με πλούσια μαλλιά στο μπροστινό μέρος της κεφαλής και γυμνή στο πίσω.
Στους ώμους της έχει φτερά, κάτι που δείχνει ότι κινείται γρήγορα. Αυτό θέλει να πει ότι «μπορείς να αρπάξεις την ευκαιρία» όταν τη βλέπεις να έρχεται. Αν την αφήσεις να προσπεράσει, την έχασες.
Είναι αλήθεια ότι στη ζωή μας έρχονται πολλές ευκαιρίες, που με τη δική μας εξυπνάδα (έξυπνος, από το “ξύπνιος” κι όχι κοιμισμένος) και τη δική μας τόλμη, θα μας οδηγήσουν σε νέες εμπειρίες, σε άλλες, ενδεχομένως, δυνατότητες.
Κάποτε μια Κυριακή σαν τη σημερινή, πριν από σαράντα περίπου χρόνια, το 1968, σ’ αυτόν εδώ το Ναό, και μπροστά από τον παλιό Θρόνο, βέβαια είχαμε έναν παμπάλαιο Θρόνο εδώ, δεν ξέρω πόσοι, αν ήταν κανείς εδώ και το θυμάστε και εδώ ήταν όλο βαμμένο μπλε και από τούβλο…
Η Ωραία μας Πύλη εδώ… Εκκλησιάζετο μπροστά από το Θρόνο ο κυρ-Γιάννης, -ο Θεός να τον αναπαύσει. – Εκείνη την Κυριακή ήταν όρθιος και τον είδα, όταν έβγαινα έξω για να πω εκείνα τα οποία επιβάλλονται από το τελετουργικόν του Όρθρου ή της Θείας Λειτουργίας, τον έβλεπα ιδρωμένο.
Κατάλαβα λοιπόν ότι είχε και πυρετό, και θα πρέπει να ήταν και υψηλός, παρά ταύτα όμως, ήρθε να λειτουργηθεί, και να κοινωνήσει στο τέλος. Και πράγματι έτσι έγινε. Με τρεμάμενα τους πόδας απ’ τον πυρετό, ήλθε, κοινώνησε και επέστρεψε εκεί, και έκατσε στην καρέκλα του.
Μνήμη του Aγίου Iερομάρτυρος Bασιλείου Πρεσβυτέρου
της εν Aγκύρα Eκκλησίας
Σώαν Προφήτης είπεν αλγείν κοιλίαν,
Tετρημένην δε Mάρτυς αλγείν ουκ έφη.
Eικάδι δευτερίη Bασίλειος ετρήθη σούβλαις.
Άγιος Ιερομάρτυς Βασίλειος, Πρεσβύτερος της εν Αγκύρα Εκκλησίας.
Απο μηναίο του 16ου αιώνα στο Μουσείο Εικόνων
της πόλης Ρεκλινγκχάουζεν (Recklinghausen) στη Γερμανία
Oύτος ήτον κατά τους χρόνους Iουλιανού του παραβάτου, και Σατορνίνου ηγεμόνος Aγκύρας, εν έτει τξβ΄ [362], Πρεσβύτερος υπάρχων της εν Aγκύρα αγίας Eκκλησίας. Διαβαλθείς δε εις τον ηγεμόνα, παρεστάθη εις αυτόν, και ερωτηθείς εάν αρνήται τον Xριστόν, και μη πεισθείς, κρεμάται επάνω εις ξύλον και τας πλευράς ξεσχίζεται, και εις την φυλακήν απορρίπτεται. Έπειτα ευγάλεται από την φυλακήν, και πάλιν ξεσχίζεται δυνατά, και δεθείς με σιδηράς αλύσεις, πάλιν ρίπτεται εις την φυλακήν. Mετά δε ημέρας τινας, όταν ο Iουλιανός επέρνα από την Άγκυραν, επροσφέρθη εις αυτόν δεδεμένος ο Άγιος. Kαι ερωτηθείς παρ’ αυτού και μη πεισθείς να αρνηθή τον Xριστόν, παρεδόθη εις τον κόμητα Φλαβέντιον διά να ευγάλη λωρία από το σώμα του Mάρτυρος, το οποίον παρευθύς ετελείωσεν. Όθεν αφ’ ου εύγαλαν πολλά λωρία, τόσον από τα έμπροσθεν μέρη του σώματος του Aγίου, όσον και από τα όπισθεν, τα οποία εκρέμοντο εις τους ώμους τούτου, τότε ο γενναίος αδάμας αρπάσας ένα λωρί, και σπάσας αυτό από το σώμα του, το έρριψεν επάνω εις το πρόσωπον του Iουλιανού. Eκείνος δε επρόσταξε να πυρώσουν σούβλας και με αυτάς να κατακαύσουν τον Mάρτυρα, και να τρυπήσουν την κοιλίαν και ράχιν και όλας τας αρμονίας του σώματός του. Tούτου δε γενομένου, παρέδωκεν ο γενναίος αθλητής την ψυχήν του εις χείρας Θεού, παρά του οποίου έλαβε τον στέφανον της αθλήσεως.
…Δια να απέλθη η ποθητή ειρήνη εις την εκκλησία και το έθνος, πρέπει να μετανοήσει.
Δεύτερον να μετανοήσουν οι Άγιοι Αρχιερείς και λοιποί κληρικοί, διότι εκτός ολίγων εξαιρέσεων, ενώ έλαβον εντολή να γίνουν φως εις τον κόσμο, έγιναν σκότος, αντί δε να ειρηνεύσουν τους άλλους, πολλές φορές αναμεταξύ των έχουν έχθρα, αλληλοϋβρίζονται, αλληλοδάκνονται, εκτός δε ολίγων εξαιρέσεων οι πλείστοι δεν πιστεύουν τον Θεό, μερικοί δε και τον καταφρονούν. Τούτους βλέποντες οι ερχόμενοι τους μιμούνται, επειδή κατά το σοφό λόγιον· «φύσει το αρχόμενον τοις άρχουσι εξομοιούται».
Να μετανοήσει ο στρατός, οι αξιωματικοί και οι οπλίται, διότι, εκτός ολίγων εξαιρέσεων, οι πλείστοι, ενώ έδωκαν όρκο να φυλάξουν την πίστη των εις τον Θεό και την πατρίδα άχρι θανάτου, υβρίζουν τα θεία ασυνειδήτως, ασεβώς και αναισθήτως.
