Ὁ καλοπροαίρετος ἔλεγχος εἶναι ἀναγκαῖος

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση

Ὑπάρχουν καὶ στὸ χῶρο τῆς Ἐκκλησίας πρόσωπα ποὺ ἔχουν ἀξιώματα, συνήθως ἐπίσκοποι, γνωστοὶ κληρικοὶ καὶ φημισμένοι καθηγητὲς Θεολογίας, τὰ ὁποῖα συχνὰ προκαλοῦν θόρυβο καὶ σκανδαλίζουν τοὺς πιστοὺς μὲ τὰ λόγια τους καὶ τὶς πράξεις τους. Κάποτε σηκώνουν θύελλες καὶ δημιουργοῦν ἀλγεινὲς ἐντυπώσεις ἀκόμα καὶ στοὺς ἄσχετους μὲ τὴν πίστη στὸ Θεὸ ἀνθρώπους. Συνήθως εἶναι ἀπρόσεκτοι στὴν προσωπική τους ζωή, ἀσυνεπεῖς στὰ καθήκοντά τους καὶ ἐπίμονοι νεωτεριστές, ποὺ ἔχουν πρόχειρες τὶς λύσεις σὲ ὅλα τὰ προβλήματα τῆς Ἐκκλησίας, ὄντας οἱ ἴδιοι προβληματικοί!

Πολλοὶ πνευματικοὶ πατέρες συμβουλεύουν τὰ πνευματικά τους τέκνα νὰ μὴ κρίνουν τοὺς συγκεκριμένους ἀνθρώπους, γιὰ νὰ μὴ ἐξαπλώνεται ὁ σκανδαλισμός. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ φαίνεται λογικό, ἀλλὰ ὑστερεῖ στὴν πραγματικότητα. Ἂν ἀφήνουμε τὸ κακὸ νὰ ὑπάρχει, νὰ διαδίδεται παντοῦ καὶ νὰ μᾶς πνίγει καθημερινὰ ὅλο καὶ περισσότερο, ἐνεργοῦμε σωστὰ καὶ πνευματικά; Μπορεῖ κανεὶς νὰ βλέπει, νὰ ἀκούει, νὰ πικραίνεται καὶ νὰ μὴ μιλάει; Ἡ ἀδιαφορία παγιώνει δυσάρεστες καταστάσεις καὶ ἡ θεραπεία τους φαίνεται σχεδὸν ἀδύνατη. Καὶ οἱ καλοπροαίρετοι πιστοὶ βιώνουν τὸ ἀναίμακτο μαρτύριο, ἐνῶ εἶναι ἀθῶοι καὶ δὲν ἔχουν καμιὰ σχέση μὲ τοὺς σκανδαλοποιούς.

Διευκρινίζουμε ὅτι μιλᾶμε γιὰ τὴ δραστηριότητα ἐκείνων ποὺ διασύρουν τὸ ἔργο τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὴν ἀποστολή της στὸν κόσμο. Γιὰ τὰ προσωπικά μας θέματα, ἂν θέλουμε ἐξ ἀγάπης νὰ βοηθήσουμε κάποιον ἀδελφὸ ποὺ ἔσφαλε ἀπέναντί μας, τηροῦμε πάντα τὴ μέθοδο ποὺ ὑποδεικνύει ὁ Κύριός μας: «Ἄν σφάλει ἀπέναντί σου ὁ ἀδελφός σου, πήγαινε καὶ ἐπίπληξέ τον χωρίς νά εἶναι ἄλλος μπροστά. Ἂν σὲ ἀκούσει, κέρδισες τὸν ἀδελφό σου. Ἂν ὅμως δὲν σὲ ἀκούσει, πάρε μαζί σου ἀκόμα ἕνα ἢ δύο ἄλλους, γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ ἀποδειχτεῖ ὅ,τι εἰπωθεῖ, ἀφοῦ θά τὸ βεβαιώνουν δύο ἢ τρεῖς μάρτυρες. Ἂν καὶ αὐτοὺς δὲν τοὺς ἀκούσει, πές το στὴ συνάθροιση τῆς ἐκκλησίας, κι ἂν παρακούσει καὶ τὴν ἐκκλησία, τότε πιὰ θὰ εἶναι γιὰ σένα ὅπως ὁ εἰδωλολάτρης ἢ ὁ τελώνης» (Ματθ. ιη΄ 15-17).

Τὸ πρῶτο στάδιο τοῦ ἐλέγχου εἶναι ἡ συνάντηση μὲ τὸν ἀδελφό. Θὰ τοῦ μιλήσει ἤπια, θὰ τοῦ ἀναφέρει τὴν πικρία ποὺ ἔνιωσε ἀπὸ τὴ συμπεριφορά του καὶ μὲ ἠρεμία θὰ τοῦ δείξει ὅτι ἔχει καλὴ διάθεση νὰ τὰ βροῦν. Τὸ δεύτερο στάδιο ἀκολουθεῖ, ὅταν δὲν ἀποδώσει ἡ κατ’ ἰδίαν συνεξήγηση. Ἐπαναλαμβάνεται ὁ ἔλεγχος μὲ δύο μάρτυρες παρόντες, γιὰ νὰ διαβεβαιώσουν ὅσα θὰ συμβοῦν. Ὅταν ἀποτύχει καὶ αὐτό, τότε ὁ ἀδικηθεὶς κάνει γνωστὴ τὴν ταλαιπωρία του εὐρύτερα καὶ παύει νὰ ἔχει στενὴ ἐπικοινωνία μαζί του, ἀφοῦ τὸ πάθος τοῦ ἀδελφοῦ εἶναι μεγάλο καὶ εἶναι πιθανὸ νὰ ἐπαναλάβει τὰ δυσάρεστα ποὺ διέπραξε εἰς βάρος του.

Ὅταν ὅμως συμβαίνουν σκανδαλώδη περιστατικά καὶ ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ γίνουν τακτική καὶ νὰ πληγώνουν τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, χρειάζεται ἐγρήγορση, δημόσιος ἔλεγχος καὶ τόλμη γιὰ τὸ καλὸ τῆς Ἐκκλησίας καὶ μόνο, καὶ ὄχι γιὰ τὴν ἐξόντωση τῶν σκανδαλοποιῶν, ἀλλὰ γιὰ τὴ διόρθωσή τους προκειμένου νὰ σταματήσει τὸ κακό.

Ὁ σοφὸς γέροντας Θεόκλητος Διονυσιάτης ἀναφέρεται στὴν εὐθύνη ποὺ ἔχει ὁ πιστὸς ποὺ δημόσια κρίνει καὶ πρέπει νὰ εἶναι πολὺ προσεκτικός, γιατὶ «συντελεῖ εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινῆς γνώμης καὶ προκαλεῖ ἢ τὴν οἰκοδομήν, τὴν ἐνίσχυσιν τῶν πιστῶν ἢ εἰς τὴν ἀποκαρδίωσιν, τὴν “ψῦξιν τῆς ἀγάπης”, τὸν σκανδαλισμόν. Τὸ δέος ἐνώπιον τῆς σπουδαιότητας τῆς κριτικῆς του θὰ εἶναι, πιστεύουμε, ὁ σοφότερος ὁδηγός του». Καὶ συνεχίζει ὁ γέροντας Θεόκλητος μέ συμβουλές καί ὑποδείξεις στόν κρίνοντα δημοσίως τά ἐκκλησιαστικά πράγματα: «Εἰς τήν Ἐκκλησίαν τῆς χάριτος ὁ πιστός δημοσίᾳ κρίνων, ἄς ὁμιλῇ ὡς ἀντικειμενικός μάρτυς, ὁ ὁποῖος χωρίς φόβον καί χωρίς πάθος καταθέτει τήν ἀλήθειαν, μόνον τήν ἀλήθειαν, ὅλην τήν ἀλήθειαν. Καί κάτι ἀκόμη. Ἄς ὁμιλῇ μέ ταπείνωσιν διά τά ὅσα ἀγνοεῖ (κανείς μας δέν εἶναι παντογνώστης ἤ ἀλάθητος). Ἄς ὁμιλῇ μέ ἀγάπην διά τόν κρινόμενον (πατέρα ἤ ἀδελφόν). Διότι ὁ κρίνων δέν εἶναι “ἀναμάρτητος” δικαιούμενος νά λιθοβολῇ. Ταπείνωσις καί ἀγάπη θά ἀποβοῦν τότε τό ἅλας τῆς ἐκκλησιαστικῆς, τῆς χριστιανικῆς δημοσίας κριτικῆς. Διότι ὁ λαλῶν “λαλεῖ τῇ ἐκκλησίᾳ”, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί ἐνώπιον ἀκροατηρίου, ἐν τῷ συν­όλῳ του καί κατά χάριν, ἱεροῦ».

Πολλές φορές χρειάζεται νά γίνει κριτική καί σέ πράξεις ἀνθρώπων πού δέν βρίσκονται στή ζωή. Συνήθως στά λάθη καί τά ἔργα τῶν νεκρῶν τηροῦ­με σιωπή, ἐκτός καί ἄν ἐπηρεάζουν τούς ἐπιζῶντες καί διαμορφώνουν ἀκόμα καταστάσεις, πού ἔρχονται σέ πλήρη ἀντίθεση μέ τήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καί γενικότερα τό λόγο τοῦ Θεοῦ. Ὅπως ἐπίσης χρησιμοποιοῦμε λόγους ἐνάρετων ἀνθρώπων, πού δέν βρίσκονται κοντά μας, γιά νά οἰκοδομήσουμε τούς ἀδελφούς.

πηγή: https://aktines.blogspot.com/