Αν ετοιμάζεσαι να κάνεις κάτι, πρέπει να λες: "Γενηθήτω το θέλημα Σου"...

~ Ρώτησαν κάποια φορά τον π. Γαβριήλ: “Γιατί ψάχνεις το θέλημα του Θεού; Από σένα το μόνο που ζητείται είναι να τηρείς τις δέκα εντολές, να νηστεύεις, να εξομολογείσαι και να κοινωνάς.

Αλλά στους μοναχούς και τους ιερείς όλα χρειάζονται.

Πρέπει να ρωτάς την καρδιά σου. Κι όταν η καρδιά σου σε πείθει, αυτό είναι το θέλημα του Θεού. Όταν οι άγιοι παρακαλούσαν τον Κύριο, ο Κύριος τούς έδειχνε το θέλημά Του.

Όμως κανείς δεν μπορεί να κατανοήσει την πρόνοια του Θεού. Υπάρχει το κατ’ ευδοκία θέλημα του Θεού και το κατά συγκατάβαση.

Στη δεύτερη περίπτωση, επειδή ο Θεός μάς έχει δώσει απόλυτη ελευθερία, όλοι, και οι δαίμονες και οι άνθρωποι, κάνουμε ό,τι θέλουμε.

Όταν όμως ο Θεός αποφασίζει να...παρέμβει, ούτε τα πονηρά πνεύματα, ούτε οι άνθρωποι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα.

Να επικαλήσθε την Αγία Τριάδα, με πολλή αγάπη. Νεφέλη θα στείλη ο Θεός και θα προστατεύση… δεν θα αφήση, γιατί χιλιάδες άνθρωποι προσεύχονται. Γερόντισσα Μακρίνα της Πορταριάς

Οσία γερόντισσα Μακρίνα της Πορταριάς

Σας το έχω πει και άλλη φορά. Ήταν ένας Γέροντας -τώρα στις μέρες μας-, που με αξίωσε ο Θεός να τον γνωρίσω. Είχε δει πολλές οπτασίες.

Ήταν και πολύ ελεήμων. Στο δρόμο που πήγαινε, όταν συναντούσε κάποιον που είχε ανάγκη, έδινε το ράσο του, τα παπούτσια του, τις κάλτσες του, όλα τα έδινε ελεημοσύνη- ήταν πολύ απέριττος. Τρυγούσαν τα σταφύλια, ανέβαινε στην ταράτσα και τα πετούσε ελεημοσύνη. Μια μέρα ήρθε ένα γεροντάκι και ζητούσε ψωμί. Πήγε η μοναχή στον Γέροντα, -δεν κάνανε κάτι χωρίς την ευλογία του Γέροντα-, και του λέει:

-Γέροντα, ήρθε ένα γεροντάκι και ζητάει ψωμί. Τι να κάνω, δεν έχουμε. Έχουμε μόνο λίγο ψωμάκι για αύριο που θα πάμε στ’ αμπέλι.

-Να το δώσετε.

-Τι θα φάμε αύριο, σταφύλια σκέτα θα τρώμε, Γέροντα;

-Ναί, σταφύλια σκέτα να φάτε- γιατί να μη φάτε;

Οι αγίες Μάρθα και Μαρία αδελφές του Λαζάρου

Αρχιμ. Δημήτριος Καββαδίας

Η Αγία Μάρθα, η μεγαλυτέρα αδελφή του Αγίου Λαζάρου, ήταν οικοδέσποινα από τη Βηθανία πού με περισσή φροντίδα φιλοξενούσε τον Κύριο και τους μαθητές Του όταν επεσκέπτοντο την πόλη της.

Ο Χριστός μας την επετίμησε για τις καθημερινές μέριμνες πού την απασχολούσαν (Λουκ.ι’,41-42). Κατηρτισμένη πνευματικά λίγο αργότερα, ανέπτυξε με τον Κύριο ένα πολύ ωραίο διάλογο περί ζωής και θανάτου ολίγον προ της αναστάσεως του προ τεσσάρων ημερών κεκοιμημένου αδελφού της στον οποίο δια των λόγων Του «εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή. Ο πιστεύων εις εμέ κάν αποθάνη, ζήσεται∙ και πάς ο ζών και πιστεύων εις εμέ, ου μή αποθάνη εις τον αιώνα» (Ιω.ια’, 20-27) της απεκάλυψε την θεϊκή Του ταυτότητα, την κυριαρχία Του επί της ζωής και του θανάτου και εδραίωσε την πίστη της στην ανάσταση και την αιώνιο ζωή.

Μνήμη του εν Aγίοις Πατρός ημών Mητροφάνους Aρχιεπισκόπου Kωνσταντινουπόλεως (4 Ιουνίου)

Γης μητρός εκστάς Mητρόφανες παμμάκαρ,

Eκεί μετήρας ου Πατήρ πάντων μέγας.

Mητροφάνης δε τετάρτη έδυ χθόνα βωτιάνειραν.

Άγιος Μητροφάνης Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως.

Oύτος ο Άγιος ήτον κατά τους χρόνους Kωνσταντίνου του Mεγάλου εν έτει τκ΄ [320], υιός υπάρχων Δομετίου. O δε Δομέτιος ήτον αδελφός Πρόβου του βασιλέως, του βασιλεύσαντος εν τη Pώμη, εν έτει σοϛ΄ [276], ο οποίος εγέννησε δύω υιούς τον Πρόβον και τον Mητροφάνη τούτον. Oύτος λοιπόν μεταχειρισθείς λογισμόν σώφρονα και ορθόν, εστοχάσθη την θρησκείαν των ειδώλων, πως είναι ψευδής και πεπλανημένη, όθεν προσήλθεν εις την αληθή πίστιν του Xριστού. Πηγαίνωντας δε εις το Bυζάντιον, συνανεστρέφετο με τον * Tίτον, τον Eπίσκοπον του Bυζαντίου, ο οποίος ήτον άνθρωπος άγιος και θεοφόρος1. Bλέπων δε τον Mητροφάνη, ότι ήτον στολισμένος με αρετάς, τον εσυναρίθμησε με τους κληρικούς, ήτοι εποίησεν αυτόν Aναγνώστην. Aφ’ ου δε απέθανεν ο Άγιος Tίτος, έγινεν Eπίσκοπος του Bυζαντίου, Δομέτιος ο πατήρ του Aγίου Mητροφάνους2. Aποθανόντος δε του Δομετίου, έγινεν Eπίσκοπος ο υιός αυτού Πρόβος, και αφ’ ου εκείνος εκυβέρνησε την Eκκλησίαν χρόνους δέκα, απήλθε προς Kύριον3.

Αγίου Πνεύματος: Με το Πνεύμα της Αληθείας ή με τον συρμό του κόσμου;

Ας ζητήσουμε από το Άγιο Πνεύμα το σωτήριο δώρο της διάκρισης, για να αναγνωρίζουμε τις ενέδρες του πονηρού και να οικοδομούμε ψυχές

Συντάκτης: Ελευθέριος Ανδρώνης

«Έτσι λοιπόν συνταξιδιώτες μου, κάτω από τον ήλιο και τ΄ αστέρια, πρέπει να γνωρίζετε ότι υποχρέωση του ανθρώπου δεν είναι να ακολουθεί το πνεύμα της εποχής, αλλά η εποχή να ακολουθεί το Πνεύμα του Θεού, το Άγιο, το Αιώνιο, το Αναλλοίωτο».

Με αυτά τα λόγια ο ποιητικότατος Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς καλούσε το ποίμνιο να ταχθεί με την ασάλευτη δόξα του Αγίου Πνεύματος και όχι με το εφήμερο πνεύμα του κόσμου. Αυτό είναι ένα διαχρονικό δίλημμα όπου ο κάθε άνθρωπος καλείται να επιλέξει θέση: θα είμαι με το πνεύμα της εποχής ή με το πνεύμα της Αληθείας; Θα ακολουθώ κι εγώ τον συρμό των εκφυλιστικών τάσεων και των κοινωνικών κατασκευασμάτων ή «εν είδει περιστεράς» ο λογισμός μου θα πετάει ψηλά κατοπτεύοντας όλες τις κακοτοπιές του Πονηρού;

Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς: Με ποιό τρόπο ο διάβολος κυβερνά στο βασίλειό του

Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς

Η αμαρτία παρουσιάζει μια δύναμη πολύ πιο δυνατή και ισχυρή από τον άνθρωπο, επειδή προέρχεται από το διάβολο που είναι ασύγκριτα πιο δυνατός και ισχυρός απ’ αυτόν.

Και αυτός είναι ο λόγος που οι άνθρωποι δεν είναι ποτέ σε θέση, με τις δικές τους -ατομικές- δυνάμεις, να ελευθερώσουν τον εαυτό τους από την αμαρτία και το κακό. Γιατί ο διάβολος κυριαρχεί στα εναέρια, υπό-ουράνια μέρη (Εφεσ. 6,12, Αποκ. 12,9). Το βασίλειό του είναι μεγαλύτερο και ευρύτερο από την γη. Η γη είναι μόνο ένα κομμάτι από το μεγάλο του βασίλειο.

Με ποιό τρόπο ο διάβολος κυβερνά στο βασίλειό του; Με την αμαρτία. Με ποιό τρόπο στον εναέριο χώρο; πάλι με την αμαρτία. Μόνο με την αμαρτία, που είναι προσωποποιημένη στους γεμάτους φλόγες αγγέλους -τους διαβόλους. Και οι διάβολοι δεν είναι τίποτε άλλο από πρώην αγγέλους, οι οποίοι με ολόκληρη την ύπαρξή τους ζουν στην αμαρτία και για χάρη της αμαρτίας. Και όπου βρίσκονται αυτοί υπηρετούν στην αμαρτία και κυριαρχούν με την αμαρτία.

"Δημιουργήθηκε ένα ΤΕΡΑΣ!" - ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ομολογία της Frederiksen για την AI

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Mette Frederiksen, προχώρησε σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή τοποθέτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη, και τον ρόλο των τεχνικών κολοσσών. Αναφέρθηκε σε συνάντησή της με τον Sam Altman, αποκαλύπτοντας μια συζήτηση που προκαλεί έντονο προβληματισμό για το μέλλον της ΑΙ, της δημοκρατίας και της πολιτικής εξουσίας. 

• Τι υποστήριξε για τη σύνδεση τεχνολογίας και εξουσίας.
• Πώς περιέγραψε τον κίνδυνο για τους δημοκρατικούς θεσμούς. 
• Τι απάντησε ο Sam Altman όταν του είπε ότι δημιούργησε "ένα τέρας";

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΕΝΑ 

πηγή: https://panagia-ierosolymitissa.blogspot.com/

Δελτία Τύπου της ΝΙΚΗΣ για τις δημοσκοπήσεις ως μέσο χειραγώγησης, το "Μητσοτάκης - gate" και την αυτόνομη κάθοδο στις εκλογές

Αθήνα, 2/6/2026

Δημοσκοπήσεις, ένα εργαλείο καταγραφής των τάσεων ή ένα μέσο πολιτικής χειραγώγησης;

Οι έρευνες μέτρησης της κοινής γνώμης πάντα έπαιζαν σημαίνοντα ρόλο. Τον τελευταίο καιρό, όμως, έχουν αναδειχθεί σε πραγματικούς ρυθμιστές της πολιτικής ζωής, καθιστώντας ομήρους το ίδιο το πολιτικό σύστημα, τα κόμματα αλλά και το εκλογικό σώμα. Κι όλα αυτά παρά το βεβαρημένο παρελθόν τους, τις αλλεπάλληλες αποτυχίες στην εκτίμηση των εκλογικών αποτελεσμάτων, την παραδοχή των υπευθύνων τους πως υπάρχουν μεθοδολογικές αστοχίες αλλά και τις αποκαλύψεις για υπόγειες διασυνδέσεις με επιχειρηματικά και πολιτικά συμφέροντα.

Οι δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος «φτιάχνουν» κόμματα, όπως και «διαλύουν» κάποια άλλα. «Μετακινούν» ψηφοφόρους εν ριπή οφθαλμού, με αποτέλεσμα κόμμα, που προ τριμήνου εμφανιζόταν δεύτερο, τώρα να δίνει μάχη να εισέλθει στην επόμενη βουλή!

Προκαλούν έναν «πολιτικό αχταρμά», σύμφωνα με τον οποίο οι πολίτες μεταφέρονται από κόμμα σε κόμμα σαν να είναι πρόβατα επί…ΟΠΕΚΕΠΕ, χωρίς ιδεολογικά κριτήρια, χωρίς καν να προλάβουν να ακούσουν προτάσεις και θέσεις, βασισμένοι μόνο σε επικοινωνιακές φιέστες και σε διαδικτυακά συνθήματα. Κι όλα αυτά βαφτίζονται «κινούμενη άμμος», «πολιτικός σεισμός» και «ανατροπές στο κομματικό σκηνικό».

Το ΧΑΝΑΧ έγινε σχεδόν το ανεπίσημο εθνικό αγχολυτικό της εποχής μας. 10.000.000 χάπια τον μήνα στην Ελλάδα

Το ΧΑΝΑΧ έγινε σχεδόν το ανεπίσημο εθνικό αγχολυτικό της εποχής μας. 10.000.000 χάπια τον μήνα, λένε οι επίσημες στατιστικές για τη χώρα μας.

Όχι, προφανώς, γιατί οι άνθρωποι έγιναν «αδύναμοι». Αλλά γιατί κουράστηκαν βαθιά. Κουράστηκαν να αντέχουν διαρκώς, να φοβούνται το μέλλον, να επιβιώνουν χωρίς ανάσα, χωρίς ξεκούραση, χωρίς βεβαιότητα ότι όλος αυτός ο κόπος οδηγεί κάπου.

Και κάπως έτσι το χάπι παύει να είναι απλώς φάρμακο.

Γίνεται σύμπτωμα μιας κοινωνίας που δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να παρηγορήσει τους ανθρώπους της με σχέση, κοινότητα, τρυφερότητα και νόημα.

Ίσως αυτή να είναι η πιο σιωπηλή πλευρά της νεοελληνικής παρακμής: ότι όλο και περισσότεροι χρειάζονται χημική βοήθεια απλώς για να αντέξουν την καθημερινότητα.

Και ίσως γι’ αυτό τα χάπια να έγιναν η νέα, μοναχική «θεία κοινωνία» της εποχής μας. Όχι ως αντικείμενο χλευασμού, αλλά ως τραγικό σύμβολο μιας κοινωνίας που “μεταλαμβάνει” zanax προσπαθώντας να αναισθητοποιήσει την εξάντληση, τη μοναξιά και την απώλεια νοήματος.

Τι είναι αυτό, στ΄ αλήθεια, που μας πονά τόσο βαθιά, ώστε να χρειαζόμαστε καθημερινά λίγη χημική λήθη για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε;

Αντώνης Ανδρουλιδάκης

πηγή: https://romioitispolis.gr/

Μνήμη του Aγίου Mάρτυρος Λουκιλλιανού, και των συν αυτώ τεσσάρων νηπίων, Kλαυδίου, Yπατίου, Διονυσίου, Παύλου, και Παύλης της παρθένου και Mάρτυρος (3 Ιουνίου)

Εις τον Λουκιλλιανόν

Λουκιλλιανώ πήγνυται σταυρός κάτω,

Oυχ’ ως ο Xριστού και τίτλον φέρων άνω.

Εις τα παιδία

Tους παιδαρίσκους ων αριθμός δις δύω,

Θεού Πατρός τίθησιν υιούς η σπάθη.

Εις την Παύλαν

Oυκ άξια προς μέλλον, ως Παύλος, κλέος,

Tα νυν πάθη φάσκουσα, τέμνεται Παύλα.

Σταυρώ αμφί τρίτην Λουκιλλιανός τετάνυστο.

Μαρτύριο Αγίου Λουκιλλιανού και των συν αυτώ μαρτυρησάντων. 

Τοιχογραφία του 14ου αιώνα στην Ιερά Μονή Βισόκι Ντέτσανι στο Κοσσυφοπέδιο

Oύτος ο Άγιος Λουκιλλιανός ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Aυρηλιανού εν έτει σο΄ [270], ιερεύς υπάρχων των ειδώλων, γέρωντας κατά την ηλικίαν, άσπρος κατά τας τρίχας, έχων την κατοικίαν όχι μακράν από την πόλιν της Nικομηδείας, της τουρκιστί λεγομένης Iσμίτ. Aφ’ ου δε μετεβάλθη εις την πίστιν του Xριστού, εφέρθη εις τον κόμητα Σιλβανόν. Kαι επειδή δεν επείσθη να αρνηθή τον Xριστόν, και να επιστραφή πάλιν εις την προτέραν θρησκείαν των ειδώλων, διά τούτο ετζάκισαν τα σιαγόνιά του, έδειραν αυτόν με ραβδία, και τον εκρέμασαν κατακέφαλα. Έπειτα έβαλαν αυτόν εις την φυλακήν, μέσα εις την οποίαν ήτον τέσσαρα παιδία κλεισμένα διά την πίστιν του Xριστού. Έπειτα εύγαλαν αυτόν από την φυλακήν ομού με τα τέσσαρα παιδία, και μαζί με αυτά επαρρησιάσθη έμπροσθεν εις τον κόμητα. Eπειδή δε επέμενεν εις την πίστιν του Xριστού, διά τούτο έβαλον αυτόν, ομού και τα ευλογημένα παιδία, μέσα εις αναμμένον καμίνι. Έγινεν όμως ουρανόθεν βροχή και έσβυσε την φωτίαν, όθεν ευγήκεν ο Άγιος ομού με τα παιδία έξω της καμίνου, χωρίς να καούσιν ολότελα.

Όπου υπάρχει ταραχή, δεν υπάρχει Άγιο Πνεύμα… - Ελευθέριος Ελευθεριάδης

Όπου υπάρχει ταραχή, δεν υπάρχει Άγιο Πνεύμα…

Θα Το βρεις εκεί που υπάρχει αγάπη.

Εκεί που υπάρχει χαρά.

Εκεί που υπάρχει ειρήνη.

Εκεί που υπάρχει μακροθυμία.

Εκεί που υπάρχει καλή συμπεριφορά.

Εκεί που υπάρχει αγαθοσύνη.

Εκεί που υπάρχει πίστη, πραότητα και εγκράτεια…

Εκεί θα Το βρεις…

Εκεί θα Το βρεις να μεταμορφώνει τους ανθρώπους… Να ομορφαίνει τις ζωές.

Να φέρνει όλα τα πρόσωπα πιο κοντά, στις μεταξύ τους σχέσεις…

Όπου υπάρχει ταραχή, δεν υπάρχει Άγιο Πνεύμα…!!!

Ελευθέριος Ελευθεριάδης, Ψυχολόγος

Διαδικτυακό bullying σε κοπέλα, επειδή υπερασπίστηκε την Ορθοδοξία!

Αγαπώ τον Χριστό

Τις τελευταίες ημέρες γινόμαστε μάρτυρες μιας ακραίας και άδικης επίθεσης (cyberbullying) απέναντι σε μια νέα κοπέλα, τη Λύρα, η οποία μέσα από την πλατφόρμα του TikTok εξέφρασε το αυτονόητο: την ανάγκη για σεβασμό στα ιερά σύμβολα της θρησκευτικής πίστης των ανθρώπων.

Η προσπάθεια να βαφτιστεί ως «ομοφοβική» ή «μισαλλόδοξη» μια δημόσια τοποθέτηση που απλώς στηλίτευσε τον χλευασμό της Παναγίας κατά τη διάρκεια της "πορείας υπερηφάνειας" στην Κρήτη (Gay Pride) είναι τουλάχιστον άστοχη. Φτάσανε σε σημείο να την απειλήσουν να αλλάξει σχολή της ευχήθηκαν να μην κάνει ποτέ παιδιά και άλλες κατάρες, πράγματα αδιανόητα.

Αν η κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ+ έχει το δικαίωμα να διαδηλώνει για την ορατότητα και τα δικαιώματά της, τότε κάθε πολίτης έχει το αντίστοιχο δικαίωμα να εκφράζει τη δυσαρέσκειά του όταν νιώθει ότι προσβάλλεται η ταυτότητά του, οι αξίες του και τα πιστεύω του. Η κριτική απέναντι σε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά (τον χλευασμό των θρησκευτικών συμβόλων) δεν αποτελεί επίθεση στα δικαιώματα κανενός ανθρώπου· αποτελεί προάσπιση της δικής μας πνευματικής και πολιτισμικής κληρονομιάς.

Δεν μπορείς να ζητάς από την κοινωνία να σεβαστεί τη δική σου ιδιαιτερότητα, όταν εσύ ο ίδιος επιλέγεις να ειρωνευτείς και να υποτιμήσεις αυτό που για εκατομμύρια άλλους ανθρώπους είναι ιερό και όσιο.

«Κυνηγούν να φτιάξουν έναν “Ψηφιακό Θεό”»: Δημοσιογράφος που διείσδυσε στα άδυτα της OpenAI αποκαλύπτει

Μια συγκλονιστική μαρτυρία για το τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες της Silicon Valley φέρνει στο φως η Κάρεν Χάο (Karen Hao), πρώην ρεπόρτερ του κορυφαίου MIT Technology Review, η οποία κατάφερε να διεισδύσει στα άδυτα της OpenAI ως “insider”.

Στο νέο της βιβλίο «Empire of AI», η Χάο, έχοντας μιλήσει με εκατοντάδες εργαζόμενους στην Open AI, προειδοποιεί ότι η ελίτ της τεχνολογίας έχει πάθει μια σχεδόν θρησκευτική εμμονή με τη δημιουργία μιας Υπερ-ευφυΐας (AGI), την οποία αντιμετωπίζουν ως έναν «ψηφιακό θεό».

Αν και η OpenAI ξεκίνησε ως ένας διαφανής, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που θα βοηθούσε την ανθρωπότητα, η Χάο ανακάλυψε μια τελείως διαφορετική, σκοτεινή πραγματικότητα όταν μπήκε στα κεντρικά τους γραφεία:

Κάτι άλλαξε βαθιά στους ανθρώπους μετά την πανδημία;

Ναι σίγουρα άλλαξε βαθιά στους ανθρώπους μετά την πανδημία.

Και δεν είναι μόνο οικονομικό ή κοινωνικό το πρόβλημα. Είναι υπαρξιακό.

Οι άνθρωποι έγιναν πιο νευρικοί. Πιο απότομοι. Πιο καχύποπτοι.

Κουράζονται εύκολα. Θυμώνουν εύκολα. Κλείνονται περισσότερο.

Βλέπεις ανθρώπους να χαμογελούν εξωτερικά, αλλά μέσα τους να κουβαλούν εξάντληση, φόβο και σιωπηλή απελπισία.

Η πανδημία δεν άφησε μόνο αρρώστιες.

Άφησε τραύματα. Άφησε ανασφάλεια. Άφησε μοναξιά.

Παιδιά άλλαξαν. Νέοι βυθίστηκαν στην οθόνη.

Οικογένειες απομακρύνθηκαν. Φιλίες χάθηκαν σιωπηλά.

Και πολλοί άνθρωποι έμαθαν να ζουν χωρίς πραγματική ανθρώπινη επαφή και τρόμαξαν που δεν τους έλειψε αμέσως.

Ο κόσμος έγινε πιο βιαστικός, πιο οξύθυμος, πιο κουρασμένος.

Στους δρόμους, στις δουλειές, στις οικογένειες.

Ακόμα και στις εκκλησίες.

Η γλώσσα του Αγίου Πνεύματος - Η Άθεη Γαλλίδα και ο Άγιος Πορφύριος

Μια Γαλλίδα ιστορικός, άθεη και μηδενίστρια, επισκέφθηκε τον Γέροντα Πορφύριο στο Ησυχαστήριο του στο Μήλεσι Αττικής. Δεν προσδοκούσε να μάθει τίποτα σπουδαίο μια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου από έναν Απόφοιτο Β΄ Δημοτικού, αλλά χάριν των φίλων της δέχτηκε να πάει.

Ο Γέροντας ζήτησε να συνομιλήσουν οι δυο τους χωρίς την παρουσία άλλων ή διερμηνέα, κάτι που προκάλεσε την απορία των φίλων της οι οποίοι ήξεραν ότι η Γαλλίδα δεν μιλούσε καθόλου Ελληνικά, αλλά ούτε και...ο Γέροντας Γαλλικά.

Η θεολογική και υπαρξιακή συζήτηση έγινε τελικά με τους δυο τους μόνο, για αρκετή ώρα.

Άνοιξε η πόρτα και βγαίνει η Άθεη Γαλλίδα με λυγμούς και δάκρυα μετανοίας. Όταν την ρώτησαν οι φίλοι της πώς συνεννοήθηκε με τον Γέροντα απάντησε:

Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς Ἐπισκόπου Ἀχρίδος: Ποιά εἶναι ἡ βλασφημία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος;

Διάβασες στὸ Εὐαγγέλιο τοὺς λόγους τοῦ Χριστοῦ: «Πᾶσα ἁμαρτία καὶ βλασφημία ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώποις, ἡ δὲ τοῦ Πνεύματος βλασφημία οὐκ ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώποις… οὔτε ἐν τῷ νῦν αἰῶνι οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι» (Ματθ.12,31-32). Καὶ ρωτᾶς τί σημαίνει βλασφημία κατὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος;

Εἶναι ἡ βλασφημία κατὰ τῆς ἀλήθειας καὶ τῆς ζωῆς, ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἄπιστος ποὺ μισεῖ καὶ διώκει τὴν ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ, βλασφημεῖ κατὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ αὐτόχειρας ποὺ μισεῖ καὶ ἀφαιρεῖ τὴ ζωή του, βλασφημεῖ κατὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἐφόσον τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἀποκαλεῖται καὶ Πνεῦμα τῆς Ἀληθείας καὶ τῆς ζωῆς. Στὸ εὐαγγέλιο τοῦ Ἰωάννη γράφεται ὅτι ὁ Χριστὸς τρεῖς φορὲς ἐπικαλέσθηκε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μὲ τὴ σημασία τοῦ Πνεύματος τῆς Ἀληθείας: «Ὁ δὲ παράκλητος, τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ὅ πέμψει ὁ πατὴρ ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἐκεῖνος ὑμᾶς διδάξει πάντα καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ εἶπον ὑμῖν…» (Ἰωαν. 14, 26) -«ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ παράκλητος ὅν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ πατρός, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας…» (Ἰωάν. 15,26)- «ὁδηγήσει ὑμᾶς εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν» (Ἰωάν. 16, 13). Ἐκεῖνος, λοιπόν,ποὺ ἀρνεῖται καὶ χλευάζει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ἀρνεῖται καὶ χλευάζει τὸν Θεὸ ποὺ εἶναι τὸ Πνεῦμα τῆς Ἀληθείας.

Μνήμη του εν Aγίοις Πατρός ημών Nικηφόρου Πατριάρχου Kωνσταντινουπόλεως του Oμολογητού (2 Ιουνίου)

Tου Πατριάρχου Πατριάρχης πλησίον,

Θείου γέροντος Aβραάμ Nικηφόρος.

Δευτερίη Nικηφόρος εις Eδέμ εύρατο μοίρην.

Άγιος Νικηφόρος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ο Ομολογητής

Oύτος ο Άγιος ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Kωνσταντίνου του Kοπρωνύμου, του και Kαβαλίνου επονομαζομένου και εικονομάχου γενομένου εν έτει ψμδ΄ [744], γέννημα και θρέμμα της βασιλευούσης των πόλεων. Oι δε γονείς αυτού ήτον ευγενείς και ονομαστοί, Θεόδωρος και Eυδοκία ονομαζόμενοι. O γαρ πατήρ του Θεόδωρος, ήτον υπογραφεύς και νοτάριος των προσταγμάτων και ορισμών του βασιλέως. Διαβαλθείς δε εις τον βασιλέα, ότι προσκυνεί τας θείας εικόνας, κατεξεσχίσθη με δαρμούς και μάστιγας, και εξωρίσθη εις την Mύλασσαν, ήτις είναι κάστρον σκληρόν, και δεινότατον παραθαλάσσιον, και ευρίσκεται εις την εν τη μικρά Aσία Kαρίαν, κοινώς δε ονομάζεται Mεσσί, με θρόνον Eπισκόπου τετιμημένην υπό τον Σταυρουπόλεως Mητροπολίτην. Mετά ταύτα δε ανακληθείς από την εξορίαν, και μη υπακούσας εις τα παράνομα του βασιλέως προστάγματα, πάλιν εξωρίσθη εις την Nίκαιαν, την τουρκιστί καλουμένην Iσνίκ, και εκεί διαπεράσας χρόνους έξ με πολλάς κακοπαθείας, ετελείωσε την ζωήν του ο αξιομακάριστος. O δε τούτου υιός, ο τίμιος, λέγω, ούτος Nικηφόρος, από αυτήν σχεδόν την γέννησίν του ετειλίχθη με τα σπάργανα της Oρθοδοξίας.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ

 Γράφει ο κ.Δημήτριος Ρίζος, Δρ θεολογίας-φιλόλογος

Από το περιοδικό "Μεγαλομάρτυρες", εκδ. Ιουνίου 2026. Δείτε όλο το τεύχος ΕΔΩ

Διανύομε τὸν Ἰούνιο, τὸν πρῶτο μῆνα τοῦ Καλοκαιριοῦ, κατὰ τὸν ὁποῖο τιμᾶ καὶ ἑορτάζει ἡ Ἐκκλησία μας τοὺς ἁγίους Ἀποστόλους, σὲ μία ἡμέρα τοὺς Πρωτοκορυφαίους Πέτρο καὶ Παῦλο, καὶ τὴν ἑπομένη, τοὺς Δώδεκα. Τὴν μεγάλη σημασία τῆς ἑορτῆς ὑποδηλώνει ἡ νηστεία ποὺ προηγεῖται. Λογαριάστε ὅτι αὐτὸ γίνεται γιὰ τὸ Πάσχα, τὰ Χριστούγεννα, τῆς Παναγίας, και τώρα γιὰ τοὺς Ἀποστόλους. 

Οἱ Ἀπόστολοι εἶναι πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐπέλεξε ὁ Κύριος, πρὶν νὰ ἀρχίση τὸ λυτρωτικό του ἔργο, ὥστε νὰ εἶναι αὐτόπτες καὶ αὐτίκοοι μάρτυρες ὅλης τῆς διδασκαλίας, τῶν θαυμάτων, τοῦ πάθους καὶ τῆς ἀναστάσεώς του. Ὅλη αὐτὴ ἡ ἐμπειρία τους θὰ γινόταν τὸ ἀντικείμενο τῆς ἀποστολικῆς διδαχῆς, κατὰ τὴν ἐντολή· «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν» (Μτ 28,19-20). 

Οἱ Ἀπόστολοι τοῦ Κυρίου δίδαξαν σὲ ὅλο τὸν τότε γνωστὸ κόσμο τὸ Εὐαγγέλιο, καὶ μέσα σὲ λίγα χρόνια διαδόθηκε καὶ στερεώθηκε ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Ὄχι ὅμως γιὰ λίγα χρόνια, ἀλλὰ γιὰ πάντα. Τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς ἱδρύθηκε ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί, ὅπως ὁμολογοῦμε· «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος», δὲν ἔχει τέλος. 

Τὸ ἔργο τῶν Ἀποστόλων τὸ συνεχίζουν οἱ διάδοχοί τους. Κατὰ κύριο λόγο εἶναι ὅσοι ἔχουν τὸ χάρισμα τῆς ἱερωσύνης, οἱ κληρικοί, αὐτοὶ ποὺ συνεχίζουν τὴν ἀδιάκοπη διαδοχὴ ἀπὸ τὰ χέρια τῶν Ἀποστόλων, καὶ τελοῦν τὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μὲ τὰ ὁποῖα ἁγιάζονται οἱ πιστοί. 

Καὶ ὅλοι οἱ πιστοὶ ἔχουμε ὑποχρέωσι νὰ τηροῦμε ἀκέραιη τὴν πίστι, ὅπως τὴν παραλάβαμε ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους, καὶ ἀκέραιη νὰ τὴν μεταδίδομε. Ὅλοι εἴμαστε, κατὰ τεκμήριο Ἀπόστολοι. Οἱ γονεῖς εἶναι οἱ πρῶτοι ποὺ θὰ διδάξουν στὰ παιδιά τους νὰ κάνουν τὸν σταυρό τους καὶ νὰ λένε τὶς πρῶτες ἁπλὲς προσευχές. Οἱ Ἀνάδοχοι ἔχουν εὐθύνη κατη-χήσεως τῶν Ἀναδεκτῶν. Ὅλοι μας, ὡς πιστοὶ Χριστιανοί, ἔχομε εὐθύνη Ἀποστόλου γιὰ τοὺς γύρω μας.

Πῶς μποροῦμε ν' ἀποκτήσουμε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα

Ὁ ἅγιος Ἰννοκέντιος (Βενιαμίνωφ, 1707-1879), εἶναι μία λαμπρὴ ἱεραποστολικὴ καὶ ἀρχιερατικὴ μορφὴ τῆς ρωσικῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας. Ἀφοῦ ἀφιέρωσε σαράντα πέντε ὁλόκληρα χρόνια τῆς ἐπίγειας ζωῆς του στὸν εὐαγγελισμὸ τῶν εἰδωλολατρικῶν ἐθνοτήτων τῆς Ἄπω Ἀνατολῆς, τὰ δεκαεπτὰ ὡς ἱερέας (1823-1840) καὶ τὰ εἴκοσι ὀκτὼ ὡς ἐπίσκοπος Καμτσάτκας, Κουρίλων καὶ Ἀλεουτίων Νήσων (1840-1868), ἀνῆλθε στὸν μητροπολιτικὸ θρόνο τῆς Μόσχας (1868), ὅπου παρέμεινε ὡς τὴν ὀσιακὴ κοίμησή του, τὸ 1879, ἐπιτελώντας ἕνα μεγαλόπνοο καὶ ἐντυπωσιακὸ ποιμαντικὸ ἔργο. Τὸ 1077 ἀνακηρύχθηκε ἐπίσημα ἅγιος ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας.

Ἀνάμεσα στὰ συγγραφικὰ πονήματα τοῦ ἁγίου Ἰννοκεντίου περιλαμβάνεται καὶ τὸ μικρὸ ἀλλὰ περίφημο ἔργο του «Ὑπόδειξη τοῦ δρόμου πρὸς τὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Τὸ βιβλίο αὐτό, μία συνοπτικὴ ὀρθόδοξη κατήχηση, γνώρισε καταπληκτικὴ ἐπιτυχία. Στὴ Ρωσία, ὡς τὸ 1917, ἔφτασε τὶς 47 ἐκδόσεις. Στὰ ἑλληνικὰ ἔχουν γίνει, ἀπὸ τὸ 1843 μέχρι σήμερα, τουλάχιστον πέντε διαφορετικὲς μεταφράσεις του, ὁρισμένες ἀπ’ αὐτὲς μὲ ἐπανειλημμένες ἐκδόσεις.

Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου: Λόγος λα’ περί του Αγίου Πνεύματος

Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος. Τοιχογραφία του 15ου αιώνα μ.Χ. Ιερός Ναός Αρχαγγέλου Μιχαήλ, Πεδουλάς

3. Εκείνοι, λοιπόν, oι οποίοι είναι δυσαρεστημένοι και με σφοδρότητα υπερασπίζονται το «γράμμα», επειδή εμείς τάχα εισάγουμε κάποιον ξένο και παρείσακτο Θεό, να ξέρουν καλά ότι φοβούνται εκεί που δεν υπάρχει φόβος. Και ας γνωρίζουν σαφώς, ότι κάλυμμα της ασέβειάς τους είναι η φιλία του «γράμματος», όπως θα φανεί εντός ολίγου, όταν, όσο είναι δυνατόν, θα ανατρέψουμε τα επιχειρήματά τους.

Εμείς βέβαια έχουμε τόση πίστη στη θεότητα του Πνεύματος, το οποίο λατρεύουμε, ώστε από Αυτό θ’ αρχίσουμε το λόγο για το Θεό, αναφέροντας τις ίδιες εκφράσεις για την Τριάδα, έστω κι αν φανεί σε μερικούς πολύ τολμηρό. «Ήταν το φως το αληθινό, το οποίο φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο», ο Πατέρας. «Ήταν το φως το αληθινό, το οποίο φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο», ο Υιός. «Ήταν το φως το αληθινό, το οποίο φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο», ο άλλος Παράκλητος· «ήταν» και «ήταν» και «ήταν»· όμως ένα «ήταν» υπάρχει. «Φως» και «φως» και «φώς», αλλά ένα φως, ένας Θεός. Αυτό είναι εκείνο που ο Δαβίδ παλαιότερα κατανόησε, όταν έλεγε· «στο φως σου θα δούμε το φως». Και τώρα εμείς και έχουμε ιδεί και διακηρύσσουμε ότι κατανοούμε τον Υιό ως φως που προέρχεται από φως, τον Πατέρα, μέσα στο φως, του Πνεύματος. Έτσι έχουμε μια σύντομη και απλή θεολογία για την Τριάδα. Όποιος θέλει να περιφρονήσει όσα λέμε, ας τα περιφρονήσει. Κι όποιος θέλει ν’ αμαρτάνει, ας αμαρτάνει· εμείς κηρύσσουμε αυτό που έχουμε καταλάβει καλά. Και αν από εδώ κάτω δεν ακουγόμαστε, σε υψηλό βουνό θ’ ανεβούμε και θα φωνάξουμε. Θα «υψώσουμε» το Πνεύμα, δεν θα φοβηθούμε. Και αν φοβηθούμε, (αυτό θα γίνει) όχι την ώρα που κηρύσσουμε, αλλά όταν σιωπούμε (ησυχάζουμε).

Ο Μυστηριώδης Τρίτος. Αναφορά στην Πεντηκοστή και στο Άγιο Πνεύμα

Η Κυριακή της Πεντηκοστής έχει μια ιδιαίτερη σημασία, αφού για πρώτη φορά σήμερα γονατίζουμε μπροστά στο Θεό, μετά το Πάσχα. Από το Πάσχα δηλ. μέχρι την Πεντηκοστή (και κάθε Κυριακή όλο το χρόνο) δε γονατίζουμε κατά την προσευχή μας, για να συνειδητοποιήσουμε πως είμαστε ελεύθεροι, όχι δούλοι! Να λοιπόν ποια είναι η πνευματική μας παράδοση: αυτή που μας καλεί να μη γονατίζουμε ούτε μπροστά στο μεγάλο Θεό, το δημιουργό του σύμπαντος και σωτήρα των ανθρώπων, για ορισμένο διάστημα, αλλά να στεκόμαστε ενώπιος ενωπίω όρθιοι μπροστά Του, για να μας δώσει να καταλάβουμε την ελευθερία μας.

Το Άγιο Πνεύμα έχει δύναμη, δεν είναι δύναμη.

Tην Κυριακή της Πεντηκοστής γιορτάζουμε την έκχυση και επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους μαθητές και αποστόλους του Κυρίου. Τη Δευτέρα της Πεντηκοστής γιορτάζουμε το πανάγιο και ζωοποιό και παντοδύναμο Πνεύμα, «τον ένα της Τριάδος Θεόν». Το Άγιο Πνεύμα έχει την ίδια τιμή, την ίδια ουσία την ίδια δόξα με τον Πατέρα και τον Υιόν. Γι’ αυτό η Εκκλησία λέει ότι είναι «ομότιμον, ομούσιον και ομόδοξον».

Στη αντιπνευματική εποχή μας εφαρμόζεται ο λόγος του Κυρίου ότι ο κόσμος «ου θεωρεί αυτό - δηλ. το Άγιο Πνεύμα - ουδέ γινώσκει αυτό». Και παρά το ότι αυτό διαμένει μόνιμα και κάνει έργα θαυμάσια μέσα στην Εκκλησία ο κόσμος δεν μπορεί να το πάρει, «ου δύναται λαβείν» αυτό (Ιωάν. 14, 17). Πραγματικά είναι αδύνατο να πάρει κάποιος το Πνεύμα το Άγιο, εφ’ όσον δεν το γνωρίζει ή θέλει να μην το γνωρίζει.

Ο Άγιος Παΐσιος μιλά με την γλώσσα της Πεντηκοστής!

Μεγαλύτερη αξία έχει ένας λόγος ταπεινού ανθρώπου με βιώματα, που βγαίνει με πόνο από τα βάθη της καρδιάς του, παρά ένας σωρός φιλολογίες εξωτερικού ανθρώπου, που βγαίνουν με ταχύτητα από την εκπαιδευμένη του γλώσσα, η οποία δεν πληροφορεί τις ψυχές, γιατί είναι σάρκα και όχι πύρινη γλώσσα της Αγίας Πεντηκοστής.

Κάποτε ένας φοιτητής της Θεολογικής Σχολής τον ρώτησε:

– Γέροντα, πως έγραψε ο Μωυσής την Πεντάτευχο;

– Ε, ευλογημένε, του τα έδειξε ο Θεός σαν τηλεόραση, και τα έγραψε, απάντησε με φυσικότητα ο Πατήρ Παΐσιος, αφού και ο ίδιος είχε πείρα της «πνευματικής τηλεοράσεως».

Μια παρέα αλλοδαπών, ένας Άγγλος, ένας Ιταλός και ένας Γάλλος, επισκέφθηκε το Γέροντα. Κάποιος Έλληνας γλωσσομαθής προσφέρθηκε να κάνει το διερμηνέα. Ό Γέροντας του είπε ότι δε χρειάζεται.

– Τους πήρε σε μια γωνιά έξω από την αυλή του και άρχισε να συνομιλεί μαζί τους. Μίλησε αρκετή ώρα. Επιστρέφοντας είπε στο «διερμηνέα».

– Τα είπαμε, τα είπαμε μ’ αυτούς! Εγώ τους μιλούσα στα Ελληνικά. Αυτοί καταλάβαιναν στη γλώσσα τους και έτσι συνεννοηθήκαμε!

Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, μία μεγάλη ασκητική μορφή (1η Ιουνίου)

Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς

Ο όσιος και θεοφόρος πατήρ Ιουστίνος ο νέος, από το μοναστήρι Τσέλι (Μονή των Αγίων Αρχαγγέλων) γεννήθη­κε στις 25 Μαρτίου του 1894, ξημερώματα του Ευαγ­γελισμού στην πόλη Βράνια της νοτίου Σερβίας. Ο πατέρας του ονομαζόταν Σπυρίδων, γνωστός ως π. Αλέξιος, και η μητέρα του Αναστασία. Κατά την βάπτιση έλαβε το όνομα Μπλάγκογιε (Ευάγ­γελος). Η οικογένεια του πατέρα του ήταν εκ παραδό­σεως ιερατική και είχε δώσει στην ορθόδοξη Εκκλη­σία τουλάχιστον επτά ιερωμένους. Αυτό εξάλλου φα­νερώνει και το επώνυμο Πόποβιτς (= Παπαδόπουλος). Από μικρό παιδάκι ακόμα, συχνά επισκεπτόταν με τους γονείς του τον άγιο Πρόχορο τον Θαυματουργό στην κοντινή Μονή Πσινίσκι όπου και είδε με τα μά­τια του την θεραπεία της μητέρας του από βαριά α­σθένεια το έτος 1929. Από την ευσεβή μητέρα του διδάχθηκε την ευαγγελική ευσέβεια, την προσευχή και τη νηστεία.

Η ζωή και δράση του Νικηταρά – Μία ταινία σκηνοθετημένη από τον ιερέα Βασίλειο Βεργινάδη

Η εμβληματική μορφή του Νικήτα Σταματελόπουλου, του θρυλικού Νικηταρά που έμεινε στην ιστορία ως «Τουρκοφάγος», μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη μέσα από τη νέα ταινία «Νικηταράς: Το Πέρασμα στην Αθανασία».

Πρόκειται για μια φιλόδοξη κινηματογραφική παραγωγή που φωτίζει τη ζωή, τους αγώνες και το ήθος ενός από τους πιο ανιδιοτελείς και γενναίους πρωταγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, αποτίοντας παράλληλα φόρο τιμής στον σπουδαίο οπλαρχηγό με ρίζες από τη Νέδουσα.

Το σενάριο και τη σκηνοθεσία της ταινίας υπογράφει ο π. Βασίλειος Βεργινάδης, εφημέριος Νέδουσας και Αλαγονίας, ο οποίος βάζει το δικό του δημιουργικό αποτύπωμα σε μια βαθιά βιωματική παραγωγή αφιερωμένη στον θρυλικό αγωνιστή του ’21. Τα γυρίσματα διήρκεσαν περίπου έναν χρόνο και αποτελούν καρπό της συλλογικής προσπάθειας περισσότερων από 400 ανθρώπων, που πίστεψαν σε έναν κοινό σκοπό και συνέβαλαν ο καθένας με τον δικό του τρόπο.

Άμα δεις Άνθρωπο, να τα έχει όλα αυτά, να είσαι σίγουρος πως στον Άνθρωπο Αυτόν, πνέει Άγιο Πνεύμα… - Ελευθέριος Ελευθεριάδης

Άμα θες να δεις σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεται ένας άνθρωπος εξέτασε αν έχει μέσα του Αγάπη… 

Αγάπη για τους ανθρώπους, Αγάπη για τον εαυτό του, Αγάπη και για το Θεό…

Άμα θες να δεις σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεται ο άνθρωπος εξέτασε αν έχει μέσα του Χαρά. 

Το πως αντιμετωπίζει τόσο τα εύκολα και τα δύσκολα. Τις πίκρες αλλά και τα εύκολά του.

Άμα θες να δεις σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεται ο άνθρωπος ψάξε να δεις αν ειρηνεύει.

Αν μένει ήρεμος. Γαλήνιος. Αμα συγχωρεί. Αν βρίσκει μια δικαιολογία μέσα του για τα σφάλματα που κάνει ο αδερφός του.