Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (20ο ΚΕΦ)

 

20. Η ΜΕΛΛΟΥΣΑ ΖΩΗ 

12. «Καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος» 

Εἰσαγωγὴ 

Μετὰ τὴν ἀνάσταση τῶν νεκρῶν καὶ τὴν Παγκόσμια Κρίση θὰ ἀκολουθήσει ἡ ζωὴ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, ἡ μέλλουσα ζωή. 

Τὸ πρῶτο χαρακτηριστικὸ τῆς μέλλουσας ζωῆς εἶναι ἡ αἰωνιότητα (βλ. Λουκ. 1,33)· δὲν θὰ ἔχει τέλος. Θὰ εἶναι ἐπίσης ἀμετάθετη καὶ ὁριστική· μετὰ τὴν τελικὴ Κρίση ἡ κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου δὲν θὰ μπορεῖ νὰ ἀλλάξει. Τέλος, ἡ αἰώνια ζωὴ θὰ εἶναι διπλοειδής. Δηλαδή, θὰ ὑπάρχουν δύο τελείως διαφορετικὰ εἴδη αἰωνιότητος· γιὰ τοὺς δικαίους θὰ ὑπάρχει αἰώνια δόξα καὶ μακαριότητα, ὁ Παράδεισος, ἐνῶ γιὰ τοὺς ἀσεβεῖς καὶ ἀμετανόητους θὰ ὑπάρχει αἰώνια καταδίκη καὶ τιμωρία, ἡ Κόλαση. 

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (19ο ΚΕΦ)

 

19. Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

11. «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν»

 

19.1. Ο ΘΑΝΑΤΟΣ

 

Ἔννοια τοῦ θανάτου

Τὸ 11ο ἄρθρο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως λέει: «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν». Πρὶν ὅμως ἀναπτύξουμε τὸ μεγάλο αὐτὸ θέμα τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν, θὰ ἀναφερθοῦμε στὸ γεγονὸς ποὺ προηγήθηκε· στὸν θάνατο.

Θάνατος εἶναι ὁ χωρισμὸς τῆς ψυχῆς ἀπὸ τὸ σῶμα, ποὺ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴ νέκρωση καὶ τὴ διάλυση τοῦ σώματος. Ὁ θάνατος εἶναι γεγονὸς πανανθρώπινο. Κανένας δὲν ἐξαιρεῖται. Ἐνῶ ὅμως ὁ θάνατος εἶναι τὸ πιὸ βέβαιο γεγονὸς στὴ ζωή μας, ἡ ὥρα τοῦ θανάτου εἶναι τὸ πιὸ ἀβέβαιο. Καὶ ὁ λόγος ποὺ μᾶς τὴν ἀπέκρυψε ὁ Θεὸς εἶναι γιὰ νὰ εἴμαστε πάντοτε ἕτοιμοι γιὰ τὴν ἀναχώρησή μας.

 

Γιατί ὁ θάνατος;

Ὁ ἄνθρωπος δὲν πλάστηκε ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ νὰ πεθαίνει, ἀλλὰ γιὰ νὰ ζεῖ αἰώνια. Ὁ θάνατος μπῆκε ἀργότερα στὴ ζωή του, ὡς ἀποτέλεσμα τῆς ἁμαρτίας. Ἄρα ὁ θάνατος εἶναι παρὰ φύσιν κατάσταση. Γι’ αὐτὸ καὶ κάθε ἄνθρωπος ἀποστρέφεται τὸν θάνατο.

Πίσω ὅμως ἀπὸ τὸν θάνατο βρίσκεται ἡ φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ. Ἐπιτρέπει τὸν θάνατο «γιὰ νὰ μὴ γίνει τὸ κακὸ ἀθάνατο» (Γρηγ. Θεολ.).

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (18ο ΚΕΦ)

 

18. ΤΑ ΑΓΙΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ 

10. «Ὁμολογῶ ἓν Βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν» 

18.1. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΙΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ 

Ἁγιαστικὰ μέσα τῆς Ἐκκλησίας 

Τὸ 10ο ἄρθρο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως κάνει λόγο γιὰ τὸ ἅγιο Βάπτισμα, μὲ τὸ ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος γίνεται μέλος τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὸ μᾶς δίνει τὴν ἀφορμὴ νὰ μιλήσουμε γιὰ τὰ ἁγιαστικὰ μέσα ποὺ χρησιμοποιεῖ ἡ Ἐκκλησία μας. 

Ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ἀναφέρει ὅτι «ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια ἦλθαν στὸν κόσμο διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Ἰω. 1,17). Τὰ λόγια αὐτὰ φανερώνουν τὸ διπλὸ μέσο ποὺ χρησιμοποίησε ὁ Χριστὸς γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ κόσμου· τὴ χάρη καὶ τὴν ἀλήθεια. Τὸ ἴδιο διπλὸ μέσο χρησιμοποιεῖ καὶ ἡ Ἐκκλησία γιὰ τὸ ἁγιαστικό της ἔργο. Καὶ ἡ μὲν ἀλήθεια μεταδίδεται μὲ τὸ κήρυγμα τοῦ θείου λόγου, ἐνῶ ἡ χάρη μεταδίδεται μὲ τὰ ἱερὰ Μυστήρια. 

Καὶ τὰ δύο εἶναι ἐξ ἴσου ἀπαραίτητα γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Μὲ τὸ κήρυγμα φωτίζεται ἡ ψυχὴ καὶ μὲ τὰ Μυστήρια ἁγιάζεται. Εὐαγγέλιο καὶ Δισκοπότηρο εἶναι τὰ δύο χέρια μὲ τὰ ὁποῖα ἡ Ἐκκλησία προσφέρει τὴ σωτηρία στοὺς πιστούς. 

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (17ο ΚΕΦ)

 

17. Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ

9. «Εἰς μίαν, ἁγίαν, καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν»

 

17.1. ΕΝΝΟΙΑ, ΙΔΡΥΣΗ, ΣΚΟΠΟΣ, ΕΡΓΟ

 

Ἔννοια τῆς Ἐκκλησίας

Τὸ 9ο ἄρθρο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως ἀναφέρεται στὴν Ἐκκλησία. Ἐκκλησία (ἀπὸ τὸ ρῆμα ἐκ-καλῶ) σημαίνει πρόσκληση, συγκέντρωση. Στὴν Ὀρθόδοξη Χριστιανικὴ Πίστη, Ἐκκλησία εἶναι τὸ σύνολο τῶν ἀνθρώπων ποὺ εἶναι βαπτισμένοι στὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος, πιστεύουν ὀρθόδοξα σὲ ὅλες τὶς ἀλήθειες ποὺ μᾶς ἀποκάλυψε ὁ Θεός, ἀναγνωρίζουν τὸν Ἰησοῦν Χριστὸ ὡς Θεὸ καὶ Σωτήρα τους, τρέφονται μὲ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, ἁγιάζονται μὲ τὰ Μυστήρια, λατρεύουν ὀρθόδοξα τὸν Θεό, ἀγωνίζονται νὰ ἐκτελοῦν τὶς ἐντολές του, καὶ ποιμαίνονται ἀπὸ τὸν ἱερὸ κλῆρο, ἐπισκόπους καὶ ἱερεῖς κανονικὰ χειροτονημένους.

 

Ἱδρυτὴς τῆς Ἐκκλησίας

Ἱδρυτὴς καὶ ἀρχηγὸς τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ὁ Κύριός μας  Ἰησοῦς Χριστός (βλ. Ματθ. 16,18). Εἶναι καὶ ἡ Ἐκκλησία ἀποτέλεσμα τῆς σταυρικῆς του Θυσίας (βλ. Πράξ. 20,28). Θὰ μπορούσαμε ὅμως νὰ ποῦμε ὅτι ὁλόκληρη ἡ Ἁγία Τριάδα συμμετέχει στὴ δημιουργία τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως συμμετεῖχε καὶ στὴ δημιουργία τοῦ κόσμου.

Ἡ Ἐκκλησία, λοιπόν, δὲν εἶναι ἀνθρώπινο κατασκεύασμα· εἶναι θεοσύστατος ὀργανισμός.

 

Ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας

Ἡ Ἐκκλησία ἔχει τὶς ρίζες της πρὸ Χριστοῦ (βλ. Ἐφ. 2,19-20). Ἀλλ’ ἐὰν ὁ Χριστὸς δὲν ἔχυνε τὸ τίμιο Αἷμα του πάνω στὸν Σταυρό, δὲν θὰ ὑπῆρχε ἡ Ἐκκλησία μὲ τὴν πλήρη της ἔννοια. Καὶ ὅπως μὲ τὴν ὕπνωση τοῦ Ἀδὰμ προῆλθε ἀπὸ τὴν πλευρά του ἡ Εὔα, ἔτσι καὶ μὲ τὸν θάνατο τοῦ Χριστοῦ δημιουργήθηκε ἀπὸ τὴν πλευρά του ἡ Ἐκκλησία. Διότι τὸ νερὸ καὶ τὸ αἷμα, ποὺ βγῆκαν ἀπ’ αὐτήν, δηλώνουν τὰ δύο βασικὰ Μυστήρια, τὸ Βάπτισμα καὶ τὴ Θεία Κοινωνία, στὰ ὁποῖα στηρίζεται ἡ Ἐκκλησία. 

Ὅμως ἡ ἐπίσημη ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας ἔγινε, ὅπως εἴπαμε, τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Αὐτὴ θεωρεῖται ἡ «γενέθλια ἡμέρα» τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ ὅπως τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δημιούργησε τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ τὰ πάναγνα αἵματα τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου κατὰ τὴν ἡμέρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, ἔτσι δημιουργεῖ καὶ τὸ πνευματικὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τὴν Ἐκκλησία, κατὰ τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς.

Ἡ πλήρης ἀποκάλυψη τῆς Ἐκκλησίας θὰ γίνει τὴν ἡμέρα τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου, ὁπότε ὁ λαὸς τοῦ Θεοῦ θὰ ἀποκτήσει πλήρη ἑνότητα καὶ κοινωνία μὲ τὸν Τριαδικὸ Θεό.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (16ο κεφ)

16. ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

8. «Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον…»

16.1. Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

Ὁ Μακεδόνιος καὶ ἡ Β΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Μετὰ τὴν ἀναφορὰ στὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως μᾶς παρουσιάζει στὸ 8ο ἄρθρο του τὸ τρίτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Ἀφορμὴ ὑπῆρξε ἡ αἵρεση τοῦ Μακεδονίου. Ὁ Μακεδόνιος, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ὑποστήριζε ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δὲν εἶναι Θεὸς ἀληθινὸς ἀλλὰ κτίσμα (δημιούργημα) τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτό, τὸ 381 μ.Χ. συνῆλθε στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ Β΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, ἡ ὁποία καταδίκασε τὸν Μακεδόνιο καὶ διακήρυξε, ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι Θεὸς ἀληθινός, ὁμοούσιος μὲ τὸν Πατέρα, ὅπως καὶ ὁ Υἱός. Ἐπὶ πλέον πρόσθεσε στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως τὰ ὑπόλοιπα πέντε ἄρθρα.

Τὸ  Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι πρόσωπο

Κατ’ ἀρχὴν θὰ πρέπει νὰ τονίσουμε ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δὲν εἶναι μιὰ ἀφηρημένη καὶ ἀπρόσωπη δύναμη τοῦ Θεοῦ, ὅπως ὑποστηρίζουν κάποιοι αἱρετικοί, ἀλλὰ εἶναι πρόσωπο. Βλέπουμε στὴν Ἁγία Γραφὴ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα νὰ μιλᾶ στὸν ἀπ. Πέτρο (βλ. Πράξ. 10,19), νὰ ἀποφασίζει στὴν Ἀποστολικὴ Σύνοδο (βλ. Πράξ. 15,28), ἀλλοῦ νὰ ἐμποδίζει (βλ. Πράξ. 16,6), ἢ νὰ προειδοποιεῖ (βλ. Πράξ. 20,23) τοὺς ἀποστόλους κ.λπ.. Ὅλα αὐτὰ φανερώνουν ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι πρόσωπο.

Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι Θεὸς ἀληθινὸς

Δὲν εἶναι ὅμως ἁπλῶς ἕνα πρόσωπο, ὅπως εἶναι οἱ ἄνθρωποι ἢ οἱ ἄγγελοι. Εἶναι κάτι πολὺ περισσότερο. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι τέλειος Θεός, ὁμοούσιος μὲ τὸν Πατέρα καὶ μὲ τὸν Υἱό. Εἶναι τὸ τρίτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος. Παραθέτουμε μερικὰ σχετικὰ χωρία τῆς Ἁγίας Γραφῆς· Α΄ Κορ. 3,16· 6,19. Β΄ Κορ. 3,16-17. Πράξ. 5,3-4.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (15ο κεφ)

15. ΤΟ ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΑΞΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

«…οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος»

Τὸ Βασιλικὸ Ἀξίωμα τοῦ Κυρίου γενικὰ 

Τὸ 7ο ἄρθρο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως καταλήγει μὲ τὴ φράση «οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος». Δηλαδή, ὁ Χριστὸς θὰ βασιλεύσει σ’ ὅλους τοὺς αἰῶνες καὶ ἡ βασιλεία του δὲν θὰ ἔχει τέλος (βλ. Λουκ. 1,33). 

Ἡ φράση αὐτὴ ἀναφέρεται στὸ Βασιλικὸ Ἀξίωμα τοῦ Χριστοῦ,κατὰ τὸ ὁποῖο ὡς νικητὴς τῆς ἁμαρτίας, τοῦ θανάτου καὶ τοῦ διαβόλου θὰ βασιλεύσει αἰώνια. Τὸ Βασιλικὸ Ἀξίωμα τὸ ἄσκησε ὁ Χριστὸς καὶ ὅταν ἦταν στὴ γῆ. Ὅλη ὅμως ἡ δόξα καὶ ἡ ἐξουσία του θὰ ἐμφανιστεῖ στὴ Δευτέρα Παρουσία. 

Τὸ Βασιλικὸ Ἀξίωμα στὴν Ἁγία Γραφὴ 

Πολλὲς φορὲς γίνεται ἀναφορὰ στὸ Βασιλικὸ Ἀξίωμα τοῦ Χριστοῦ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Οἱ προφῆτες τὸν παρουσιάζουν ὡς Βασιλέα ποὺ ἔμελλε νὰ καθίσει στὸν θρόνο τοῦ Δαυΐδ (βλ. Ἠσ. 9,7. Ψαλμ. 2,6, 9). Τὰ λόγια αὐτὰ τῶν προφητῶν παρεξήγησαν οἱ Ἰουδαῖοι, οἱ ὁποῖοι περίμεναν τὸν Μεσσία σὰν ἐπίγειο βασιλιᾶ, ποὺ θὰ ἐρχόταν γιὰ νὰ ξαναϊδρύσει τὸ βασίλειο τοῦ Ἰσραὴλ καὶ νὰ βασιλεύσει σ’ ὅλο τὸν κόσμο. Ὅμως ἡ Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι ἐπίγεια ἀλλὰ οὐράνια. Αὐτὸ εἶπε καὶ ὁ ἴδιος στὸν Πιλᾶτο: «Ἡ βασιλεία μου δὲν εἶναι ἀπ’ αὐτὸ τὸν κόσμο» (Ἰω. 18,36). 

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (14ο κεφ)

14. Η ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

7. «Καὶ πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, οὗ τῆς Βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος»

Γενικὰ

Μετὰ τὴν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου ἀκολούθησε ἡ κάθοδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ ἡ ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ αὐτὴ μπαίνουμε στὴν τελευταία φάση τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου, στοὺς «ἐσχάτους χρόνους» ὅπως ὀνομάζονται. Ἡ περίοδος αὐτὴ θὰ κλείσει μὲ τὴ Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου. 

Σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσή του, ὁ Χριστὸς θὰ ξαναέλθει στὴ Γῆ γιὰ νὰ κρίνει τὸν κόσμο. Μετὰ τὴ Δευτέρα Παρουσία θὰ ἀκολουθήσει ὁ «Μέλλων Αἰών», ἡ ἀτέλειωτη αἰωνιότητα, ποὺ θὰ ἔχει δύο καταστάσεις· τὴν αἰώνια ζωή (Παράδεισο) καὶ τὴν αἰώνια Κόλαση.

Ὅπως μᾶς ἀποκαλύπτει ἡ Ἁγία Γραφή, κατὰ τὴν τελευταία ἡμέρα τῆς ἱστορίας θὰ συμβοῦν τέσσερα μεγάλα γεγονότα: ἡ συντέλεια τοῦ κόσμου, ἡ Δευτέρα Παρουσία, ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν, καὶ ἡ Παγκόσμια Κρίση. Ἂς τὰ δοῦμε ἀναλυτικά.

14.1. Η ΣΥΝΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Τὸ ὅτι ὁ κόσμος θὰ ἔχει κάποτε ἕνα τέλος τὸ βεβαιώνει καὶ ἡ Ἐπιστήμη. Σύμφωνα μὲ τὴ σύγχρονη Κοσμολογία, ὁ ἥλιος κάποια μέρα θὰ σβήσει. Τὸ ἴδιο καὶ ὅλα τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ. Τελικὰ ὅλη ἡ ὕλη θὰ διαλυθεῖ καὶ θὰ παραμείνει ἕνα ἀπέραντο ψυχρὸ καὶ σκοτεινὸ Σύμπαν. 

Σύμφωνα μὲ τὴν Ἁγία Γραφὴ ὁ κόσμος ἔχει ἀρχὴ καὶ τέλος. Γράφει ὁ προφήτης Δαυΐδ: «Στὴν ἀρχή, Κύριε, ἔπλασες τὴ Γῆ, καὶ ἔργα δικά σου εἶναι οἱ οὐρανοί. Αὐτοὶ μιὰ μέρα θὰ καταστραφοῦν, ἐνῶ ἐσὺ θὰ μένεις ἀμετάβλητος. Ὅλος ὁ κόσμος θὰ παλιώσει σὰν τὸ ροῦχο ποὺ φορᾶμε, καὶ σὰν πανωφόρι θὰ τὸν τυλίξεις καὶ θ’ ἀλλάξει μορφή· θὰ γίνει καινούργιος» (Ψαλμ. 101,26-27· πρβλ. Ματθ. 24,35). 

Ἡ ἀνακαίνιση τοῦ Σύμπαντος

Ἡ Ἐπιστήμη μᾶς λέει ὅτι τὸ Σύμπαν θὰ καταλήξει στὸ μηδέν· ἑπομένως δὲν ἔχει κανένα προορισμὸ ἢ λόγο ὑπάρξεως. Ἀντίθετα, ἡ χριστιανικὴ πίστη μᾶς γεμίζει μὲ ἐλπίδα. Δὲν ἀφήνει τὸν κόσμο νὰ σβήσει σ’ ἕνα παγερὸ σκοτάδι. Τὸ Σύμπαν ὁδηγεῖται στὴν καταστροφή, ὄχι ὅμως στὴν ἐξαφάνιση. Ὅπως ἀναφέραμε καὶ προηγουμένως, ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ θὰ μεταμορφωθοῦν (Ψαλμ. 101,26-27). Μετὰ τὴ συντέλεια θὰ ἀνατείλει ἕνας καινούργιος κόσμος ὡραιότερος, ἄφθαρτος καὶ αἰώνιος. Ὅπως λέει ὁ ἀπ. Πέτρος, «καινούργιους οὐρανοὺς καὶ καινούργια γῆ περιμένουμε» (Β΄ Πέτρ. 3,13· πρβλ. Ἀπ. 21,1).

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (13ο κεφ)

13. Η ΑΝΑΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

6. «Καὶ ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὐρανοὺς

καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός»

 

Τὸ ἱστορικὸ τῆς Ἀναλήψεως

Σαράντα ἡμέρες μετὰ τὴν Ἀνάστασή του ὁ Χριστὸς πῆρε τοὺς μαθητές του στὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν. Ἀφοῦ τοὺς εἶπε τὰ τελευταῖα του λόγια, ὕψωσε τὰ χέρια του καὶ τοὺς εὐλόγησε (Λουκ. 24,50). «Καὶ ἐνῶ τοὺς εὐλογοῦσε ἀποχωρίστηκε ἀπ’ αὐτοὺς καὶ ἄρχισε νὰ ἀνεβαίνει στὸν οὐρανό» (Λουκ. 24,51). Κάποια στιγμὴ ἕνα σύννεφο τὸν πῆρε καὶ τὸν ἔκρυψε γιὰ πάντα ἀπὸ τὰ μάτια τους (Πράξ. 1,9). Καὶ ὅπως τὸν κοίταζαν ἔχοντας τὰ βλέμματά τους στὸν οὐρανό, παρουσιάστηκαν δύο ἄγγελοι λευκοντυμένοι καὶ τοὺς εἶπαν: «Ἄνδρες Γαλιλαῖοι, γιατί στέκεστε καὶ βλέπετε τὸν οὐρανό; Αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς, ποὺ ἀναλήφθηκε ἀπὸ σᾶς στὸν οὐρανό, θὰ ἔλθει μὲ τὸν ἴδιο τρόπο, ὅπως τὸν εἴδατε νὰ πηγαίνει στὸν οὐρανό» (Πράξ. 1,11).

Μὲ τὴν Ἀνάληψή του ὁ Χριστὸς ἀνέβηκε πάνω ἀπὸ ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους καὶ «ἐκάθισεν ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ» Πατέρα (Μᾶρκ. 16,19). Κάθισε στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ ἀπολαμβάνοντας καὶ ὡς ἄνθρωπος τὴ δόξα ποὺ εἶχε ὡς Θεός.

 

Τὸ νόημα τῆς  Ἀναλήψεως

Ὅπως βλέπουμε, στὸ ἀπολυτρωτικὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ ὑπάρχουν δύο κλίμακες (σκάλες). Ἡ μιὰ εἶναι ἡ κλίμακα τῆς καθόδου του στὴ Γῆ καὶ ἡ ἄλλη ἡ κλίμακα τῆς ἀνόδου ἢ μᾶλλον ἐπανόδου του στὸν Οὐρανό.

Ὑπάρχει ὅμως μιὰ βασικὴ διαφορὰ μεταξὺ καθόδου καὶ ἀνόδου. Ὅταν κατέβηκε στὴ Γῆ ἦταν ἄσαρκος, μὲ «γυμνή» τὴ θεότητα· ὅταν ἀνελήφθη στοὺς Οὐρανοὺς μαζὶ μὲ τὴ θεότητα εἶχε ἑνωμένη καὶ τὴν ἀνθρώπινη φύση. Δηλαδή, κατέβηκε Θεὸς καὶ ἀνέβηκε Θεάνθρωπος.

Ἡ Ἀνάληψη ἀποτελεῖ τὴν ὁλοκλήρωση τοῦ ἀπολυτρωτικοῦ ἔργου τοῦ Κυρίου καὶ τὸν σκοπὸ τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως, ποὺ ἦταν νὰ πάρει τὸν πεσμένο ἄνθρωπο ἀπὸ τὸ βάθος, ὅπου τὸν ἔρριξε ἡ ἁμαρτία, καὶ νὰ τὸν ἀνεβάσει στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (12ο κεφ)

12. Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

5. «Καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς γραφάς»

 

12.1. Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ

 

Τὸ νόημα τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου

Τρεῖς μέρες μετὰ τὸν θάνατό του ὁ Χριστὸς ἀναστήθηκε. Δηλαδὴ ἡ ψυχή του ξαναγύρισε στὸ σῶμα του ποὺ βρισκόταν στὸν τάφο καὶ τὸ ζωοποίησε. Βεβαίως καὶ ἄλλοι νεκροὶ εἶχαν ἀναστηθεῖ πρὶν ἀπὸ τὸν Χριστό (π.χ. ὁ Λάζαρος). Ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι ὅλοι αὐτοὶ ἀργότερα ξαναπέθαναν. Ὁ Χριστὸς ὅμως δὲν πεθαίνει πιά, ζεῖ αἰώνια (βλ. Ρωμ. 6,9).

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ σημαντικώτατο σταθμὸ στὸ ἔργο τῆς θείας Οἰκονομίας. Μὲ τὴν Ἀνάστασή του ὁ Χριστὸς νίκησε τὸν θάνατο, τὸ μεγάλο αὐτὸ κακὸ ποὺ προκάλεσε ἡ ἁμαρτία. Ἀποδεικνύεται ἀκόμα ὅτι εἶναι Θεός, καὶ ὅτι ὁ Οὐράνιος Πατέρας δέχτηκε τὴ θυσία του.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (11ο κεφ)

11. ΤΟ ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

4. «Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου

καὶ παθόντα καὶ ταφέντα»

 11.1. Η ΘΥΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ

 

Ἡ θυσία τοῦ Χριστοῦ γενικὰ

Ὡστόσο γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου δὲν ἦταν ἀρκετὸ τὸ διδακτικὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ. Θὰ ἔπρεπε νὰ ξεπεραστεῖ τὸ μεγάλο ἐμπόδιο ποὺ τὸν χώριζε ἀπὸ τὸν Θεό· ἡ ἁμαρτία.

Ἡ ἁμαρτία ἐξαλείφθηκε τελείως καὶ ὁλοκληρωτικὰ μὲ τὴ σταυρικὴ θυσία τοῦ Χριστοῦ. Τὸ Αἷμα ποὺ ἔχυσε ὁ Θεάνθρωπος στὸν Γολγοθᾶ ξέπλυνε τὶς ἁμαρτίες ὅλων τῶν ἀνθρώπων καὶ συμφιλίωσε τὸν ἄνθρωπο μὲ τὸν Θεό. Ὅπως πολὺ χαρακτηριστικὰ λέει ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, «τὸ αἷμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ μᾶς καθαρίζει ἀπὸ κάθε ἁμαρτία» (Α΄ Ἰω. 1,7).

 

Τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ

Ὁ Χριστός, ἀφοῦ γιὰ τρία χρόνια δίδαξε, ἔκανε θαύματα καὶ ἄφησε τέλειο παράδειγμα ἁγίας ζωῆς, προχωρεῖ πρὸς τὸ Πάθος γιὰ νὰ προσφέρει τὸν ἑαυτό του θυσία στὸν Σταυρό.

Ἡ θυσία τοῦ Χριστοῦ ἦταν «ἐξιλαστήριος». Δηλαδή, θυσιάστηκε γιὰ νὰ μᾶς ἀπαλλάξει ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες μας καὶ νὰ μᾶς συμφιλιώσει μὲ τὸν Θεό. «Μὲ τὸν θάνατο τοῦ Χριστοῦ συμφιλιωθήκαμε μὲ τὸν Θεὸ ἐνῶ ἤμασταν ἐχθροί του» (Ρωμ. 5,10· πρβλ. Ἠσ. 53,4-7).

Ἡ θυσία τοῦ Κυρίου ἦταν ἐπίσης καὶ «ἀντιπροσωπευτική», διότι θυσιάστηκε αὐτὸς γιὰ νὰ λυτρώσει ἐμᾶς. Ἀνέλαβε νὰ σηκώσει τὶς ἁμαρτίες ὅλων τῶν ἀνθρώπων ὡς ἀντιπρόσωπος ὁλοκλήρου τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. «Εἷς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανε» (Β΄ Κορ. 5,14).

Τὸ Πάθος τοῦ Χριστοῦ ἦταν ἑκούσιο, δηλαδὴ θεληματικό. Ὁ ἴδιος θέλησε νὰ σταυρωθεῖ, χωρὶς νὰ τὸν ὑποχρεώσει κανείς. Ἐπὶ πλέον, τὸ Πάθος τοῦ Κυρίου ὑπῆρξε τὸ ἀποκορύφωμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο. Ὅπως λέει ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, «τόσο πολὺ ἀγάπησε ὁ Θεὸς τὸν κόσμο, ποὺ παρέδωσε σὲ θάνατο τὸν μονογενῆ του υἱό, ὥστε ὅποιος πιστεύει σ’ αὐτὸν νὰ μὴ ὁδηγηθεῖ στὴν ἀπώλεια ἀλλὰ νὰ ἔχει ζωὴ αἰώνια» (Ἰω. 3,16· πρβλ. Ρωμ. 5,8).

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (10ο κεφ)

10. Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΦΗΤΗΣ

 

Ὁ Χριστὸς θεραπεύει τὸν νοῦ τοῦ ἀνθρώπου

Ὅπως ἔχουμε ἀναφέρει, ἡ ἁμαρτία τραυμάτισε πρῶτα ἀπ’ ὅλα τὸν νοῦ τοῦ ἀνθρώπου. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Χριστὸς ἀρχίζει τὸ ἀπολυτρωτικό του ἔργο θεραπεύοντας τὸν νοῦ. Καὶ ὁ νοῦς θεραπεύεται καὶ φωτίζεται μὲ τὸ φῶς τῆς ἀλήθειας, μὲ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ.

 

Ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ

Ὁ Κύριος, ἀφοῦ βαπτίστηκε στὸν Ἰορδάνη ποταμό, διάλεξε δώδεκα μαθητὲς καὶ ἄρχισε τὸ κήρυγμα περιοδεύοντας τὴν Παλαιστίνη. Ἐπὶ τρία χρόνια δίδασκε συνεχῶς τὸν λαὸ ποὺ διψοῦσε νὰ γνωρίσει τὴν ἀλήθεια. Ὁ κόσμος ποὺ τὸν ἄκουγε ἔμενε κατάπληκτος. Ἡ διδασκαλία του δὲν εἶχε καμμιά σχέση μ’ αὐτὴν τῶν Γραμματέων καὶ Φαρισαίων (Ματθ. 7,28-29).

Ἂς δοῦμε μὲ συντομία τὸ περιεχόμενο τῆς διδασκαλίας του. Κατ’ ἀρχήν, μᾶς ἀποκάλυψε ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι πνεῦμα, μὲ κύριο γνώρισμά του τὴν ἀγάπη. Μᾶς μίλησε γιὰ τὴν ψυχή, γιὰ τὴ ζωή μετὰ τὸν θάνατο, τὴ Μέλλουσα Κρίση, τὸν Παράδεισο, τὴν Κόλαση κ.ἄ..

Μᾶς δίδαξε ὅτι ἡ πρώτη καὶ μεγάλη ἐντολὴ εἶναι νὰ ἀγαποῦμε τὸν Θεὸ μὲ ὅλη τὴν καρδιά μας. Δεύτερη ἐντολὴ νὰ ἀγαποῦμε τὸν πλησίον μας ὅπως τὸν ἑαυτό μας (Ματθ. 22,37-40). Δίδαξε ἀκόμα ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν βρίσκει τὴν εὐτυχία στὰ πλούτη, στὶς δόξες καὶ στὶς ὑλικὲς ἀπολαύσεις. Εὐτυχισμένος εἶναι ὁ ταπεινός, ὁ πρᾶος, ὁ δίκαιος, ὁ ἐλεήμονας, ὁ καθαρὸς στὴν καρδιά, αὐτὸς ποὺ ἔχει μέσα του ἀγάπη.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (9ο κεφ)

9. Η ΘΕΙΑ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΗ

3. «Τὸν δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ ἐνανθρωπήσαντα»

 

9.1. Η ΣΥΛΛΗΨΗ ΚΑΙ Η ΣΑΡΚΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΛΟΓΟΥ

 

Ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ σαρκώνεται

Ὅπως ἀναφέρει ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν» (Ἰω. 1,14). Δηλαδή, ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ, τὸ δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἔγινε ἄνθρωπος καὶ ἔζησε ἀνάμεσά μας. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὀνομάζεται  ἐνανθρώπηση ἢ σάρκωση τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ καὶ ἀποτελεῖ θεμελιώδη ἀλήθεια τῆς χριστιανικῆς πίστεως. Ὁλόκληρη ἡ θεότητα κατέρχεται στὴ Γῆ, ἀλλὰ ταυτόχρονα ἐξακολουθεῖ νὰ βρίσκεται ὁλόκληρη καὶ στὸν Οὐρανό.

Τί ἦταν αὐτὸ ποὺ ἔκανε τὸν Θεὸ νὰ κατέβει στὴ Γῆ καὶ νὰ γίνει ἄνθρωπος; Ἦλθε «δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν». Ἦλθε γιὰ τὴ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Ἦλθε γιὰ νὰ βρεῖ τὸ «χαμένο πρόβατο» (βλ. Λουκ. 15,3-6) καὶ νὰ τὸ ξαναφέρει στὴν οὐράνια μάνδρα, στὸν Παράδεισο.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (8ο κεφ)

8. Ο ΚΥΡΙΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ

2. «Καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν…»

 

8.1. ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

 

Εἰσαγωγὴ στὸ 2ο ἄρθρο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως

Στὸ 2ο ἄρθρο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως τονίζεται ἡ θεότητα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ θεότητα τοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιο στὸ ὁποῖο στηρίζεται ἡ χριστιανικὴ πίστη καὶ τὸ ἀπολυτρωτικό του ἔργο. Ἂν ὁ Χριστὸς δὲν ἦταν τέλειος Θεὸς ἀλλὰ ἕνα δημιούργημα (κτίσμα), δὲν θὰ μποροῦσε νὰ σώσει τὸν κόσμο. Ἑπομένως ἡ πίστη μας θὰ ἦταν μάταιη.

Ἱστορικὲς μαρτυρίες γιὰ τὸν Χριστὸ

Κάποιοι ἰσχυρίζονται ὅτι δὲ ὑπῆρξε ποτέ Χριστός. Αὐτὸ ὅμως δὲν εὐσταθεῖ. Πολλοὶ ἱστορικοί, Ἑβραῖοι καὶ Ρωμαῖοι, μαρτυροῦν ὅτι ὁ Χριστὸς ὑπῆρξε πράγματι ὡς ἱστορικὸ πρόσωπο. Ἐξ ἄλλου, ἂν ὁ Χριστὸς ἦταν ἕνα ἀνύπαρκτο πρόσωπο, δὲν θὰ χώριζε τὴν ἱστορία τοῦ κόσμου ἡ γέννησή του σὲ πρὸ Χριστοῦ καὶ μετὰ Χριστὸν ἐποχή.

Οἱ ἐπίσημες ὅμως καὶ αὐθεντικὲς πηγὲς καὶ μαρτυρίες γιὰ τὸν Χριστὸ εἶναι τὰ βιβλία τῆς Καινῆς Διαθήκης καὶ ἰδιαιτέρως τὰ τέσσερα Εὐαγγέλια. Συντάχθηκαν ἀπὸ αὐτόπτες μάρτυρες (Ματθαῖος, Ἰωάννης) ἢ ἀκροατὲς τῶν αὐτοπτῶν (Μᾶρκος, Λουκᾶς).

Γιὰ τὴν ἀλήθεια τῶν μαρτυριῶν αὐτῶν οἱ συγγραφεῖς τῶν Εὐαγγελίων καὶ ὅλοι οἱ ἀπόστολοι δὲν δίστασαν νὰ θυσιάσουν καὶ τὴ ζωή τους, πρᾶγμα ποὺ πιστοποιεῖ ὅτι ἦταν ἀπολύτως βέβαιοι γι’ αὐτὰ ποὺ κατέθεσαν, καὶ ἑπομένως οἱ μαρτυρίες τους εἶναι ἀληθινές.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (7ο κεφ)

7. Η ΛΥΤΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

 

7.1. ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

 

Ἀπὸ τὴν κατάσταση αὐτὴ κανείς δὲν μποροῦσε νὰ σώσει τὸν ἄνθρωπο. Καὶ ἐδῶ ἔρχεται νὰ φανερωθεῖ ἡ ἄπειρη σοφία καὶ ἡ ἀσύλληπτη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Βρῆκε τρόπο νὰ θεραπεύσει τὸ κακό. Ἔστειλε στὸν κόσμο τὸν Υἱό του γιὰ νὰ μᾶς σώσει (βλ. Ἠσ. 63,9). Τὸ ἔργο αὐτὸ τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ διάσωση τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ὀνομάζεται «θεία Οἰκονομία» ἢ «ἀπολυτρωτικὸ ἔργο». Τὸ ἔργο αὐτὸ ὁ Θεὸς τὸ εἶχε ἐπινοήσει προαιώνια, διότι γνώριζε τὴν πτώση τῶν πρωτοπλάστων πρὶν ἀκόμα τοὺς δημιουργήσει.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (6ο κεφ)

6. Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΟΠΛΑΣΤΩΝ

 

6.1. Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

 

Ἀφοῦ ὁ Θεὸς δημιούργησε τοὺς πρωτοπλάστους, τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔα, τοὺς ἔβαλε νὰ ζήσουν σ’ ἕνα ὡραῖο κῆπο ποὺ εἶχε ἑτοιμάσει ἐπάνω στὴ γῆ γι’ αὐτούς, τὸν Παράδεισο (Γέν. 2,8), ποὺ βρισκόταν στὰ μέρη τῆς Ἀνατολῆς, καὶ τοὺς ἀνέθεσε νὰ ἐργάζονται σ’ αὐτὸν καὶ νὰ τὸν φυλάγουν (Γέν. 2,15).

Οἱ πρωτόπλαστοι «ἦταν καὶ οἱ δύο γυμνοί, …καὶ δὲν ντρέπονταν» (Γέν. 2,25), «διότι ἦταν ντυμένοι μὲ θεϊκὴ δόξα» (Ἰω. Χρυσ.).

 

Πορεία πρὸς τὸν Θεὸ

Στὸν Παράδεισο ὁ ἄνθρωπος ζοῦσε μέσα σὲ μιὰ ἀπέραντη χαρὰ καὶ εὐτυχία. Βρισκόταν σὲ τέλεια ἁρμονία μὲ τὸν ἑαυτό του, μὲ τὸν Θεὸ καὶ μὲ τὸ φυσικὸ περιβάλλον.

 Ἡ κατάστασή του στὸν Παράδεισο δὲν θὰ ἦταν στάσιμη. Καθημερινὰ θὰ προόδευε καὶ θὰ προχωροῦσε πρὸς τὸν ὕψιστο προορισμό του, τὸ «καθ’ ὁμοίωσιν», καὶ τὴν τέλεια ἕνωσή του μὲ τὸν Θεό. Αὐτὸ θὰ τὸ πετύχαινε μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν προσωπικό του ἀγώνα.

Γιὰ τὸ σκοπὸ αὐτὸ ἔδωσε ὁ Θεὸς στοὺς πρωτοπλάστους μιὰ ἐντολή, τὴν ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ τηρήσουν, γιὰ νὰ ἀποδείξουν τὴν πίστη καὶ τὴν ἀγάπη τους σ’ αὐτόν.

 Τὰ δύο δένδρα τοῦ Παραδείσου

Μέσα στὸν Παράδεισο ὑπῆρχαν καὶ δύο δένδρα ξεχωριστά· τὸ «ξύλον τῆς ζωῆς» («ξύλον» = δένδρο) καὶ τὸ «δένδρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ». Τὸ «δένδρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ» ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ δένδρα τοῦ Παραδείσου. Ὀνομαζόταν ἔτσι, διότι ὅποιος θὰ ἔτρωγε ἀπ’ αὐτὸ θὰ γνώριζε μὲ τὴν πείρα του ποιό εἶναι τὸ καλὸ καὶ ποιό τὸ κακό. Τὸ ἄλλο ἦταν τὸ «δένδρο τῆς ζωῆς». Οἱ καρποὶ τοῦ δένδρου αὐτοῦ εἶχαν μιὰ χάρη μοναδική· μετέδιδαν ζωὴ αἰώνια. Ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἔτρωγε ἀπὸ τὸ δένδρο αὐτὸ θὰ γινόταν ἀθάνατος.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (5ο κεφ)

5. Η ΘΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑ

 

5.1. Ο ΘΕΟΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ

ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

 

Ἔννοια τῆς θείας Προνοίας

Ὁ Θεὸς εἶναι καὶ «Παντοκράτωρ». Καὶ ὀνομάζεται ἔτσι διότι κυβερνᾶ τὰ πάντα. Ἀφοῦ δημιούργησε τὸν κόσμο, δὲν τὸν ἄφησε στὴν τύχη του. Ἐξακολουθεῖ νὰ τὸν ἐπιβλέπει καὶ νὰ ἐνδιαφέρεται γι’ αὐτόν. Αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον καὶ ἡ συνεχὴς φροντίδα τοῦ Θεοῦ γιὰ τὸν κόσμο ὀνομάζεται θεία Πρόνοια. Χωρὶς τὴ θεία Πρόνοια τὸ Σύμπαν θὰ ἔμενε ἀκυβέρνητο καὶ θὰ διαλυόταν.

Ἡ θεία Πρόνοια ἁπλώνεται σ’ ὅλη τὴν πλάση, ἀπὸ τὰ πιὸ μεγάλα μέχρι τὰ πιὸ μικρά (βλ. Ψαλμ. 103· 144,14-16). Καὶ ἂν γιὰ τὰ ἐλάχιστα φροντίζει ὁ Θεός, πολὺ περισσότερο γιὰ τὸν ἄνθρωπο.  Ἂς θυμηθοῦμε τὰ συγκινητικὰ ἐκεῖνα λόγια τοῦ Κυρίου· «Κοιτάξτε τὰ πουλιὰ τοῦ οὐρανοῦ, ποὺ δὲν σπέρνουν οὔτε θερίζουν οὔτε μαζεύουν σὲ ἀποθῆκες, καὶ ὁ πατέρας σας ὁ οὐράνιος τὰ ταΐζει. Ἐσεῖς δὲν ἀξίζετε πολὺ περισσότερο ἀπ’ αὐτά; …» (Ματθ. 6,26-30).

Κάθε ἄνθρωπος, ἂν ρίξει μιὰ ματιὰ στὸ παρελθόν του, θὰ βρεῖ πολλὲς φορὲς ποὺ ὁ Θεὸς τὸν εὐεργέτησε καὶ τὸν φύλαξε ἀπὸ κινδύνους. Ἀλλὰ καὶ στὴν ἐθνικὴ καὶ στὴν παγκόσμια ἱστορία βλέπουμε τὸ χέρι τοῦ Θεοῦ νὰ προνοεῖ καὶ νὰ κατευθύνει τὴν πορεία τοῦ κόσμου. Τέλος, ὑπάρχουν στιγμὲς ποὺ οἱ ἄνθρωποι μᾶς ἐγκαταλείπουν. Ὁ Θεὸς ὅμως ποτέ δὲν μᾶς ἐγκαταλείπει.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (4ο κεφ)

4. Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ

 

Ἡ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου

Ἀφοῦ ὁ Θεὸς ἔπλασε ὅλα τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα, δημιούργησε τὴν ἕκτη μέρα τελευταῖο τὸν ἄνθρωπο. Τὸν δημιούργησε μ’ ἕνα ἰδιαίτερο τρόπο. Πῆρε χῶμα ἀπὸ τὴ γῆ καὶ ἔπλασε τὸ σῶμα του. Στὴ συνέχεια φύσηξε στὸ πρόσωπό του «πνοὴν ζωῆς» (Γέν. 1,26· 2,7). Οἱ δύο αὐτὲς πράξεις φανερώνουν ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο συστατικά· σῶμα καὶ ψυχή.

Μὲ τρόπο ἰδιαίτερο δημιούργησε καὶ τὴ γυναίκα. Κοίμησε τὸν Ἀδὰμ καὶ πῆρε μιὰ ἀπὸ τὶς πλευρές του, ἀπὸ τὴν ὁποία ἔπλασε τὴν Εὔα (βλ. Γέν. 2,21-22). Μ’ αὐτὸ δείχνει, ὅτι ἡ γυναίκα εἶναι τῆς ἰδίας οὐσίας καὶ φύσεως μὲ τὸν ἄνδρα. Δὲν εἶναι κατώτερο πλάσμα, ὅπως ἔλεγαν κάποιοι ἀρχαῖοι φιλόσοφοι.

Τὸ ὅτι πῆρε ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Ἀδὰμ φανερώνει τὴν ἰσότητα ποὺ ἔχει ἡ γυναίκα μὲ τὸν ἄνδρα. Ἡ γυναίκα προῆλθε ἀπὸ τὸ μέρος τῆς καρδιᾶς, γεγονὸς ποὺ δείχνει τὴν ἀγάπη ποὺ πρέπει νὰ ἔχει ὁ ἄνδρας σ’ αὐτήν. Τέλος, ἔκανε μόνο μία γυναίκα γιὰ τὸν ἄνδρα· μ’ αὐτὸ ὁ Θεὸς ἀποκλείει τὴν πολυγαμία.

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (3ο κεφ)

3. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

«Ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὁρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων»

3.1. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΝΙΚΑ

Ὁ Θεὸς εἶναι ὁ δημιουργὸς τοῦ κόσμου

Ὁ Θεὸς εἶναι ὁ δημιουργὸς ὅλου τοῦ κόσμου·  τοῦ ὁρατοῦ καὶ τοῦ ἀοράτου.      

Τόσο ὁ φυσικός κόσμος (τὸ Σύμπαν), ὅσο καὶ ὁ πνευματικός (οἱ ἄγγελοι), εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ. Τὴ μεγάλη αὐτὴ ἀλήθεια μᾶς ἀποκαλύπτει ὁ πρῶτος στίχος τῆς Ἁγίας Γραφῆς: «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν» (Γέν. 1,1).

Ὁ Θεὸς δημιούργησε τὸ Σύμπαν ἐκ τοῦ μηδενός (ἀπὸ τὸ τίποτε), χωρὶς προϋπάρχουσα ὕλη (βλ. Β΄Μακ. 7,28). Καὶ τὸν δημιούργησε μόνο μὲ τὸν λόγο του, μὲ τὸ πρόσταγμα «Γενηθήτω» («ἂς γίνει»). (πρβλ. Ψαλμ. 148,5· 32,6).

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου (2ο κεφ)

2. Ο ΘΕΟΣ

1. «Πιστεύω εἰς ἕνα Θεὸν»

2.1. Η ΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Μαρτυρίες γιὰ τὴν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ

Τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως ἀρχίζει μὲ τὴ φράση: «Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν».  Ἡ πρώτη καὶ βασικώτερη ἀλήθεια τῆς πίστεώς μας εἶναι ὅτι ὑπάρχει Θεός (βλ. Ἑβρ. 11,6). Πῶς μποροῦμε νὰ βεβαιωθοῦμε γι’ αὐτό; Τὸν Θεὸ κανείς δὲν μπορεῖ νὰ τὸν δεῖ γιατὶ εἶναι πνεῦμα (βλ. Ἰω. 4,24). Φανερώνεται ὅμως στὸν ἄνθρωπο μὲ τὰ ἔργα του.

Τὸ πρῶτο μέσο μὲ τὸ ὁποῖο ὁ Θεὸς φανερώνεται στοὺς ἀνθρώπους εἶναι ὁ φυσικὸς κόσμος. Αὐτὸ τὸ ἀπέραντο καὶ θαυμαστὸ Σύμπαν ποὺ βλέπουμε γύρω μας, μὲ τὰ δισεκατομμύρια ἄστρα καὶ τοὺς γαλαξίες, μὲ τὴν τάξη καὶ τὴν ἁρμονία ποὺ τὸ χαρακτηρίζει, μὲ τοὺς καταπληκτικοὺς νόμους ποὺ τὸ κυβερνοῦν· ἡ Γῆ μὲ τὶς ἑκατοντάδες χιλιάδες εἴδη ζωντανῶν ὀργανισμῶν, καθένας ἀπὸ τοὺς ὁποίους -καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἄνθρωπος- εἶναι ἕνα θαῦμα ὡς πρὸς τὴν κατασκευὴ καὶ τὴ λειτουργία, ὅλα αὐτὰ μαρτυροῦν τὴν ὕπαρξη ἑνὸς πανσόφου καὶ παντοδυνάμου Θεοῦ ποὺ τὰ δημιούργησε (βλ. Σοφ. Σολ. 13,5· πρβλ. Ρωμ. 1,20).

Η ορθόδοξη Πίστη μας του Αρχιμ. Επιφανίου Κ. Χατζηγιάγκου

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΤΗΧΗΣΗ

         «Ή χριστιανική ζωή εξαρτάται άπ' αυτά τα δύο* δόγματα ορθά και πράξεις άγαθες. Και ούτε τα δόγματα χωρίς τα αγαθά έργα είναι ευπρόσδεκτα στον Θεό, ούτε τα καλά έργα πού γίνονται χωρίς ορθά δόγματα τα δέχεται ο Θεός» (Κύριλ. Ίεροσολ.).

         Επομένως κάθε Χριστιανός πρέπει να γνωρίζει καλά τα δύο αυτά βασικά θέματα· τα ορθά δόγματα (την ορθή πίστη) και τις αγαθές πράξεις  (την ορθή ζωή). Και τα δύο είναι εξ ίσου αναγκαία για τη σωτηρία μας.

Η Ορθόδοξη Χριστιανική Κατήχηση έχει σκοπό να διδάξει τα δύο αυτά θέματα· την ορθοδοξία, και

την ορθοπραξία.  Στό βιβλίο αυτό θα γνωρίσουμε με συντομία την Όρθόδοξη χριστιανική Πίστη μας. Βάση και οδηγό μας θα έχουμε το Σύμβολο της Πίστεως, το γνωστό «Πιστεύω».

1.2. ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΗΧΗΣΕΩΣ

Η Ορθόδοξη Χριστιανική Κατήχηση στηρίζεται στην Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση.

Α') Ή Αγία Γραφή

Αγία Γραφή είναι ο γραπτός λόγος του Θεού προς τον άνθρωπο. Είναι τα ιερά βιβλία πού έγραψαν άνθρωποι με τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος. Αποτελείται από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη.

 Παλαιά Διαθήκη περιέχει τα έργα πού έκανε ο Θεός πριν έρθει ό Χριστός στον κόσμο και αποτελείται από σαράντα εννέα  (49) βιβλία. Άπ' αυτά άλλα είναι ιστορικά, άλλα διδακτικά και άλλα προφητικά.

Ή Καινή Διαθήκη περιέχει τη ζωή και το έργο του Χρίστου, τη ζωή της πρώτης Εκκλησίας και τις Επιστολές των Αποστόλων, και αποτελείται από είκοσι επτά (27) βιβλία.

Ή Άγια Γραφή είναι βιβλίο θεόπνευστο. Το έγραψαν, όπως είπαμε, άνθρωποι φωτισμένοι από το 'Άγιο Πνεύμα. Γι' αυτό και όσα περιέχει είναι όλα αληθινά.

Β') Ή Ιερά Παράδοση

Ιερά Παράδοση είναι ο άγραφος λόγος του Θεού, δηλαδή ή προφορική διδασκαλία του Χριστού και των Αποστόλων. Στην Ιερά Παράδοση συμπεριλαμβάνονται και οι αποφάσεις των Οικουμενικών και Τοπικών Συνόδων, το Σύμβολο της Πίστεως («Πιστεύω»), καθώς και άλλες συνήθειες της Εκκλησίας, όπως το σημείο του Σταυρού, ή τέλεση της Θείας Λειτουργίας κ.λπ..

      Την γνήσια Ιερά Παράδοση διαφύλαξε μόνο ή Όρθόδοξη Εκκλησία. Διότι οι μεν Προτεστάντες απέρριψαν εντελώς την Ιερά Παράδοση, οι δε Παπικοί («Καθολικοί») πρόσθεσαν πολλά νέα δόγματα, τα όποια είναι ξένα προς την Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση (Filioque,, αλάθητο του πάπα, καθαρτήριο πυρ κ.ά.).