Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 5 Απριλίου 2026

Κυριακή των Βαΐων. Η εκπλήρωση των προφητειών


Το γεγονός, που σύμφωνα με τη λειτουργική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Εβδομάδας, η θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ, συνιστά το τέλος μιας μακράς ιστορίας, έξι περίπου αιώνων.

Ήταν τέλη του 587 π.Χ. όταν τα στρατεύματα του Ναβουχοδονόσορα, βασιλιά της κοσμοκράτειρας τότε Βαβυλώνας, καταλάμβαναν για δεύτερη φορά την πρωτεύουσα του αδύναμου, μικρού και υποτελούς ήδη βασιλείου του Ιούδα, την Ιερουσαλήμ. Σφαγές, λεηλασίες και εξορία ήταν, όπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις, τα επακόλουθα της άλωσης. Τα τείχη της πόλης και τα σημαντικότερα κτήριά της κείτονταν σε ερείπια· ο ίδιος ο περίφημος ναός του Σολομώντα, μάρτυρας ενός άλλοτε λαμπρού παρελθόντος, πυρπολημένος και κατεστραμμένος· τα σκεύη του ναού, και το ιερότερο όλων η κιβωτός της διαθήκης, λάφυρα στα χέρια των εχθρών. Όμως δεν είναι αυτά που κυρίως απασχολούν τους αιχμάλωτους στη Μεσοποταμία Ιουδαίους. Το μυαλό τους το τυραννάει μια άλλη, πολύ πιο βασανιστική σκέψη. Το ερώτημα που τώρα τους απασχολεί είναι το πώς μπορεί ο Θεός να εγκατέλειψε τον λαό του, τον λαό που έβγαλε από την Αίγυπτο με τόσο θαυμαστό τρόπο, τον λαό που οδήγησε μέσα από την έρημο όπου τον φρόντιζε και τον προστάτευε, τον λαό στον οποίο χάρισε τη χώρα όπου τόσα χρόνια κατοικούσε ευτυχισμένος. Και ακόμα πιο αμείλικτο προκύπτει το ερώτημα αν ο Μαρδούκ, ο θεός των Βαβυλωνίων, αποδείχτηκε ισχυρότερος από εκείνον ο οποίος για χάρη του λαού του «ἐπάταξεν ἔθνη πολλὰ καὶ ἀπέκτεινεν βασιλεῖς κραταιούς» (Ψαλ 134:10). Τα ερωτήματα αυτά έγιναν παράπονο και το παράπονο τραγούδι:

Σάββατο 4 Απριλίου 2026

Η παρουσία του αγίου Λαζάρου στον Ευαγγελισμό Λαγκαδά


Τα ιερά λείψανα του αγίου και δικαίου Λαζάρου, του Φίλου του Χριστού, σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία,

βρίσκονται στην περιοχή του χωριού Ευαγγελισμός του δήμου Βόλβης του νομού Θεσσαλονίκης και περιμένουν την ανακάλυψή τους και την επιστημονική τους ταυτοποίηση…

Στο χωριό εγκαταστάθηκαν αδελφοί μας πρόσφυγες, ξεριζωμένοι από το χωριό Εσμέ της Μικράς Ασίας, που ήρθαν στην Ελλάδα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, φέρνοντας μαζί τους ως πολύτιμο θησαυρό τα ιερά λείψανα. Εκεί οικοδόμησαν καλαίσθητο εκκλησάκι του αγίου Λαζάρου, που αποτελεί το σπουδαίο πνευματικό κέντρο τους μέχρι σήμερα και όπου η παρουσία του αγίου Λαζάρου έχει γίνει αισθητή πολλές φορές. Τα τελευταία όμως χρόνια, ορισμένα ανεξήγητα «σημεία» φαίνεται να υποδεικνύουν ότι τα ιερά λείψανα, που σήμερα αγνοούνται, ήρθε η ώρα να αποκαλυφθούν.

Κυριακή των Βαίων (Πρωτ. Αλεξάνδρου Σμέμαν)


Το Σάββατο του Λαζάρου, από λειτουργικής πλευράς, είναι τα προεόρτια της Κυριακής των Βαΐων – της Εισόδου του Κυρίου μας στα Ιεροσόλυμα. Και οι δύο αυτές γιορτές έχουν ένα κοινό θέμα: το θρίαμβο και τη νίκη. Το Σάββατο του Λαζάρου αποκαλύπτει τον Εχθρό, δηλαδή το Θάνατο · η Κυριακή των Βαΐων προαναγγέλλει το νόημα της νίκης ως θρίαμβο της Βασιλείας του Θεού και ως αποδοχή από τον κόσμο του μόνου Βασιλέως , του Ιησού Χριστού.

Σε όλη τη διάρκεια της επί γης ζωής του Ιησού Χριστού, η σεμνή είσοδός Του στην Αγία Πόλη ήταν το μόνο ορατό σημείο θριάμβου. Μέχρι αυτή τη μέρα ο Ιησούς έδειχνε επίμονη άρνηση σε κάθε περίπτωση θριάμβου και δόξας Του. Έξι μέρες όμως πριν το Πάσχα, όχι μόνο δέχτηκε να δοξαστεί, αλλά ο ίδιος προκάλεσε και οργάνωσε αυτή τη δόξα. Κάνοντας αυτό που προανήγγειλε ο προφήτης Ζαχαρίας: «ιδού ο Βασιλεύς σου έρχεται σοι… πραύς και επιβεβηπώς επί υποζύγιον και πώλον νέον» (Ζαχ. 9, 9), φανέρωσε ότι ήθελε να επιδοκιμαστεί και να αναγνωριστεί ως Μεσσίας, Βασιλέας και Λυτρωτής του Ισραήλ.

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: Γιατί ονομάζεται Μεγάλη Εβδομάδα και η προθυμία μας για τις μέρες αυτές


Ομιλία που εκφωνήθηκε για τη Μεγάλη Εβδομάδα και διδάσκει για ποιο λόγο ονομάζεται έτσι και αναφέρεται επίσης στο «Να υμνής, ψυχή μου, τον Κύριο» και στο δεσμοφύλακα που αναφέρεται στις Πράξεις.

α’. Τελειώσαμε το ταξίδι της νηστείας και με τη χάρη τον Θεού φτάσαμε πια στο λιμάνι. Όμως ας μην επαναπαυώμαστε, επειδή φτάσαμε στο λιμάνι, αλλά, τώρα που πλησιάσαμε στο τέλος, ας αγρυπνούμε πιο πολύ.

Το ίδιο κάνουν κι οι καπετάνιοι: όταν είναι να οδηγήσουν στην είσοδο λιμανιού κανένα τεράστιο φορτηγό πλοίο, γεμάτο ως επάνω από σιτάρι κι άλλα εμπορεύματα, είναι όλο αγωνία και φόβο, μήπως, ύστερα από ταξίδι σε μακρινές θάλασσες, χτυπήση το καράβι σε βράχο και βουλιάξη μ’ όλο το φορτίο του.

Κι εμείς επίσης πρέπει να φοβώμαστε και να είμαστε όλο αγωνία, μήπως ξεστρατίσωμε, τη στιγμή που βρισκόμαστε στο τέλος κι η ανταμοιβή για τους κόπους μας περιμένει. Γι’ αυτό χρειάζεται να δυναμώσωμε το ζήλο μας.

Παρασκευή 3 Απριλίου 2026

Λαζαρίνες και λαζαράκια – Ένα έθιμο για το Σάββατο του Λαζάρου


-Έθιμα, παροιμίες και ονομασίες για τον Απρίλιο-

Μπορεί ο Μάρτιος να είναι ο πρώτος μήνας της άνοιξης, όμως ο Απρίλιος είναι ο μήνας που ανθίζουν τα λουλούδια και γεμίζει όλη η φύση χρώματα και ευωδιές.

Γι΄ αυτό μάλιστα λένε «ο Μάρτης έχει τ΄ όνομα, ο Απρίλης έχει τη χάρη». Οι βροχές αυτόν τον μήνα είναι ευεργετικές για τους γεωργούς, καθώς τα σπαρτά τους έχουν μεγαλύτερη καρποφορία. Έτσι επικράτησε και η λαϊκή παροιμία: «Αν κάνει ο Μάρτης δυο νερά κι Απρίλης άλλο ένα, χαρά σε εκείνον τον ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα».

Όμως ο Απρίλιος στην ελληνική συνείδηση είναι άμεσα συνδεδεμένος με το Πάσχα. Γι΄ αυτό και ο λαός μας του έχει δώσει διάφορα ονόματα, όπως Ανοιξιάτη, Λαμπριάτη αλλά και Αϊ-Γιωργίτη, λόγω της γιορτής του αγίου, ο οποίος είτε τιμάται στις 23 Απριλίου κάθε χρόνου είτε τη δεύτερη μέρα του Πάσχα, αν αυτό πέφτει μετά τη μέρα της γιορτής του. Ο Απρίλιος, και πιο συγκεκριμένα η περίοδος του Πάσχα, σφύζουν από ελληνικά έθιμα και παραδόσεις. Φυσικά, αυτά τα έθιμα εμφανίζονταν εντονότερα και σε περισσότερες περιοχές στο παρελθόν από ό,τι σήμερα, αλλά σε κάποια χωριά της Ελλάδος τηρούνται μέχρι τις μέρες μας.

Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026

Η Βουβή Εβδομάδα της Ορθοδοξίας: Μια σιωπηλή προετοιμασία πριν από το Πάθος του Χριστού


Τι είναι η λεγόμενη “Κουφή” Εβδομάδα και ποια η πνευματική της σημασία – Τι έλεγαν οι Πατέρες της Εκκλησίας

Στην καρδιά της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Ορθόδοξη Εκκλησία εισέρχεται κάθε χρόνο σε μια ιδιαίτερη περίοδο σιωπής και εσωτερικής προσευχής: τη Βουβή Εβδομάδα, γνωστή και ως Κουφή Εβδομάδα. Είναι η τελευταία εβδομάδα πριν από τη Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών και συνοδεύεται από μια ησυχία που διαποτίζει τόσο τη λατρεία όσο και τη ζωή των πιστών.

Η ονομασία “βουβή” ή “κουφή” δεν έχει να κάνει με την απουσία ήχου με την κοσμική έννοια, αλλά με την παύση ομιλιών, θορύβων και εξωστρεφών δραστηριοτήτων. Είναι η σιωπή πριν τη θύελλα του Πάθους. Η Εκκλησία, σαν στοργική Μητέρα, καλεί τα πνευματικά της τέκνα σε μια εσωτερική προετοιμασία, για να εισέλθουν με καθαρό νου και καρδιά στο μυστήριο της Σταύρωσης και της Ανάστασης.

Σάββατο 28 Μαρτίου 2026

Αγίου Γρηγορίου Παλαμά: Ομιλία στην Ε΄ Κυριακή των Νηστειών

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Τοιχογραφία του 1547 μ.Χ. στην Ιερά Μονή Διονυσίου (Άγιον Όρος)
Υπάρχουν μερικά θαλάσσια μέρη που τρέφουν μεγάλα κητώδη θηρία. Όσοι λοιπόν πλέουν σ’ αυτά τα μέρη κρεμούν κώδωνες στα πλευρά των πλοίων, ώστε τα θηρία τρομαγμένα από τον ήχο τους να φεύγουν. Και του δικού μας βίου η θάλασσα τρέφει πολλά και φοβερώτερα θηρία, τα πονηρά πάθη δηλαδή και τους εφόρους των παθών δαίμονες που είναι πονηρότεροι.

Επιπλέει σ’ αυτή τη θάλασσα σαν πλοίο η Εκκλησία του Θεού κι’ αντί για κώδωνες έχει τους πνευματικούς διδασκάλους, ώστε με τον ιερό ήχο της διδασκαλίας τούτων ν’ απομακρύνη τα νοητά θηρία. Αυτό προφανώς προτυπώνοντας η στολή του Ααρών, είχε ευήχους κώδωνες ραμμένους στα άκρα της και σύμφωνα με τα θέσμια έπρεπε ν’ ακούεται η φωνή τους, όταν ελειτουργούσε ο Ααρών.

Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026

Ο Ακάθιστος Ύμνος


Στην επίσημη λειτουργική γλώσσα η ακολουθία αυτή ονομάζεται «Ακάθιστος Ύμνος» ή μονολεκτικά «Ακάθιστος» από την ορθία στάση, που τηρούσαν οι πιστοί καθ᾽ όλη τη διάρκεια της ψαλμωδίας της. Έτσι και με τα λόγια και με τη στάση του σώματος εκφράζεται η τιμή, η ιδιαίτερη ευλάβεια, η ευχαριστία προς εκείνη, προς την οποία απευθύνουμε τους χαιρετισμούς μας.


Είναι δε η ακολουθία αυτή στη σημερινή λειτουργική μας πράξη εντεταγμένη στο λειτουργικό πλαίσιο της ακολουθίας του μικρού αποδείπνου, όπως ακριβώς τελέσθηκε απόψε. Έτσι γίνεται κάθε Παρασκευή στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες των Νηστειών, ακόμα και την Παρασκευή της Ε’ Εβδομάδος, που μετά την τμηματική στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες ψαλμωδία του, ανακεφαλαιώνεται ολόκληρος ο ύμνος. Στα μοναστήρια, αλλά και στη σημερινή ενοριακή πράξη και παλαιότερα κατά τα διάφορα Τυπικά, έχουμε και αλλά λειτουργικά πλαίσια για την ψαλμωδία του ύμνου: την ακολουθία του όρθρου, του εσπερινού, της παννυχίδος ή μιας ιδιόρρυθμης Θεομητορικής Κωνσταντινουπολιτικής ακολουθίας, την «πρεσβεία». Σ᾽ όλες αυτές τις περιπτώσεις σ᾽ ένα ορισμένο σημείο της κοινής ακολουθίας γίνεται μια παρεμβολή. Ψάλλεται ο κανών της Θεοτόκου και ολόκληρο ή τμηματικά το κοντάκιο και οι οίκοι του Ακάθιστου.

Πέμπτη 26 Μαρτίου 2026

Πέμπτη του Μεγάλου Κανόνος (Ε’ Εβδομάδα Νηστειών)

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, Πέμπτῃ τῆς πέμπτης Ἑβδομάδος τῶν Νηστειῶν, κατὰ τὴν ἀρχαίαν παράδοσιν, ψάλλομεν τὴν Ἀκολουθίαν τοῦ Μεγάλου καὶ κατανυκτικοῦ Κανόνος.

Τρόπους, Ἰησοῦ, κατανύξεως δίδου,
ᾌδουσι νυνὶ Κανόνα σοι τὸν Μέγαν.

Άγιος Ανδρέας Κρήτης
Τον κανόνα αυτόν, τον μεγαλύτερο απ’ όλους, τον συνέθεσε με άριστο και τεχνικότατο τρόπο ο άγιος πατέρας μας Ανδρέας ο Κρήτης, που ονομαζόταν και Ιεροσολυμίτης.

Αυτός έζησε οσιακή και θεοφιλή ζωή και άφησε στην Εκκλησία του Θεού πολλά ψυχωφελή συγγράμματα, δηλαδή λόγους και κανόνες πανηγυρικούς.

Κοντά σε πολλά άλλα έκανε και τον παρόντα Μέγα Κανόνα, που έχει άπειρη κατάνυξη, διότι μέσα σ’ αυτόν συγκέντρωσε και έβαλε όλες τις ιστορίες της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, από τον Αδάμ μέχρι την ανάληψη του Χριστού και το κήρυγμα των Αποστόλων.

Με αυτόν λοιπόν τον κανόνα παρακινεί κάθε ψυχή να μιμείται όσο μπορεί τα καλά παραδείγματα που ιστορούνται και να αποφεύγει τα κακά, και πάντα να ανατρέχει προς τον Θεό με μετάνοια και δάκρυα και κάθε θεάρεστη πράξη.

Τόσο όμως όμορφα και μελωδικά ρέει αυτός ο κανόνας, ώστε είναι ικανός να μαλακώσει και την πιο σκληρή καρδιά και να την παρακινήσει στην αρετή, αρκεί να ψάλλεται με συντετριμμένη καρδιά και την πρέπουσα προσοχή.

Σάββατο 21 Μαρτίου 2026

Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά: Ομιλία στην Δ΄ Κυριακή της Αγίας Τεσσαρακοστής


Η θεραπεία του δαιμονιζομένου

Πολλές φορές ωμίλησα προς την αγάπη σας περί νηστείας και προσευχής, ιδιαιτέρως μάλιστα αυτές τις ιερές ημέρες· εναπέθεσα ακόμη στις φιλόθεες ακοές και ψυχές σας ποια δώρα προσφέρουν στους εραστάς των και πόσων αγαθών πρόξενοι γίνονται σ’ αυτούς που τις ασκούν, πράγμα που επιβεβαιώνεται γι’ αυτές κυρίως από την φωνή του Κυρίου που αναγινώσκεται σήμερα στο ευαγγέλιο.

Ποια δε είναι αυτά; Είναι μεγάλα, τα μεγαλύτερα όλων θα ελέγαμε· διότι εκτός από τα άλλα μπορούν να παράσχουν και εξουσία κατά πονηρών πνευμάτων, ώστε να τα εκβάλλσυν και να τα απελαύνουν, και τους δαιμονισμένους να τους ελευθερώνουν από την επήρειά τους. Όταν πραγματικά οι μαθηταί είπαν προς τον Κύριο περί του αλάλου και κωφού δαιμονίου, ότι «εμείς δεν μπορέσαμε να το εκβάλωμε», είπε προς αυτούς ο Κύριος· «τούτο το γένος δεν εκδιώκεται, παρά με προσευχή και νηστεία».

Κυριακή Δ΄ Νηστειών – Το παράπονο του Χριστού (Πρωτοπρ. Γεώργιος Μεταλληνός)


ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

«Ὦ γενεά ἄπιστος, ἕως πότε πρός ὑμᾶς ἔσομαι, ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;».

(Ἀποσπάσματα ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ)

Κατεβαίνοντας ὁ Χριστός ἀπό τό ὄρος τῆς μεταμορφώσεως καί τῆς δόξας του, βρίσκεται ἀντιμέτωπος μέ τήν ἀθλιότητα τῶν ἀνθρώπων, πού στενάζουν κάτω ἀπό τή δουλεία τοῦ Σατανᾶ.

Ἕνας πατέρας, πού βλέπει σάν ἔσχατη ἐλπίδα γιά τό παιδί του τήν δύναμη τοῦ Χριστοῦ, χωρίς ὅμως νά ἔχει τήν ἀπαιτούμενη πίστη νά δεχθεῖ αὐτή τήν δύναμη. Θά τολμήσει μάλιστα, θρασύς ὅπως εἶναι, νά πεῖ καί σ’ αὐτόν τόν Χριστό: «Εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν». Ἄν δηλαδή καί σύ μπορεῖς νά κἀμεις κάτι, κάμε το (εἰδ’ ἄλλως, ἄσε με νά πάω στή μοῖρα μου...). Πόση σκληρότητα!

Εἶναι καί οἱ Μαθηταί, πού μέσα στό ψῦχος ἐκεῖνο τῆς ἀπιστίας καί σκληροκαρδίας, παγώνουν καί χάνουν τήν δύναμη τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπό τά χέρια τους, ἀδυνατῶντας νά θεραπεύσουν τό βασανισμένο παιδί.

Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΑΝΑΒΑΘΜΟΙ (Κυριακή Δ΄ των Νηστειών).

π. Δημητρίου Μπόκου

Η περίλαμπρη εορτή του Ευαγγελισμού, δεύτερη Πασχαλιά, ανατρέπει την ομαλή πορεία της Ε΄ Εβδομάδας της Σαρακοστής, φέρνοντας μια χαρμόσυνη άνοιξη εν μέσω του κατανυκτικού κλίματος του Μεγάλου Κανόνα. Αλλά και πάλι ένας δεύτερος Ευαγγελισμός, ο Ακάθιστος Ύμνος, επισφραγίζει με λαμπρότητα το τέλος της εβδομάδας, η οποία ήδη από την αρχή της είναι πανευφρόσυνη, καθώς ανοίγει με την πανηγυρική μνήμη του μεγάλου οσίου Ιωάννου του Σιναΐτου, συγγραφέως της Κλίμακος. Συγγραφέας και σύγγραμμα αποτελούν σημεία αναφοράς, φωτεινά ορόσημα στο νοητό στερέωμα της Εκκλησίας (Κυριακή Δ΄ των Νηστειών).

Από νεαρότατη ηλικία ο άγιος Ιωάννης αφιερώθηκε στον Θεό και επιδόθηκε σε μεγάλους ασκητικούς αγώνες. Πρόκοψε πάρα πολύ στην πνευματική του άνοδο, πέτυχε σε βαθμό ζηλευτό την ομοίωση προς τον Θεό. Ασκήθηκε αρχικά στη μοναχική υπακοή για δεκαεννιά χρόνια κοντά στον πνευματικό του γέροντα αββά Μαρτύριο. Μετά την κοίμηση του γέροντά του, έζησε σαράντα χρόνια ως ερημίτης. Τέλος, παρά τη θέλησή του, εκλέχθηκε ηγούμενος στη Μονή Σινά.

Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ ΤΑ ΣΤΑΥΡΟΛΟΥΛΟΥΔΑ??


Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως σήμερα φίλοι μου! 

Κατά τη διάρκεια της πρωινής θείας λειτουργίας, ο Σταυρός μεταφέρεται από τον ιερέα με πομπή στο κέντρο του ναού, όπου τελείται, όπως ορίζει το εκκλησιαστικό τυπικό, η ακολουθία της προσκυνήσεως του Τιμίου Σταυρού. 

Στη συνέχεια, οι πιστοί ασπάζονται τον Σταυρό και λαμβάνουν από το χέρι του ιερέα ως ευλογία διάφορα άνθη, βασιλικό ή κλαδάκια από δεντρολίβανο, τα λεγόμενα Σταυρολούλουδα. Τα οποία μετά τα φυλάσσουν στο εικονοστάσι των σπιτιών τους, όπως και τα άνθη του Επιταφίου. 

Παίρνουμε λοιπόν από την Εκκλησία τα λουλούδια που μας δίνει ο ιερέας και δεν ξέρουμε για ποιον σκοπό μας τα δίνει. Ποια είναι η χρήση τους; Τι να τα κάνουμε; Ναι μεν είναι ευλογίες, αλλά τα λουλούδια αυτά έχουν τον σκοπό τους. Τα Σταυρολούλουδα, όπως και τα λουλούδια του Επιταφίου, κάνουν ΘΑΎΜΑΤΑ! 

Κυριακή 15 Μαρτίου 2026

Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως



Από τα παμπάλαια χρόνια, το βράδυ του Σαββάτου της τρίτης εβδομάδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ο σταυρός μεταφέρεται στο κέντρο του ναού, και ολόκληρη η ακόλουθη εβδομάδα είναι γνωστή ως εβδομάδα του Σταυρού. Ξέρουμε πως η Μεγάλη Τεσσαρακοστή αποτελεί μία προετοιμασία για τη Μεγάλη Εβδομάδα, τότε που η Εκκλησία θα ανακαλέσει στη μνήμη της τον πόνο, τη σταύρωση και το θάνατο του Ιησού Χριστού πάνω στο σταυρό. Η προβολή του σταυρού στη μέση της Σαρακοστής, μας υπενθυμίζει το σκοπό της βαθύτερης και εντατικότερης εκκλησιαστικής ζωής κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής. Έτσι είναι ο κατάλληλος τόπος εδώ, για να σκεφτούμε το ρόλο του σταυρού, αυτού του σημαντικότατου και χαρακτηριστικότατου όλων των Χριστιανικών συμβόλων.

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

Κυριακή Γ’ Νηστειών – Της Σταυροπροσκυνήσεως: Να σηκώνουμε τον Σταυρό μας


Καθώς βρισκόμαστε στο μέσο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Εκκλησία μας προβάλλει στους ιερούς Ναούς μας τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου και μας καλεί να τον προσκυνήσουμε με δέος και πίστη και να πάρουμε χάρη πολλή και δύναμη για τον πνευματικό αγώνα που διεξάγουμε την περίοδο αυτή.

Τι θα πει αυταπάρνηση

Λίγες εβδομάδες πριν από το πάθος του ο Κύριος κάλεσε τους μαθητές του και τα πλήθη του λαού για να τους πει λόγια βαρυσήμαντα για τη ζωή τους και τη ζωή όλων μας. Όποιος θέλει, είπε, να με ακολουθήσει και να γίνει μαθητής μου, ας απαρνηθεί τον εαυτό του κι ας πάρει τη σταθερή απόφαση να υποστεί για μένα όχι μόνο κάθε θλίψη και δοκιμασία αλλά και θάνατο σταυρικό, και τότε ας με ακολουθεί.

Εἶναι ἀμέτρητοι οἱ χαρακτηρισμοί, πού προτάσσει στό ὄνομα τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἡ ὑμνολογία μας

Εἶναι ἀμέτρητοι οἱ χαρακτηρισμοί, πού προτάσσει στό 
ὄνομα τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἡ ὑμνολογία μας.

Σάββας Ἠλιάδης, Δάσκαλος


Ο Τίμιος Σταυρός της Κάτω Ζώδιας

Εἶναι ἀμέτρητοι οἱ χαρακτηρισμοί, ποὺ προτάσσει στὸ ὄνομα τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἡ ὑμνολογία μας καὶ οἱ ἰδιότητες καὶ οἱ θεῖες ἐνέργειες ποὺ χαρίζει πλουσίως στὰ ζωντανὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Προσπαθήσαμε νὰ καταγράψουμε κατὰ τὸ δυνατὸν ἀπὸ τὸ Μηναῖο τοῦ Σεπτεμβρίου, ἐπὶ τῇ ἑορτὴ τῆς Ὑψώσεως:

1. Ἄχραντος Σταυρὸς
2. θεῖος Σταυρὸς
3. ἀήττητον τρόπαιον
4. θυρεὸς (μεγάλη ἀσπίδα) ἀπροσμάχητος
5. σκῆπτρον (σύμβολο ἐξουσίας) ἔνθεον
6. πανάγιος Σταυρὸς
7. σκέπη κραταιὰ
8. τριμερὴς Σταυρὸς (ἀπὸ τὴν παράδοση τῆς Π. Διαθήκης μὲ τὸν Ἀβραὰμ καὶ τὸν Λὼτ)
9. ζωηφόρον ξύλον
10. φυλακτήριον θεῖον

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς: Ομιλία εις τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό


Απόσπασμα από την ομιλία

Ο ίδιος ο Κύριος, για τον οποίο και δια του οποίου έγιναν τα πάντα, δεν έλεγε πριν από τον Σταυρό, «όποιος δεν παίρνει τον σταυρό του για να με ακολουθήση, δεν είναι άξιός μου» (Ματθ. 10, 38); Βλέπετε ότι και πριν εμπηχθή, ο Σταυρός ήταν που έσωζε;

Αλλά και όταν ο Κύριος προέλεγε καθαρά στους μαθητάς το πάθος του και τον θάνατο δια του Σταυρού, ο δε Πέτρος μη υποφέροντας να τ’ ακούση και γνωρίζοντας ότι αυτός έχει εξουσία τον παρακαλούσε, «έλεος σ’ εσένα, Κύριε, δεν θα σου συμβή τούτο» (Ματθ. 16, 22), αυτόν μεν ο Κύριος τον επετίμησε, διότι στο θέμα τούτο συλλογιζόταν ανθρωπίνως και όχι θείως· αφού δε προσκάλεσε τον όχλο μαζί με τους μαθητάς του τους είπε· «όποιος θέλει να έλθη οπίσω μου, ας απαρνηθή τον εαυτό του, ας σήκωση τον σταυρό του και ας με ακολουθήση· διότι όποιος θέλει να σώση την ψυχή του, θα την χάση, όποιος δε χάση την ψυχή εξ αιτίας εμού και του ευαγγελίου, αυτός θα την σώση» (Ματθ. 16, 25).

Η ζωή την Μεγάλη Τεσσαρακοστή στο σπίτι Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου

Στίς Σαρακοστές καλό είναι να γνωρίζεις μόνο εκκλησία και σπίτι, τίποτ’ άλλο. Φτάνεις, λοιπόν, στο σπίτι. Τί θα κάνεις εκεί;

Θα αγωνιστείς μ’ όλη σου τη δύναμη να διατηρήσεις την προσήλωση του νου και της καρδιάς στον Κύριο. Αμέσως μετά την εκκλησία, τρέξε στο δωμάτιό σου και κάνε αρκετές μετάνοιες, ζητώντας ευλαβικά από τον Θεό να σε βοηθήσει , ώστε να αξιοποιήσεις το χρόνο της παραμονής σου στο σπίτι με τρόπο ωφέλιμο για την ψυχή σου.

Ύστερα κάθησε και ξεκουράσου για λίγο. Αλλά και τότε μην αφήνεις τους λογισμούς σου να ξεστρατίζουν. Διώχνοντας κάθε σκέψη, επαναλάμβανε νοερά την ευχή: “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με! Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με!”.

Η Προηγιασμένη θεία Λειτουργία και το μυστήριο της Ευχαριστιακής πείνας


π. ΗΛΙΑΣ Γ. ΔΙΑΚΟΥΜΑΚΟΣ

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ


Η Προηγιασμένη θεία Λειτουργία αποτελεί μία από τις πιο κατανυκτικές και ταυτόχρονα θεολογικά βαθιές εκφράσεις της εκκλησιαστικής ζωής. Μέσα στη σιωπή της Μεγάλης Σαρακοστής, η Εκκλησία δεν περιορίζει την ευχαριστιακή της αναπνοή, αλλά την καθιστά ακόμη πιο συνειδητή. Το πένθος δεν καταργεί την κοινωνία· την καθαίρει. Η άσκηση δεν αντικαθιστά την Ευχαριστία· οδηγεί σε αυτήν.

Το παρόν έργο επιχειρεί να αναδείξει τη θεολογική σημασία της θείας Κοινωνίας μέσα στην Προηγιασμένη θεία Λειτουργία. Να φορτίσει το γεγονός ότι η Ευχαριστία δεν είναι απλώς μία λατρευτική πράξη, αλλά η καρδιά της Εκκλησίας, η οντολογική τροφή της ύπαρξης και η πηγή της πνευματικής ανακαινίσεως.

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026

Πάτερ, πῶς νὰ νηστεψω ἀφοῦ τσακώνομαι μὲ τὸν (τὴν) σύζυγό κάθε μέρα;

Ἡ περίοδος τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς περιγράφεται συχνὰ ὡς ἕνα «πνευματικὸ στάδιο». Οἱ περισσότεροι ἀπὸ ἐμᾶς σπεύδουμε νὰ ἀλλάξουμε τὸ περιεχόμενο τοῦ ψυγείου μας, θεωρῶντας πὼς ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τὸ κρέας ἢ τὰ γαλακτοκομικὰ εἶναι τὸ κύριο ζητούμενο. Ὅμως, τί συμβαίνει ὅταν ἡ ἠρεμία τῆς νηστείας διακόπτεται ἀπὸ τὶς φωνὲς ἑνὸς καυγᾶ; Τί ἀξία ἔχει τὸ ἀλάδωτο φαγητό, ὅταν τὸ σπίτι «στάζει» πικρία καὶ θυμό;

Συχνά, ἡ προσκόλληση στοὺς τύπους τῆς νηστείας γίνεται ἡ ἀφορμὴ γιὰ νέες ἐντάσεις. «Γιατί δὲν μαγείρεψες νηστίσιμα;», «Γιατί δὲν σέβεσαι τὴν προσπάθειά μου;». Ἐκείνη τὴ στιγμή, ἡ νηστεία παύει νὰ εἶναι ἄσκηση ταπείνωσης καὶ γίνεται ὅπλο ἐπιβολῆς. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἔλεγε χαρακτηριστικά: «Τί ὠφελεῖ νὰ μὴν τρῶς κρέας, ἀλλὰ νὰ κατατρώγεις τὶς σάρκες τοῦ ἀδελφοῦ σου;». Στὴν περίπτωση τῆς συζυγίας, αὐτὸς ὁ «ἀδελφὸς» εἶναι ὁ πλησιέστερος ἄνθρωπός μας.

Ἂν οἱ καυγᾶδες μὲ τόν/τὴν σύζυγο εἶναι καθημερινὸ φαινόμενο, τότε ἡ δική μας Σαρακοστὴ πρέπει νὰ ἀποκτήσει ἄλλο περιεχόμενο. Ἡ πραγματικὴ ἄσκηση... φέτος δὲν εἶναι ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τὶς τροφές, ἀλλὰ ἡ νηστεία τῆς γλώσσας.