Μια συμφωνία που ντρόπιασε τον Ελληνισμό και δημιούργησε περισσότερα και σοβαρότερα προβλήματα από όσα υποτίθεται ότι επιχείρησε να λύσει.
8 χρόνια συμπληρώνονται από την αποφράδα ημέρα της υπογραφής της “συμφωνίας των Πρεσπών”, όταν η Ελλάς παρέδωσε ταυτότητα, ιστορία και αξιοπρέπεια. Μια συμφωνία που σημαδεύτηκε από την διχοστασία κυβερνητικών μεθοδεύσεων και λαϊκής βούλησης.
Μπορεί ο θλιβερός τότε πρωθυπουργός της χώρας να την υπέγραψε στους Ψαράδες της Πρέσπας, όμως ο λαός δεν υπέγραψε. Η υπογραφή του σβήστηκε στην πράξη από τα μεγαλειώδη παλλαϊκά συλλαλητήρια, και από το αίμα και τα δακρυγόνα στο ορεινό Πισοδέρι.
8 χρόνια μετά, αντιπροσωπεία της ΝΙΚΗΣ παραβρέθηκε στην εκδήλωση μνήμης που διοργάνωσε η Επιτροπή Ελληνισμού την Κυριακή 14 Ιουνίου στο μνημείο της αντίστασης και του αγώνα κατά της Συμφωνίας, στο σημείο όπου κορυφώθηκε το ΟΧΙ των Ελλήνων στην ντροπή, δηλώνοντας έτσι την συμπαράταξή μας στις δυνάμεις που εργάζονται για την εθνική αξιοπρέπεια.
Η ΝΙΚΗ συνεχώς ενεργεί με όλους τους τρόπους κατά της επονείδιστου συμφωνίας, με εκδηλώσεις, ομιλίες, ερωτήσεις στην Βουλή, και με κορυφαία την τεκμηριωμένη νομοθετική πρωτοβουλία κατάργησης της “Συμφωνίας” που κατέθεσε στο Κοινοβούλιο. Τίποτα δεν έχει τελειώσει. Η “Συμφωνία των Πρεσπών” είναι έωλη από όλες τις απόψεις, και καταστρατηγημένη στην πράξη, κυρίως από τους ίδιους τους βόρειους γείτονες. Μένει να αγωνιστούμε για να δούμε και την τυπική της κατάργηση.
Η ιστορία αιώνων και χιλιετιών δεν μπορεί να σβηστεί από το μελάνι μιας υπογραφής!!!
Η πατρίδα μας η Ελλάδα, αλλά και ευρύτερα ο Ελληνισμός, από την Κριμαία και την Οδησσό μέχρι την Αλεξάνδρεια, και από την Μάγκνα Γρέτσια μέχρι την Κύπρο και την Συρία, διαχρονικά αγκαλιάζει πληθυσμούς με διάφορες ιδιαίτερες πολιτιστικές αποχρώσεις, τοπικές παραδόσεις, γλώσσες και διαλέκτους. Η φωτεινή αγκαλιά της Ρωμιοσύνης χωράει όλους όσους ενστερνίζονται και αντλούν ταυτότητα από τον υπερ-χιλιετή Ελληνισμό, τον πολιτισμό αυτού του τόπου, τις μνήμες του, τις αξίες του, τις παραδόσεις του, την μεταφυσική του.
Στο πλαίσιο αυτό η Τέχνη, η Μουσική, τα διάφορα πολιτιστικά αγαθά και οι παραδόσεις όχι μόνο είναι πολύτιμα και σεβαστά, αλλά και πρέπει να στηρίζονται και να αναδεικνύονται από την επίσημη Πολιτεία. Είναι ο πλούτος μας.
Όμως κάποιες φορές η Τέχνη, αυτή η υπέροχη έκφανση του ανθρώπινου πνεύματος, μπορεί να υποστεί κακόβουλη εργαλειοποίηση. Αντί να ενώνει, να διχάζει. Αντί να εξυψώνει, να υπονομεύει.
Στις 9/8 το βράδυ διοργανώθηκε στην Καστοριά συνάντηση μνήμης και σύσφιξης σχέσεων από τις ανά τον κόσμο Παμμακεδονικές ενώσεις.
Η εκδήλωση έλαβε χώρα υπό την αυγουστιάτικη πανσέληνο στην πόλη της Καστοριάς στον αύλειο χώρο του Μακεδονικού Μουσείου στην ιστορική περιοχή «Ντολτσό» και τιμήθηκε από τον Μητροπολίτη Καστορίας Καλλίνικο, τους τοπικούς άρχοντες, καθώς και από πλήθος κόσμου του νομού Καστοριάς αλλά και όμορων νομών. Εκ μέρους του Κοινοβουλίου μοναδική παρουσία υπήρξε αυτή του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ κ.Νατσιού, μαζί με ομάδα μελών του Βουλευτηρίου του Κινήματος.
Κατά τους χαιρετισμούς και τις ομιλίες τονίστηκε η διαχρονική ελληνικότητα της Μακεδονίας, ο πατριωτικός χαρακτήρας του Μακεδονικού Αγώνα, καθώς και η ανάγκη συντονισμένων δράσεων για την ανατροπή της σκοπιανής αλυτρωτικής προπαγάνδας.
Ειδικό ενδιαφέρον για την Φλώρινα είχε η παρουσία δυο εξεχουσών θυγατέρων της πόλης μας:
- Της δασκάλας κ.Σόνιας Ευθυμιάδου, ως κεντρική ομιλήτρια με θέμα «Μακεδόνες, σάρξ εκ της σαρκός του γένους των Ελλήνων», και
- Της δρ.Θωμαής Κακουλή-Νουάρτε, ως εκπροσώπου του Μακεδονικού Συλλόγου Ιρλανδίας
Ο πρωθυπουργός των Σκοπίων, Κρίστιαν Μίτσκοσκι - Φωτ. AP/ Boris Grdanoski
Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να αφαιρέσει κάθε αναφορά σε «μακεδονική» ταυτότητα και γλώσσα από την έκθεση προόδου για την ένταξη των Σκοπίων στην ΕΕ έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις στα Σκόπια. Η κίνηση, που προωθήθηκε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) με πρωτοβουλία του Βούλγαρου ευρωβουλευτή Αντρέι Κόβατσεφ, έχει προκαλέσει πολιτική και διπλωματική κρίση, με τον πρωθυπουργό των Σκοπίων, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, να εκφράζει οργή και να καταγγέλλει «ταλιμπανικές» μεθόδους.
Ακολούθως με το θέμα που έχει ανοίξει σχετικά με τα διάφορα αλυτρωτικού περιεχομένου σκοπιανά τραγούδια, που ακούγονται σε κάποια πανηγύρια της Μακεδονίας, συγκεκριμένων "πολιτιστικών" συλλόγων, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (ΠΟΠΣΜ) προέβη στην ακόλουθη ανακοίνωση, όπου και παραθέτει σε Ελληνική μετάφραση, στίχους από 26 (!) τραγούδια στην τοπική Βουλγάρικη διάλεκτο, που έχουν ακουστεί και μπορεί να ακούγονται δημοσίως στα εν λόγω "πανηγύρια". Έτσι οι πολίτες της Μακεδονίας μπορούν να βγάλουν τα συμπεράσματά τους, για τον χαρακτήρα αυτών των εκδηλώσεων.
Η ανακοίνωση:
Η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ
θέλοντας να συμβάλλει στην σωστή ενημέρωση σχετικά με τα τραγούδια που ακούγονται στα πανηγύρια, κυρίως της Κεντροδυτικής Μακεδονίας, δημοσιεύει τις μεταφράσεις στα Ελληνικά, 26 «προπαγανδιστικών» και «αλυτρωτικών» τραγουδιών που ακούγονται σε αυτά, στην γλώσσα γειτονικών κρατών, για να μπορέσει ο κόσμος να διαβάσει τί λένε, να κρίνει το περιεχόμενο και να βγάλει μόνος του τα συμπεράσματά του.
Πρέπει να σταματήσει η παραπληροφόρηση και η πολιτική-κομματική εκμετάλλευση των πανηγυριών, και να αφεθούν αυτά να επιτελέσουν τον αυστηρά πολιτιστικό ρόλο που πρέπει να έχουν, σεβόμενα τις αυθεντικές τοπικές παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα που ενώνουν και δεν διχάζουν.
Εις μνήμην του μακεδονομάχου Παύλου Μελά και της ένδοξης θυσίας του, τελέστηκε την Παρασκευή 18/10 το βράδυ αγρυπνία και μνημόσυνο στον Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής Πισοδερίου, όπως είχε προαναγγελθεί (https://perivleptosfl.blogspot.com/2024/10/blog-post_87.html)
Προηγήθηκε πορεία από την Ι.Μ. Αγίας Τριάδας μέχρι το Πισοδέρι, μέσω δασικού δρόμου, σε ανάμνηση της μεταφοράς και της ταφής της κεφαλής του εθνικού ήρωα.
Συγκινητική λεπτομέρεια, η μικρή ανθοδέσμη που άφησε στον τόπο ταφής της κεφαλής του παππού της η εγγονή του Παύλου Μελά, Ναταλία, που αν και υπέργηρη, βρήκε την δύναμη και επισκέφτηκε φέτος την ακριτική περιοχή μας.
« Μην προσπαθείς να με αποτρέψεις. Δεν αλλάζω. Μη με αναγκάζεις να σου κρύβω τις σκέψεις μου, τα σχέδιά μου. Μόνο θα μου δυσκολέψειςτην εκτέλεση του καθήκοντός μου».
Αυτά έλεγε ο Παύλος Μελάς στη σύζυγό του, τη Ναταλία, που προσπαθούσε ιδιαιτέρως να τον κλονίσει να μη πάει στην Κοζάνη, για να οργανώσει την εργασία, που, όπως του έλεγαν οι δύο Κοζανίτες γίνονταν στην Κοζάνη, λίγο πριν τις 9 Ιουλίου 1904. Αλλά με το αρβανίτικο του το κεφάλι, το αγύριστο -λόγια δικά του- δεν μετέβαλε γνώμη και ξεκίνησε, ζητώντας συγχώρηση από όλους τους δικούς του.
΄Ηταν ο Μελάς, ο ήρωας, το παλληκάρι, που μολονότι είχε τόση ανάγκη παρηγοριάς και αγαπούσε τόσο πολύ τους οικείους του, ώστε απορούσε πώς είχε τη δύναμη να ζη μακριά τους έστω και για λίγες μέρες, παρά ταύτα τα θυσίασε όλα χάριν μιας Ιδέας: της Μακεδονίας.
΄Ηταν αυτός που ήρθε σ’ έναν αφιλόξενο τόπο και αγάπησε τους Μακεδόνες πέρα και πάνω απ’ όλα. Με πόση αγάπη μοίραζε 600 έκτακτα λουκούμια στα Μακεδονόπουλα της Ρούλιας (Κώττα), στην πρώτη περιοδεία, και βλέποντας την ανταποδοτική αγάπη των εντοπίων έγραφε: «Τώρα βλέπομεν πόσον ενθουσιασμόν κλείουν εις τα στήθη των όλοι αυτοί οι πατριώται, τους οποίους ουδέποτε οι επίσημοί μας ηδυνήθησαν να γνωρίσουν»! Αυτοί οι πατριώτες και οι γονείς των παιδιών έβλεπαν στο πρόσωπό του κάτι άλλο που το συνέκριναν με την αγριότητα των κομιτατζήδων. ΄Οταν, μάλιστα, αναφέρεται στις Μακεδόνισσες, λέγει χαρακτηριστικά ότι «αι γυναίκες ιδίως έχουν φοβερά ανεπτυγμένον το αίσθημα το ελληνικόν και ορθόδοξον».
Με την παρουσία του στη Μακεδονία -κατά την πρώτη περιοδεία- αναθαρρούν οι Μακεδόνες τόσο πολύ, ώστε ο Παύλος αισθάνεται πως είναι ο ευτυχέστερος άνθρωπος του κόσμου. Αλλά βέβαια οι εν Αθήναις τον αποσπούν «τόσον ματαίως και βλακωδώς» από όλους όσους λάτρευε. Όμως ο νους και η σκέψη του ήταν στους Μακεδόνες που είχαν τόσο εκτεθεί. Δεν εμπιστευόταν καθόλου τη σαθρά διπλωματική θεωρία ότι, εφόσον τυπικώς οι ιερείς και οι δάσκαλοι διατηρούνταν στις θέσεις τους, δεν «χάνομεν έδαφος». Εκτός τόπου και χρόνου.
΄Ηταν ο Μελάς που, αν και απορούσε πώς είχε τη δύναμη να αφήνει την μόνην τουευτυχίαν, αναθαρρούσε μέσα στις δυσκολίες του αγώνα του συλλογιζόμενος «τι υποφέρουν εκείνοι οι δυστυχείς» Μακεδόνες, οι οποίοι από στιγμή σε στιγμή περίμεναν να τους χωρίσει από τις οικογένειές τους «η μάχαιρα των δολοφόνων».
Ζη μέσα σε δυσχέρειες που τις ξεπερνά με το θάρρος και την πεποίθησή του πως τόσες λύπες και τόσους αγώνες θα ανταμείψει ο Θεός. Ελπίζει στην επιτυχία. Φανατίζει. Ενθουσιάζει με την πειστικότητα και τη φλόγα του λόγου του. Πολλοί Μακεδόνες δακρύζουν και ζητωκραυγάζουν. Εξεγείρει κοιμισμένες συνειδήσεις. ΄Αλλοτε όμως αναλογίζεται αν θα τον αξιώσει ο Θεός να αφήσει στην οικογένειά του όνομα για το οποίο να υπερηφανεύονται. Είναι βέβαιος και γράφει: Θα επιτύχωμεν! Νοιώθει απογοήτευση. Μόνος του σκέφτεται να φύγει ή να προσπαθήσει να πείσει. Τον πιάνει μανία να επιστρέψει για μια στιγμή, να σφίξει στην αγκαλιά του τους δικούς του και να επιστρέψει στη Μακεδονία. Σκέφτεται πως αν αποτύχει, θα δικαιώσει την κυβέρνηση και τους απαισιόδοξους και θα πεισθούν πλέον ότι δεν μπορεί να γίνει τίποτε στη Μακεδονία. Υπάρχουν στιγμές που θεωρεί το έργο του «απεγνωσμένον κίνημα».
Μένει όμως ακλόνητος. Αναγνωρίζει πως είναι από εκείνους που εύκολα αποθαρρύνονται, αλλά εύκολα και γρήγορα ανακτούν το χαμένο θάρρος. Συμπονεί τους Μακεδόνες που πολλές φορές είναι διστακτικοί. Γι’ αυτό και τον καλούν να τους ενθουσιάσει, όταν δεν εννοούν να θυσιάσουν τίποτε υπέρ του μεγάλου σκοπού. Κινδυνεύει από Τούρκους και κομιτατζήδες. ΄Ωρες ατέλειωτες περιπλανιέται σε κακοτράχαλα και πυκνά βουνά, στη βροχή (Βρέχει, βρέχει, βρέχει, φρίκη),σε ποτάμια, μουσκεμένος μέχρι τις κνήμες. Πάσχει από ρευματισμούς. Τα καταπληγωμένα πόδια του υποφέρουν τα πάνδεινα. Υποφέρει από την πείνα. Όταν δεν έχει φαγητό, τρέφεται με το ίδιον λίπος. Κοιμάται με τους κοριούς. Υφίσταται βάσανα περισσότερα απ’ ό,τι οι άνδρες του και γι’ αυτό τον σέβονται.
Αισθάνεται ότι έγινε όργανο δυνάμεως πολύ μεγάλης που έχει την ισχύ να κατασιγάσει όλα τα αισθήματά του και να τον ωθεί διαρκώς προς τη Μακεδονία. Νοιώθει πως, «αν ο Θεός είναι δίκαιος», θα του επιτρέψει να ξαναδεί τους δικούς του και θα τον ανταμείψει επιτρέποντάς του να βοηθήσει τους δυστυχείς Μακεδόνες. Είναι βέβαιος πως ο Θεός θα προστατεύσει το έργο του. Ενδόμυχα ευρίσκεται σε τόση απόγνωση, αλλά προσπαθεί να ενθουσιάσει και να ενθαρρύνει τους άνδρες του.
Διστάζει να φονεύσει τους κακούργους. Μέσα στο σκοτάδι της εκκλησίας στη μονή Τσιριλόβου κλαίει με απελπισία. Αισθάνεται σαν να είναι στην κόλαση και εντελώς μόνος. Λησμονεί το ευγενές μέρος της αποστολής του και βλέπει «μόνον φόνους αγρίους, ερήμωσιν οικογενειών, απελπισίαν». Αποκρούει με φρίκη τέχνασμα σύλληψης κομιτατζή στο Στρέμπενο (Ασπρόγεια). Κλαίει συλλογιζόμενος το δράμα των συλληφθέντων. Υποφέρει διότι βλέπει τη σκληρή ανάγκη και δεν θέλει να δώσει εντολή εκτέλεσης. Καθησυχάζει τους υπαίτιους, αλλά παρά τις καλές του προθέσεις, αισθάνεται πως είναι υποκριτής και σιχαίνεται τον εαυτό του. Αναρωτιέται διαρκώς αν έχει το δικαίωμα να συλλάβει κάποιον, όσο κακούργος και αν είναι, και να τον φονεύσει, να τον τραβήξει από την οικογένειάν του, να γίνει δήμιος. Απελευθερώνει τους ενόχους απειλώντας τους. Του αναγνωρίζουν, όμως, πως ο τρόπος και η ομιλία του «ήσαν καλύτεροι από 10 φόνους». Η αρχοντιά και η καλωσύνη του φαίνεται από το ότι επιστρέφει κλαπέντα χρήματα και λέγει: «Ημείς δεν ληστεύομεν».
Είναι ο πρώτος ΄Ελληνας καπετάνιος από την Ελλάδα. Πώς λοιπόν να μη τον χαιρετούν με δάκρυα χαράς στη Μπελκαμένη (Δροσοπηγή)! Υποχρεώνει και πείθει επτά γονείς να αποσύρουν τα παιδιά τους από το ρουμανικό σχολείο. Διορίζει επιτροπές.
΄Ενδεκα ημέρες προ του φόνου απογοητεύεται, διότι από το πρόγραμμά του το «εκατοστόν μόνον» έκανε. Παρά ταύτα καταγίνεται στην οργάνωση, η οποία βαίνει καλώς. Τέσσερις μέρες πριν ομολογεί ότι, παρά τη νοσταλγία του, έχει τις ικανοποιήσεις του. Τον κρατά στη Μακεδονία το καθήκον και προπαντός οι υποχρεώσεις που ανέλαβε. ΄Εχει ένα προαίσθημα. Αισθάνεται ότι θυσιάζεται και αναρωτιέται: «Τουλάχιστον θα κατορθώσω τίποτε; ΄Η θα χανδακώσω την ιεράν αυτήν υπόθεσιν; Πότε τρέμω και πότε ενθουσιώ». Κατορθώνει να ζεστάνει τους εντόπιους. Θεωρεί πως είναι αδύνατον να φύγει από τη Μακεδονία, πριν να εξαντλήσει όλες τις προσπάθειές του.
Στις 13 Οκτωβρίου 1904 φονεύεται από τουρκικό βόλι. Ξεψυχώντας έχει την ικανοποίηση πως έκανε το καθήκον του. Τώρα πλέον -εκεί που είναι- μπορεί να είναι ικανοποιημένος πως είναι «ο ευτυχέστερος των θνητών», διότι όντως έκανε καλά το καθήκον του προς την Πατρίδα.
Πράγματι ο Παύλος Μελάς έπραξε το καθήκον του. Μα η θυσία του δεν πήγε χαμένη. Τα θυσίασε όλα για εκείνο το γούρικο σύνθημα ΠΑΤΡΙΣ-ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, διότι είχε την ακράδαντον πεποίθηση ότι μπορούμε να σώσουμε πολλά στη Μακεδονία. ΄Ομως η θυσία του ήταν αυτή που εξήγειρε τον Ελληνισμό. ΄Ελεγε προφητικά: «Και αν είναι πεπρωμένον να σκοτωθώ εις τα βάθη της Μακεδονίας, τότε θα ιδήτε τι έχει να γίνει!».
΄Οντως. Αμέσως έγινε εθνικός ήρωας. Ως τότε ελάχιστοι απασχολούνταν με σοβαρότητα στο τι μέλλει γενέσθαι στη Μακεδονία. Η δε κρατική ανεπάρκεια ήταν χαρακτηριστική. Ο Μελάς απέδειξε ότι «η Μακεδονία είναι οι πνεύμονες όλης της Ελλάδος και άνευ αυτών η λοιπή Ελλάς δεν δύναται να ζήσει». Ο θάνατός του κατέδειξε την επιτακτική ανάγκη να σωθεί η Μακεδονία, η δε σωτηρία της κατέστη ύψιστος εθνικός σκοπός. Αν τότε ο Ελληνισμός δεν έτρεχε να σώσει τη Μακεδονία, η περιοχή θα περιερχόταν στους Βουλγάρους που εργάζονταν μεθοδικά και εγκληματικά.
Η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να υποστηρίξει ενεργά και με σοβαρότητα τον αγώνα. Πλειάδα σωμάτων εισήλθαν τότε στη Μακεδονία. Πολλοί αξιωματικοί ανέλαβαν την αρχηγία ενόπλων σωμάτων. ΄Αλλοι συνέλεγαν πληροφορίες, στρατολογούσαν ντόπιους, παρουσιάζονταν ως δάσκαλοι, ζωέμποροι, ασφαλιστές, ιατροί, αλιείς, επιστάτες σε εργοστάσια, ακόμη και ηγούμενοι, όπως ο Μιχαήλ Αναγνωστάκος. Τα προξενεία έγιναν κέντρα οργάνωσης και δημιουργίας μηχανισμών, βοηθούμενοι όλοι από τους εντόπιους της Μακεδονίας.
Ναι! Αυτό το έθνος δεν χάθηκε. Δικαιώθηκες, Παύλε Μελά, συ που στις 22 Ιουλίου 1904 έγραφες από την Κοζάνη: «Ναι, δεν θα χαθεί αυτό το έθνος. ΄Εχει τόσους και τόσους καλούς πατριώτας, ώστε είναι αδύνατον να μη επικρατήσει όταν τεθούν εις κίνησιν και χρησιμοποιηθούν δεόντως αι δυνάμεις του». Όταν προφήτευες το τι πρόκειται να γίνει αν σκοτωθείς, το πρόσωπό σου περιεβλήθη την αίγλη των προφητών και των μαρτύρων, όπως έγραφε ο Σπύρος Μελάς. Η Πατρίδα σε περιέβαλε με την αίγλη των προφητών και των μαρτύρων. Το έργο σου και η θυσία σου δεν πήγαν χαμένα.
Δεν μας ενδιαφέρει αν οι εθνομηδενιστές υποτιμούν βάναυσα τη θυσία σου και παραχαράσσουν την ιστορία σου. Απλώς αγανακτούμε με τη νοοτροπία των περισπούδαστων που πισωπατήσαν, που στης ντροπήςτα έδρανα καθίσαν, να μιλήσουν τάχα, να κρυφτούν. Ο αντρειωμένος Παύλος Μελάς -τον βλέπουμε- και πάλι στέκεται μπροστά στις κερκόπορτες και βροντοφωνάζει ξανά: ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ. Δεν είσαι μύθος, στις μέρες μας δεν χάθηκες, μα δεν ξεχνιέσαι σε τούτους τους άγουρους καιρούς.
Οι αγώνες και οι θυσίες των αγωνιστών της Μακεδονίας καθυστέρησαν για οκτώ μήνες την κάθοδο των τουρκικών ενισχύσεων στον Νότο, συμβάλλονταςσημαντικά στην εδραίωση της επανάστασης.
Εκατό δεκαέξι χρόνια μετά τον θάνατο του Παύλου Μελά, που σηματοδοτεί και την επίσημη ημερομηνία έναρξης του Μακεδονικού Αγώνα, ερχόμαστε να τιμήσουμε όλους εκείνους που με τη ζωή τους πλήρωσαν τα λύτρα της δικής μας ελευθερίας, αυτούς που μας δίνουν την ευκαιρία να βρεθούμε για ακόμη μια φορά κοντά στην ιστορία αυτού του τόπου, να αναλογιστούμε και να αναλάβουμε τις δικές μας ευθύνες.
Ο Μακεδονικός Αγώνας είναι η προσπάθεια για να διατηρηθεί ζωντανή η ελληνική συνείδηση των κατοίκων της Μακεδονίας και οι Μακεδονομάχοι, είναι οι άνδρες και οι γυναίκες που με αυταπάρνηση και γενναιότητα μαζεύτηκαν από όλα τα μέρη του ελληνικού κόσμου και στήριξαν τον σκοπό αυτό μέσα στις αντίξοες συνθήκες μιας καταρρέουσας Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Μέσα στον μακεδονικό χώρο συγκρούονταν Έλληνες, Σέρβοι, Βούλγαροι καθώς και Ρουμάνοι που διεκδικούσαν την πατρότητα του βλάχικου στοιχείου στην περιοχή.
Την ολιγωρία του ελληνικού κράτους, που είχε βγει τραυματισμένο από την ελληνοτουρκική σύρραξη του 1897, έρχεται να καλύψει το Οικουμενικό Πατριαρχείο με τον διορισμό νέων και δραστήριων μητροπολιτών στην Μακεδονία. Γερμανός Καραβαγγέλης στην Καστοριά, Χρυσόστομος Καλαφάτης στην Δράμα, Ιωακείμ Φορόπουλος στο Μοναστήρι, Αιμιλιανός Λαζαρίδης στα Γρεβενά, Φώτιος Καλπίδης στην Κορυτσά καθώς και πολλοί άλλοι έρχονται να διασώσουν την ελληνικότητα της Μακεδονίας. Παράλληλα με αυτούς έρχονται να επικουρήσουν το εθνικό έργο ο Λάμπρος Κορομηλάς κι ο Ίωνας Δραγούμης, πρόξενος και υποπρόξενος αντίστοιχα στην Θεσσαλονίκη και στο Μοναστήρι. Στην Αθήνα, το Μακεδονικό Κομιτάτο, στελεχωμένο από άνδρες όπως ο Δημήτριος Καλαποθάκης και ο Νικόλαος Πολίτης, προσπάθησε να διαφωτίσει την κοινή γνώμη για όσα συνέβαιναν σε αυτόν εδώ τον τόπο.
Μιά μόλις μέρα μετά την δολοφονία του Παύλου Μελά, στις 14 Οκτωβρίου του 1904… και η ελληνική παράδοση καταγράφει με το παράκάτω δημώδες και γλαφυρό ποιήμα την θυσία της:
.
–
Παιδιά μου , γιατί χύνεται δάκρυα με τόση λαύρα κι όλα φοράτε μαύρα στο έρμο αυτό σχολειό ; – Έκαψαν τη δασκάλα μας Βούλγαροι δολοφόνοι κι έχουμε μείνει μόνοι , χωρίς μανούλα πλειό . Γιατί από μάνα πιο πολύ μας αγαπούσε εκείνη , η δόλια Αικατερίνη από τη Γευγελή . Της είπαν να παραδοθεί τα τέρατα εκείνα. Μ’ αυτή σαν Μπουμπουλίνα, ενώ πυροβολεί, τους λέει ” Δεν παραδίνεται ποτέ της μια Ελληνίδα “. Κι ως λύκαινα ηρωίδα τρεις ώρες τους κρατεί. Μα τέλος την εκάψανε κι επέταξε στα ουράνια κι εμάς σε μαύρη ορφάνια μας άφησε στη γη .
« Μην προσπαθείς να με αποτρέψεις. Δεν
αλλάζω. Μη με αναγκάζεις να σου κρύβω τις σκέψεις μου, τα σχέδιά μου. Μόνο θα
μου δυσκολέψεις την εκτέλεση του καθήκοντός
μου».
Αυτά έλεγε ο Παύλος Μελάς στη σύζυγό του,
τη Ναταλία, που προσπαθούσε ιδιαιτέρως να τον κλονίσει να μη πάει στην Κοζάνη, για
να οργανώσει την εργασία, που, όπως
του έλεγαν οι δύο Κοζανίτες γίνονταν στην Κοζάνη, λίγο πριν τις 9 Ιουλίου 1904.
Αλλά με το αρβανίτικο του το κεφάλι, το
αγύριστο -λόγια δικά του- δεν μετέβαλε γνώμη και ξεκίνησε, ζητώντας
συγχώρηση από όλους τους δικούς του.
΄Ηταν ο Μελάς, ο ήρωας, το παλληκάρι, που
μολονότι είχε τόση ανάγκη παρηγοριάς και αγαπούσε τόσο πολύ τους οικείους του,
ώστε απορούσε πώς είχε τη δύναμη να ζη μακριά τους έστω και για λίγες μέρες,
παρά ταύτα τα θυσίασε όλα χάριν μιας Ιδέας: της Μακεδονίας.
΄Ηταν αυτός που ήρθε σ’ έναν αφιλόξενο
τόπο και αγάπησε τους Μακεδόνες πέρα και πάνω απ’ όλα. Με πόση αγάπη μοίραζε
600 έκτακτα λουκούμια στα Μακεδονόπουλα
της Ρούλιας (Κώττα), στην πρώτη περιοδεία, και βλέποντας την ανταποδοτική αγάπη
των εντοπίων έγραφε: «Τώρα βλέπομεν πόσον ενθουσιασμόν κλείουν εις τα στήθη των
όλοι αυτοί οι πατριώται, τους οποίους ουδέποτε
οι επίσημοί μας ηδυνήθησαν να γνωρίσουν»! Αυτοί οι πατριώτες και οι γονείς
των παιδιών έβλεπαν στο πρόσωπό του κάτι άλλο που το συνέκριναν με την
αγριότητα των κομιτατζήδων. ΄Οταν, μάλιστα, αναφέρεται στις Μακεδόνισσες, λέγει
χαρακτηριστικά ότι «αι γυναίκες ιδίως έχουν φοβερά ανεπτυγμένον το αίσθημα το ελληνικόν και ορθόδοξον».
Η Ημέρα του Μακεδονικού Αγώνα τιμάται κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή μετά την 13η Οκτωβρίου (ημερομηνία θανάτου του Παύλου Μελά το 1904). Λόγω των ιδιαιτέρων συνθηκών που επικρατούν λόγω Covid-19, δεν θα μπορέσουν να πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις, στο ιστολόγιό μας θα αναρτώνται άρθρα σχετικά με την επέτειο αυτή.
Ακολουθεί το κείμενο του κ. Μιχαήλ Φωτίου.
- Αυτήν την Κυριακή, καλό μου εγγονάκι, τιμούμε την επέτειο του Μακεδονικού Αγώνα.Στις εκκλησιές μας θα γίνουν μνημόσυνα για τους Μακεδονομάχους και θα ψαλούν δοξολογίες. Τα σπίτια και τα δημόσια κτίρια θα σημαιοστολιστούν. Οι δάσκαλοι, στα σχολεία, θα μιλήσουν στα παιδιά για τις θυσίες και τα μαρτύρια των αγωνιστών και οι προτομές των μακεδονομάχων θα στολιστούν με δάφνινα στεφάνια.
- Και γιατί όλα αυτά, παππού; Τόσο σημαντική είναι αυτή η επέτειος;
- Είναι πολύ σημαντική, παιδί μου, αλλά δυστυχώς εμείς οι Έλληνες δεν της έχουμε δώσει την αξία και την λαμπρότητα που της πρέπει. Αρκεί να σου πω ότι η επέτειος αυτή τιμάται μονάχα εδώ, στα χώματα της Μακεδονίας μας, ενώ σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα δεν γίνεται ούτε η παραμικρή αναφορά. Κι ας έχουνε πει γνωστοί ιστορικοί και μεγάλοι πολιτικοί άνδρες ότι η επέτειος του Μακεδονικού Αγώνα είναι ισάξια με εκείνη της 25ης Μαρτίου.
- Εσύ, παππού, πολέμησες στον Μακεδονικό Αγώνα;
- Εγώ, άγγελέ μου, δεν πολέμησα. Πολέμησε, όμως, ο πατέρας μου, δηλαδή ο προπάππος σου. Ο Αγώνας τον είχε βρει παλληκαράκι είκοσι χρονών. Σαν να τον βλέπω, τώρα, να μας διηγείται γεγονότα και περιπέτειες από τα χρόνια εκείνα.
