28η Ὀκτωβρίου 2025: Ὧρες αὐτοκριτικῆς

Ἐπειδή τό παρελθόν διδάσκει, πρέπει νά ὑπενθυμίζεται· τώρα μάλιστα πού τά ΝΑΙ περίσσεψαν.

Τό ΟΧΙ εἶναι ὁ ἀλάνθαστος καί σταθερός βηματοδότης τῆς ἀργόσυρτης Ἐθνικῆς μας ἱστορικῆς διαδρομῆς, ἐδῶ καί τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια.

Ποιός μπορεῖ νά ξεχάσει τό ΟΧΙ τῶν Θερμοπυλῶν, τῆς Σαλαμίνας καί τοῦ Μαραθῶνα ἀπέναντι στόν Πέρση εἰσβολέα;

Ποιός δικαιοῦται νά λησμονήσει τό ΟΧΙ τοῦ Κωνσταντίνου Παλαιολόγου στήν Ὀθωμανική βαρβαρότητα;

Ποιός τολμᾶ νά προσπεράσει ἤ νά ὑποτιμήσει τό ΟΧΙ τοῦ Μάρκου Μπότσαρη, τοῦ Ἀθανασίου Διάκου, τοῦ Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, τοῦ Καραϊσκάκη, τοῦ Λάμπρου Κατσώνη, τοῦ Ἐμμανουήλ Παππᾶ, τῆς Μπουμπουλίνας, τῆς Δόμνας Βισβίζη στόν Τοῦρκο δυνάστη;

Η «Παναγιά της Νίκης» του Γιάννη Τσαρούχη

Η «Παναγιά της Νίκης». Η διάσημη εικόνα που ζωγράφισε ο Γιάννης Τσαρούχης μετά το όραμα ενός στρατιώτη στο μέτωπο. Τι απέγινε το εκκλησάκι που χτίστηκε στο σημείο με έρανο του στρατεύματος. Κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού πολέμου δεν ήταν λίγοι οι στρατιώτες που ανέφεραν ότι σε δύσκολες στιγμές στο μέτωπο, αναζήτησαν στήριγμα στο θεό και προσευχήθηκαν στην Παναγία για να τους προστατεύσει.

Κάποιοι από αυτούς που βρέθηκαν σε μεγάλη δοκιμασία, ανέφεραν ότι είχαν δει ακόμα και οράματα με την μορφή της Παναγίας. Η διήγησή τους εκείνες τις δύσκολες ώρες του πολέμου, διαδόθηκαν σαν αστραπή μέσα στο στράτευμα. Μία τέτοια αναφορά έγινε η αφορμή για να εμπνευστεί και να ζωγραφίσει ο Γιάννης Τσαρούχης την περίφημη «Παναγία της Νίκης».

Σαράντος Καργάκος: Τι απαιτούν οι ήρωες του '40-'41

Του Σαράντου Καργάκου

Ο Δημοσθένης που δεν ήταν ιδιαίτερα θωπευτικός έναντι των Αθηναίων πολιτών, τους λέγει σε μια αποστροφή λόγου κάτι, που και για τους τωρινούς Ελληνες είναι ιδιαίτερα διδακτικό: «Νομίζετε τους προγόνους ημών αναθείναι τα τρόπαια, ουχ ίνα θαυμάζητε αυτά θεωρούντες, αλλ’ ίνα μιμήσθε τας εκείνων αρετάς». Με απλά λόγια: Να έχετε υπόψη σας ότι οι πρόγονοί μας έστησαν τα τρόπαια όχι για να τα θαυμάζετε και να τα χαζεύετε αλλά για να μιμείσθε τις πράξεις της παλικαριάς τους.

ΟΙ ΗΡΩΕΣ του ’40-’41 έχουν ακούσει -θ’ακούσουν και φέτος- εγκώμια πολλά. Για πολλούς έχουν στηθεί μνημεία λαμπρά. Αλλά πόσο είμαστε διατεθειμένοι να μιμηθούμε «τας εκείνων αρετάς»; Εκείνοι βρέθηκαν μέσα στη δίνη του μεγαλύτερου και πιο ανθρωποβόρου πολέμου της Ιστορίας. Στο πιο περίπλοκο διπλωματικό γαϊτανάκι. Πέρα από τη χρονία οικονομική αφαίμαξη λόγω του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου που είχε επιβληθεί από το 1897, ήσαν αντιμέτωποι μιας δολίας πολιτικής απειλής, με αναπόφευκτη κατάληξη την πολεμική εμπλοκή.

«Η Πίνδος, το Καλπάκι και τα φοβερά υψώματα 717, 731, 733, 1308 (Τρεμπεσίνας)» (Είναι τα υψώματα – άνθη της PRIMAVERA – Άνοιξης 9-15/3/1940)

«Η Πίνδος, το Καλπάκι και τα φοβερά υψώματα 717, 731, 733, 1308 (Τρεμπεσίνας)»

(Είναι τα υψώματα – άνθη της PRIMAVERA – Άνοιξης 9-15/3/1940)

Νίκος Σακαλάκης, Μαθηματικός

Καθώς το έτος 1940 πλησίαζε στο τέλος του, οι ναζί με φυσικό σύμμαχό τους τον Μουσολίνι, ωθούσαν την Ελλάδα (πατρίδα μας) στη νέα παγκόσμια σύγκρουση, μεγαλύτερη από την πρώτη.

Φασισμός – ναζισμός, μετά την αποικιοκρατία, είναι το πλέον εγκληματικό (τερατώδες) δημιούργημα της Ευρωπαϊκής Ηπείρου. Για «Ενωμένη Ευρώπη» μιλούσε το μεγάλο Ράιχ, μιας «και οι Γερμανοί είναι εκείνοι που θα προσφέρουν στην Ευρώπη την ηγετική της τάξη», όπως αυτό πίστευε!

Στην αποτρεπτική αντίσταση εναντίον της ναζιστικής – φασιστικής τάξης των ευρωπαϊκών πραγμάτων, η πατρίδα μας, με πιστότητα στις μεγάλες αξίες της Ορθοδοξίας και του διαχρονικού Ελληνισμού (Ελευθερία, Δημοκρατία κλπ), προσέφερε τα μέγιστα.

Τα γεγονότα του πολέμου της Ιταλίας έναντι της Ελλάδος, δίνουν απαντήσεις, ως άμεσης περιγραφής της εμπειρίας των Ελλήνων μαχητών στα χαρακώματα, στις βουνοπλαγιές και στα υψώματα των πεδίων των μαχών∙ απαντήσεις στη φαινομενολογία των πάσης φύσεως αρνητών του έπους του ’40.

1940 Η Υπογραφή του Θεού

1940 Η Υπογραφή του Θεού

(Αριστείδης Δασκαλάκης)

Παράξενα συναισθήματα κατακλύζουν το είναι μας αυτές τις ημέρες. Για εμάς που αγαπάμε την Πατρίδα. Περήφανοι για την εποποιία του ‘40, τον αγώνα του ’21, μα και αμήχανοι για τους επιγόνους εκείνων των τεράστιων αναστημάτων της εθνικής αντίστασης. Του αγώνα της λεφτεριάς.

Ράσο και λαός, ένα σώμα. Μια φωνή , μια ψυχή. Τι σθένος, τι ρώμη, τι πίστη και ελπίδα στο Θεό, όπλισαν τα χέρια και τις καρδιές των Ελλήνων. Και έδωσαν παράδειγμα φωτεινό σε ολόκληρη την οικουμένη. Τότε ήταν που ειπώθηκε το «οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες». Και όχι από χείλη Έλληνα. Και ο Έλληνας πλέον, δεν έχει την ανάγκη να γίνει ήρωας, μα ο ήρωας να μοιάσει του Έλληνα.

Η μικρή Ελλαδίτσα, κατάφερε αυτό που δεν κατάφεραν πολύ μεγαλύτερες πληθυσμιακά χώρες και με ισχυρότερο στρατό. Γιατί εκεί που λείπουν τα όπλα και τα άρματα, έρχεται η ψυχή να συμπληρώσει και να αναλάβει. Άνοιξαν οι Έλληνες το μπαούλο της μνήμης και ανέσυραν τα όπλα του παρελθόντος. Τα γυάλισαν, τα λάδωσαν, τα φρόντισαν. Είναι το θάρρος, η αυτοθυσία, η αντοχή ,η αδελφοσύνη και η πίστη στο Θεό. Τα φύλαγαν χρόνια τώρα, γι’ αυτή τη στιγμή.

Η ιστορική κραυγή: «ΑEΡΑ»

Οβίδες βαρέος πυροβολικού σκάνε μπρός και πίσω από τις ελληνικές θέσεις. Ό,τι οχυρώσεις έχουν ετοιμαστεί τινάζονται στον αέρα. Βλήματα πεδινού πέφτουν σα βροχή. Θραύσματα από όλμους σκορπάνε τον θάνατο.

Από τα χαρακώματα τους οι φαντάροι μας αλαλάζουν! Είναι η πρώτη φορά που αντικρίζουν άρματα του εχθρού. Τα πολυβόλα τους αρχίζουν να κελαηδούν. Μέσα στη σκοτεινιά αυτή του πολέμου και την ομοβροντία των επιθέσεων μια ιαχή υψώνεται από παντού. Για πρώτη φορά στον πόλεμο αυτό.

Η ιστορική κραυγή: «Α Ε Ρ Α Α!».

 

Στην αρχαία Ελλάδα, όταν άρχιζε κάποια μάχη, οι πολεμιστές έπεφταν πάνω στον αντίπαλό τους, φωνάζοντας «αλαλά», λέξη που δεν είχε κανένα νόημα, αλλά ήταν απλώς πολεμική κραυγή. Απ’ αυτό βγήκε η λέξη «αλαλάζω». Ο αλαλαγμός χρησιμοποιήθηκε και στους νεότερους πολέμους, τόσο για εμψύχωση των πολεμιστών, ιδίως στις εφόδους, όσο και σαν επωδός της νίκης. Αργότερα η λέξη «Αλαλά» αντικαταστάθηκε με τη λέξη «Aέρα». Αλλά ποιο ήταν το γεγονός εκείνο που έκανε τη λέξη «Αέρα» να επικρατήσει σαν πολεμική κραυγή;

Η ώρα του χρέους

 

του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

  Η ώρα του χρέους. Έτσι επέγραψε ο Ηλίας Βενέζης την ομιλία του στην πανηγυρική συνεδρίαση της Ακαδημίας Αθηνών, το 1958, για την επέτειο του ΟΧΙ  στη φασιστική απόπειρα εισβολής στη χώρα μας. Σε αυτήν τόνισε ότι οι Έλληνες στη μακρά ιστορία τους έχουν αποδείξει ότι στις δύσκολες ώρες έχουν επίγνωση του χρέους τους. Ως πρώτο παράδειγμα θυμήθηκε και θύμισε την ημέρα της 28ης Οκτωβρίου 1940:

«Η ψυχή ήταν προετοιμασμένη εκείνα τα χαράματα όταν εσήμαναν οι σειρήνες και ηχολογήσανε οι καμπάνες των εκκλησιών στα χωριά μας. Θυμηθήτε εκείνη τη μέρα τους δρόμους των Αθηνών, τους πλημμυρισμένους απ’ τη νιότη της πρωτεύουσας των Ελλήνων, απ’ τις κοπέλλες, απ’ τις μητέρες, θυμηθήτε τα πρόσωπά τους: είχαν τίποτε το πένθιμο, τίποτα από συντριβή για το θάνατο που τους περίμενε; Είχαν λάμψη. Ήταν χαρά; Βέβαια όχι. Αλλά ήταν η πίστη που έδινε την ηρεμία, η πίστη όχι απλώς για το δίκιο αλλά η πίστη στο χρέος. Κι αυτό είναι κληρονομημένο από γενιά σε γενιά, μες στο αίμα, μες στο κύτταρο...».

Η «Παναγιά της Νίκης» του Γιάννη Τσαρούχη

 

Η «Παναγιά της Νίκης». Η διάσημη εικόνα που ζωγράφισε ο Γιάννης Τσαρούχης μετά το όραμα ενός στρατιώτη στο μέτωπο. Τι απέγινε το εκκλησάκι που χτίστηκε στο σημείο με έρανο του στρατεύματος. Κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού πολέμου δεν ήταν λίγοι οι στρατιώτες που ανέφεραν ότι σε δύσκολες στιγμές στο μέτωπο, αναζήτησαν στήριγμα στο θεό και προσευχήθηκαν στην Παναγία για να τους προστατεύσει.  Κάποιοι από αυτούς που βρέθηκαν σε μεγάλη δοκιμασία, ανέφεραν ότι είχαν δει ακόμα και οράματα με την μορφή της Παναγίας. Η διήγησή τους εκείνες τις δύσκολες ώρες του πολέμου, διαδόθηκαν σαν αστραπή μέσα στο στράτευμα. Μία τέτοια αναφορά έγινε η αφορμή για να εμπνευστεί και να ζωγραφίσει ο Γιάννης Τσαρούχης την περίφημη «Παναγία της Νίκης».